Συμβούλιο Μεταφορών, Τηλεπικοινωνιών και Ενέργειας (Ενέργεια), 28 Φεβρουαρίου 2022

Κύρια αποτελέσματα

Οι υπουργοί Ενέργειας της ΕΕ συνεδρίασαν σήμερα στις Βρυξέλλες για να ανταλλάξουν απόψεις σχετικά με την ενεργειακή κατάσταση στην Ουκρανία και την Ευρώπη μετά την απρόκλητη και αδικαιολόγητη στρατιωτική επίθεση της Ρωσικής Ομοσπονδίας.

Στήριξη της Ουκρανίας και η ενεργειακή κατάσταση στην Ευρώπη

Η ρωσική στρατιωτική δράση στην Ουκρανία προκαλεί σημαντική ζημία στις ενεργειακές δυνατότητες της χώρας. Οι υπουργοί Ενέργειας δήλωσαν ότι είναι πρόθυμοι και έτοιμοι να παράσχουν βοήθεια στην Ουκρανία σε αυτό το θέμα.

Επιπλέον, αυτές οι στρατιωτικές επιχειρήσεις οδηγούν σε αύξηση των τιμών του φυσικού αερίου στην ΕΕ καθώς και των διεθνών τιμών του πετρελαίου. Αυτό συμβαίνει σε ένα γενικότερο πλαίσιο ανάκαμψης των τιμών της ενέργειας τόσο στην Ευρώπη όσο και παγκοσμίως από το 2021.

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο κατά τη σύνοδό του στις 24 Φεβρουαρίου 2022, ζήτησε να προχωρήσουν οι εργασίες σε όλα τα επίπεδα και κάλεσε ιδίως την Επιτροπή να προτείνει μέτρα έκτακτης ανάγκης, μεταξύ άλλων στον τομέα της ενέργειας.

Κατά συνέπεια, η Προεδρία του Συμβουλίου έκρινε απαραίτητο να προωθήσει ταχέως τις συζητήσεις σχετικά με τα μέτρα ετοιμότητας και έκτακτης ανάγκης σε όλα τα επίπεδα στον τομέα της ενέργειας στην Ευρώπη, καθώς και σχετικά με όλες τις επιλογές για την ανταπόκριση στα αιτήματα της Ουκρανίας για στήριξη, όπως ο συγχρονισμός του δικτύου ηλεκτρικής ενέργειας της Ουκρανίας με το δίκτυο της Ένωσης.

Σε αυτό το άνευ προηγουμένου πλαίσιο στρατιωτικών επιχειρήσεων στο κατώφλι της ΕΕ, πρέπει να αναλάβουμε δράση σε τρεις τομείς βραχυπρόθεσμα: πρέπει να παράσχουμε πρακτική στήριξη στην Ουκρανία, να ενισχύσουμε την ανθεκτικότητα του ευρωπαϊκού ενεργειακού συστήματος και να διαχειριστούμε τις μελλοντικές τάσεις στις τιμές της ενέργειας. Ωστόσο, ακόμη και αν η Ρωσία επρόκειτο να σταματήσει τις εξαγωγές της —κάτι που δεν περιλαμβάνεται στην ημερήσια διάταξη επί του παρόντος— δεν θα υπήρχε άμεσος κίνδυνος για την ασφάλεια του εφοδιασμού στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Από την άλλη πλευρά, είναι σημαντικότερο από ποτέ να επιταχυνθεί η πράσινη μετάβαση, προκειμένου να επιτευχθούν οι στόχοι μας για ενεργειακή ανεξαρτησία και κλιματική ουδετερότητα της Ευρώπης.

Barbara Pompili, Υπουργός Οικολογικής Μετάβασης της Γαλλίας

Οι υπουργοί μοιράστηκαν τις προτάσεις τους για την παροχή περαιτέρω βοήθειας στην ουκρανική κυβέρνηση, ιδίως όσον αφορά την εδραίωση της λειτουργίας του δικτύου ηλεκτρικής ενέργειας, τη διασφάλιση του συγχρονισμού του δικτύου με το δίκτυο της Ένωσης και την παροχή συνδρομής και ενεργειακών πόρων.

