"Aby łatwiej było ci korzystać z portalu, używamy plików cookie. Niezbędne pliki cookie pozwalają na obsługę podstawowych funkcji portalu. Opcjonalne pliki cookie pomagają nam opracowywać anonimowe, zagregowane raporty statystyczne, abyśmy mogli lepiej odpowiadać na twoje potrzeby.
Rada ds. Wymiaru Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych
Rada ds. Wymiaru Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych, 3–4 marca 2022
Główne wyniki
Sprawy wewnętrzne (czwartek 3 marca)
Reakcja europejska na sytuację na Ukrainie
Ministrowie Unii Europejskiej osiągnęli jednomyślne porozumienie co do uruchomienia mechanizmu tymczasowej ochrony w odpowiedzi na napływ wysiedleńców pochodzących z Ukrainy.
Porozumieli się co do uruchomienia dyrektywy Rady 2001/55/WE z 20 lipca 2001 r. w sprawie minimalnych standardów przyznawania tymczasowej ochrony na wypadek masowego napływu wysiedleńców oraz środków wspierających równowagę wysiłków między państwami członkowskimi związanych z przyjęciem takich osób wraz z jego następstwami.
Pozwoli to państwom członkowskim UE zaoferować osobom uciekającym przed konfliktem na Ukrainie odpowiedź dostosowaną do ich sytuacji. Osoby kwalifikujące się będą mogły otrzymać status ochrony podobny do statusu uchodźcy w którymkolwiek państwie Unii na okres jednego roku, z możliwością przedłużenia.
Decyzja ta odzwierciedla pełne zaangażowanie Unii Europejskiej na rzecz okazania solidarności względem Ukrainy i wypełnienia spoczywającego na niej obowiązku dbania o ofiary tej nieuzasadnionej wojny.
Unia Europejska będzie nadal robiła wszystko, by pomóc Ukrainie i ofiarom tej wojny. Ministrowie mieli okazję bezpośrednio zapewnić o tym ukraińskiego ministra w trakcie wideokonferencji z jego udziałem. W obliczu tego kryzysu, rozgrywającego się w sercu naszego kontynentu, Europejczycy reagują w sposób zjednoczony i solidarny.
Rada ds. