20 jaar na 9/11: waar staat de EU in de strijd tegen terrorisme?
Livedebat over terrorismebestrijding
Terreur ondermijnt onze democratische waarden en de rechten en vrijheden van de Europese burgers. Terrorismebestrijding is dan ook een topprioriteit voor de EU, haar lidstaten en haar internationale partners.
De strijd tegen terrorisme is een zeer belangrijk thema voor EU-burgers. Volgens de laatste Eurobarometerpeiling willen zij dat de EU meer doet op dit gebied.
Dit jaar zal het 20 jaar geleden zijn dat de aanslagen van 9/11 plaatsvonden in New York. Bovendien gaat Gilles de Kerchove dit jaar met pensioen, na 14 jaar als EU-coördinator voor terrorismebestrijding.
Daarom organiseert de Raad op 8 juli een online-livedebat om:
- de balans op te maken van de resultaten van de strijd tegen terrorisme
- de grootste uitdagingen te bespreken
Het debat zal te volgen zijn op de website van de Raad en Twitter.
Onderwerpen
Tijdens het debat, dat begint om 17.00 uur en eindigt om 18.30 uur, zullen 3 thema's aan bod komen:
- 20 jaar na 9/11
- ontwikkelingen in het dreigingsbeeld en de middelen
- externe dimensie
Tijdens het debat beantwoorden Gilles de Kerchove en andere vooraanstaande sprekers van EU-instellingen, lidstaten, EU-agentschappen, denktanks, internationale organisaties en partnerlanden vragen van het publiek en socialemediagebruikers.
Het debat wordt gehouden in het Engels en Frans. Er wordt getolkt in het Engels, Frans en Duits.
1. 20 jaar na 9/11, 6 jaar na Charlie Hebdo en 5 jaar na de aanslagen in Brussel: wat hebben we geleerd?
De EU heeft sinds 9/11 haar inspanningen in de strijd tegen terrorisme flink opgevoerd, en des te meer na de aanslagen in Parijs en Brussel van 2015 en 2016. Da'esh (of "IS") is actief in meerdere landen en binnen Schengen zijn er geen grenscontroles. Dit vraagt om een gemeenschappelijke respons en moderne samenwerkingsinstrumenten.
In dit gedeelte van het debat zullen de sprekers de balans opmaken van de inspanningen van de EU op het gebied van terrorismebestrijding. Ze zullen dit doen vanuit het oogpunt van politici, openbare aanklagers op het gebied van terrorisme, de EU-instellingen en Europol. De sprekers zullen van gedachten wisselen over:
- wat heeft gewerkt en wat heeft niet gewerkt?
- meerwaarde van samenwerking binnen de EU
- welke bijdrage leveren EU-agentschappen zoals Europol en Eurojust aan de opsporing en strafrechtelijke vervolging van terroristen?
- delen van informatie en analyses
- concrete resultaten
- aanpakken van terrorismefinanciering, vuurwapens en communicatienetwerken
- grensbeveiliging
- radicalisering voorkomen en "zachte" beleidsmaatregelen op het gebied van onderwijs, jeugdzaken, cultuur en sport
2. Ontwikkelingen in het dreigingsbeeld en de middelen
Anticiperen op nieuwe dreigingen is van essentieel belang om toekomstige aanslagen in Europa te voorkomen en Europese burgers te beschermen. Dit wordt ook benadrukt in de terrorismebestrijdingsagenda voor de EU van de Europese Commissie van december 2020.
Dit deel, met prominente sprekers van EU-instellingen, lidstaten, de particuliere sector en de academische wereld, zal gaan over de opkomende dreigingen en de vraag hoe de EU de impact ervan kan beperken. Er zal ook gesproken worden over de digitalisering van beveiligings- en disruptieve technologieën. Het gesprek zal voornamelijk draaien om:
- terrorisme en COVID-19
- rechts-extremisme en jihadistisch terrorisme
- onlineradicalisering
- rol van ideologieën
- het darkweb
- desinformatie, haatzaaiende uitlatingen, de echokamers van algoritmes
- nieuwe technologieën, waaronder 3D-printen, drones en artificiële intelligentie
- problemen voor rechtshandhavers bij de toegang tot online-informatie (versleutelde berichten, gegegevensbewaring)
- gegevensbescherming en privacy
3. Externe dimensie
De dreiging van terreur blijft wereldwijd imminent aanwezig. Sinds 2015 heeft de EU haar partnerschappen voor terrorismebestrijding aanzienlijk versterkt, met name in haar nabuurschap (Westelijke Balkan, Noord-Afrika en het Midden-Oosten), maar ook in de Sahel.
Een panel op hoog niveau met vertegenwoordigers van de EU-instellingen, de VN, de internationale diplomatie, de VS en andere partners zullen bespreken welke uitdagingen nog voor ons liggen en hoe we onze samenlevingen weerbaarder kunnen maken tegen veranderende, gewelddadige ideologieën.
Dit deel zal met name gaan over:
- erfenis van Da'esh in Syrië en Irak en de coalitie tegen Da'esh
- terugtrekking van Amerikaanse troepen uit Afghanistan
- terroristische groeperingen in Afrika
- internationale samenwerking
- werken met partners ter plaatse
- EU-partnerschappen voor terrorismebestrijding met buurlanden in de Westelijke Balkan en rond de Middellandse Zee
- verspreiding van islamitisch extremisme als ideologie
- impact van keuzes in het buitenlands beleid
- kansen voor jongeren
EU-coördinator voor terrorismebestrijding
Op 19 september 2007 benoemde Javier Solana, de toenmalige hoge vertegenwoordiger van de EU voor het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid, Gilles de Kerchove tot EU-coördinator voor terrorismebestrijding.
De coördinator voor terrorismebestrijding:
- coördineert het werk van de Raad op het gebied van terrorismebestrijding
- presenteert beleidsaanbevelingen en stelt prioritaire actiegebieden voor aan de Raad
- monitort de uitvoering van de EU-strategie voor terrorismebestrijding
- houdt zicht op alle EU-instrumenten voor terrorismebestrijding, rapporteert aan de Raad en zorgt voor de follow-up van Raadsbesluiten
- werkt samen met de voorbereidende Raadsinstanties, de Commissie en de EDEO
- zorgt ervoor dat de EU een actieve rol speelt in de strijd tegen terrorisme
- verbetert de communicatie tussen de EU en derde landen
Laatst bijgewerkt: 10 januari 2024