Τον Ιανουάριο του 2022 το Συμβούλιο συμφώνησε να χορηγήσει βοήθεια ύψους 1,2 δισ. € στην Ουκρανία με τη μορφή δανείων για την προώθηση της σταθερότητας στη χώρα. Οι υπουργοί δήλωσαν επίσης ότι είναι διατεθειμένοι να αναλάβουν δράση σε εθνικό επίπεδο για να παράσχουν στην Ουκρανία πρόσθετη χρηματοδοτική ή υλική βοήθεια.

Κατά τη διάρκεια των συζητήσεων οι υπουργοί Ενέργειας παρουσίασαν τις απόψεις τους σχετικά με την κατάσταση και την τρέχουσα πορεία του εφοδιασμού, των αποθεμάτων και των ροών ενέργειας στις αντίστοιχες χώρες τους. Τα κράτη μέλη και η Επιτροπή συμφώνησαν ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν διατρέχει άμεσο κίνδυνο όσον αφορά τον εφοδιασμό με αέριο ή καύσιμα, ακόμη και σε περίπτωση διακοπής του εφοδιασμού με ρωσικό φυσικό αέριο. Επιπλέον, η Επιτροπή και τα κράτη μέλη συντονίζουν τη συμβολή της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε κάθε δράση που αφορά τον εφοδιασμό με πετρέλαιο, ιδίως στο πλαίσιο του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας. Επιπλέον, τα κράτη μέλη είναι έτοιμα να κινητοποιήσουν τα στρατηγικά αποθέματα εάν η κατάσταση όσον αφορά τον εφοδιασμό ή τις τιμές πετρελαίου εξελιχθεί κατά τρόπο που να καθίσταται αναγκαίο.

Οι υπουργοί εξέφρασαν τις απόψεις τους σχετικά με την ανάγκη λήψης μέτρων έκτακτης ανάγκης, μεταξύ άλλων όσον αφορά τη διασφάλιση του εφοδιασμού, τη βελτιστοποίηση της διαχείρισης των αποθεμάτων και τον καλύτερο συντονισμό μεταξύ των κρατών μελών. Τα μέτρα αυτά επρόκειτο να συμπληρωθούν με κοινή δράση με στόχο την αύξηση των εισαγωγών ενέργειας από περιοχές εκτός της Ρωσίας.

Τα κράτη μέλη θα συνεχίσουν να παρακολουθούν εκ του σύνεγγυς την κατάσταση, σε στενή συνεργασία με την Επιτροπή, ώστε να είναι σε θέση να ενεργήσουν γρήγορα εάν χρειαστεί. Θα ενισχύσουν επίσης τις επαφές τους με διεθνείς εταίρους, με σκοπό τη σταθεροποίηση των ροών και των τιμών της ενέργειας.

Υπό το πρίσμα των τελευταίων εξελίξεων, οι υπουργοί εξέφρασαν τις απόψεις τους σχετικά με τις δυνατότητες περιορισμού του αντικτύπου των τιμών στα νοικοκυριά και τις βιομηχανίες. Πολλά κράτη μέλη έχουν ήδη θεσπίσει μέτρα σε εθνικό επίπεδο, συμπεριλαμβανομένων φορολογικών και δασμολογικών μέτρων, για την προστασία των πλέον ευάλωτων καταναλωτών. Θεωρούν ότι η «εργαλειοθήκη» που πρότεινε η Επιτροπή τον Οκτώβριο του 2021 παρείχε ένα χρήσιμο ευρωπαϊκό πλαίσιο για τον συντονισμό των εθνικών μέτρων. Οι υπουργοί αναμένουν τη νέα ανακοίνωση της Επιτροπής, η οποία αναμένεται να περιλαμβάνει νέα μέτρα για τη διατήρηση των τιμών της ενέργειας υπό έλεγχο σε αυτό το άνευ προηγουμένου πλαίσιο κρίσης.

Τέλος, οι υπουργοί υπογράμμισαν τη σημασία της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας και της νομοθετικής δέσμης προσαρμογής στον στόχο του 55 % για τη μείωση της εξάρτησης της Ένωσης από τους υδρογονάνθρακες.

• Σύνοψη της Προεδρίας
• Συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, 24 Φεβρουαρίου 2022
• Ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με τις τιμές της ενέργειας
• Τιμές της ενέργειας (γενικές πληροφορίες)
• Καθαρή ενέργεια: Ώθηση της μετάβασης προς μια οικονομία χαμηλού άνθρακα (γενικές πληροφορίες)