Artikel 7-procedures

Hoe werkt artikel 7?

Artikel 7 VEU is een laatste redmiddel om de fundamentele waarden van de EU te beschermen.

De EU-lidmaatschapsrechten, waaronder het stemrecht in de Raad van de EU en de Europese Raad, kunnen via dit artikel worden opgeschort als een land de beginselen waarop de EU is gegrondvest ernstig en voortdurend schendt. Die beginselen staan in artikel 2 VEU. Het gaat om:

• eerbied voor de menselijke waardigheid
• vrijheid
• democratie
• gelijkheid
• de rechtsstaat
• eerbiediging van de mensenrechten, waaronder de rechten van personen die tot een minderheid behoren

Zelfs als een lidstaat onderworpen wordt aan een procedure krachtens artikel 7, blijven zijn lidmaatschaps­verplichtingen bindend.

Wanneer kan artikel 7 in werking worden gesteld?

Artikel 7 omvat 2 procedures om de waarden van de EU te beschermen.

Preventieve maatregelen (artikel 7, lid 1)

Artikel 7, lid 1, kan in werking worden gesteld als er een duidelijk risico bestaat op een ernstige schending van de EU-waarden. Hiermee wordt een dialoog gestart tussen de EU-instellingen en de betreffende lidstaat om het probleem aan te pakken voordat het escaleert.

De procedure begint wanneer één derde van de EU-lidstaten, het Europees Parlement of de Europese Commissie, een voorstel indient. Vervolgens verkrijgt de Raad de goedkeuring van het Europees Parlement. Als vier vijfde van de leden van de Raad vóór stemt, kan de Raad vaststellen dat er een duidelijk risico bestaat op een ernstige schending van de grondbeginselen door een lidstaat en passende aanbevelingen doen.

Sancties (artikel 7, lid 2)

Als wordt vastgesteld dat een lidstaat de EU-waarden ernstig en voortdurend schendt, mag er volgens artikel 7, lid 2, krachtiger worden opgetreden en kunnen er ook sancties worden opgelegd. Dit kan inhouden dat het stemrecht van een lidstaat in de Raad wordt opgeschort, wat aanzienlijke gevolgen kan hebben op de invloed van de betreffende lidstaat binnen de EU.

In de sanctiefase wordt de Europese Raad erbij betrokken. De procedure begint met een voorstel dat van één derde van de EU-lidstaten of van de Commissie komt. Vervolgens verkrijgt de Europese Raad de goedkeuring van het Europees Parlement. Op voorwaarde dat de leden van de Europese Raad het unaniem eens zijn, kan de Europese Raad dan bepalen dat een lidstaat de waarden van de EU ernstig en voortdurend schendt.

Als dat gebeurt, kan de Raad besluiten een deel van de rechten die voortvloeien uit de toepassing van de verdragen op de betreffende lidstaat, waaronder het stemrecht, op te schorten. Dat besluit wordt met gekwalificeerde meerderheid van stemmen genomen.

Artikel 7 - geschiedenis

Artikel 7 is sinds de invoering ervan meermaals aangepast om verschillende crises aan te pakken. Zo blijft het relevant, wordt het op de juiste wijze toegepast en biedt het voldoende flexibiliteit om in te spelen op veranderende omstandigheden.