Procedury z art. 7

Jak działa art. 7?

Z art. 7 TUE korzysta się w ostateczności, aby chronić podstawowe wartości UE.

Umożliwia on zawieszenie unijnych praw członkowskich, w tym prawa do głosowania w Radzie UE i w Radzie Europejskiej, w przypadku poważnego i stałego naruszania przez państwo członkowskie podstawowych wartości UE. Zostały one określone w art. 2 TUE. Są wśród nich:

• poszanowanie godności osoby ludzkiej
• wolność
• demokracja
• równość
• praworządność
• poszanowanie praw człowieka, w tym praw osób należących do mniejszości.

Nawet jeśli państwo członkowskie podlega procedurze z art. 7, jego zobowiązania członkowskie pozostają wiążące.

Kiedy można skorzystać z art.7?

W ramach art. 7 istnieją dwie procedury służące ochronie wartości UE.

Środki zapobiegawcze (art. 7 ust. 1)

Art. 7 ust. 1 można zastosować, jeżeli istnieje wyraźne ryzyko poważnego naruszenia wartości UE. Otwiera to dialog pomiędzy unijnymi instytucjami a państwem członkowskim, aby rozwiązać problemy przed ich zaostrzeniem.

Procedurę rozpoczyna wniosek jednej trzeciej państw członkowskich UE, Parlamentu Europejskiego lub Komisji Europejskiej. Następnie Rada otrzymuje zgodę Parlamentu Europejskiego. Jeżeli głos za odda cztery piąte członków Rady, może ona uznać, że istnieje wyraźne ryzyko poważnego naruszenia przez dane państwo członkowskie podstawowych wartości i wydać odpowiednie zalecenia.

Sankcje (art. 7 ust. 2)

W przypadku poważnego i stałego naruszania przez państwo członkowskie wartości UE art. 7 ust. 2 umożliwia podjęcie bardziej zdecydowanych działań, w tym nałożenie sankcji. Może to obejmować zawieszenie praw do głosowania w Radzie, co znacząco wpływa na pozycję państwa członkowskiego w UE.

To na etapie sankcji angażowana jest Rada Europejska. Procedurę rozpoczyna wniosek jednej trzeciej państw członkowskich UE lub wniosek Komisji. Następnie Rada Europejska otrzymuje zgodę Parlamentu Europejskiego. Jeżeli członkowie Rady Europejskiej wyrażą jednomyślną zgodę, Rada Europejska może stwierdzić, że dane państwo członkowskie poważnie i stale narusza wartości UE.

Może ona wówczas podjąć decyzję o zawieszeniu niektórych praw wynikających z traktatów, w tym prawa tego państwa członkowskiego do głosowania. Decyzja podejmowana jest większością kwalifikowaną głosów.

Historia art. 7

Od czasu utworzenia art. 7 ewoluował w odpowiedzi na różne kryzysy, co pozwoliło zachować jego adekwatność, właściwe stosowanie i elastyczność w zmieniających się okolicznościach.