Rechtsstaat
Hoe de EU de rechtsstaat in de Unie en haar lidstaten bevordert en handhaaft.
De rechtsstaat is vitaal voor de waarden en werking van de EU en zorgt ervoor dat de rechten van de burgers worden beschermd en dat het EU-recht wordt gehandhaafd.
De EU beschikt over een gestructureerd rechtskader en mechanismen om haar waarden te beschermen en schendingen aan te pakken.
Wat is de rechtsstaat?
De rechtsstaat betekent dat overheden de wet moeten naleven, transparantie en verantwoording verschuldigd zijn en gelijkheid moeten waarborgen. Het wetgevingsproces moet democratisch en pluralistisch zijn en onafhankelijke rechtsbescherming, toegang tot de rechter en de scheiding der machten omvatten.
De rechtsstaat is als fundamentele waarde van de EU verankerd in het Verdrag betreffende de Europese Unie. Alle EU-maatregelen moeten stroken met rechtskaders die de gelijkheid voor alle burgers en lidstaten helpen waarborgen.
Mechanismen voor de handhaving van de rechtsstaat
De EU gebruikt verschillende mechanismen om de rechtsstaat in de hele EU en haar lidstaten te beschermen en te bevorderen.
Artikel 7
De EU kan de rechten van een lidstaat opschorten als het de kernwaarden van de EU ernstig en herhaaldelijk schendt.
Jaarlijkse dialoog over de rechtsstaat
De Raad beoordeelt de rechtsstaat in de EU en in de lidstaten door middel van collegiale toetsingen.
Inbreukprocedures
De Commissie kan gerechtelijke stappen ondernemen tegen lidstaten die de rechtsstaat schenden en zaken aanhangig maken bij het Hof van Justitie van de EU.
Bescherming van de EU-begroting
De EU kan haar begroting beschermen en de financiering van lidstaten intrekken als zij de beginselen van de rechtsstaat schenden.
Laatste nieuws
Recente explainers
Mechanismen voor de handhaving van de rechtsstaat
Artikel 7-procedures
Waarom is de rechtsstaat belangrijk?
Laatst bijgewerkt: 15 april 2026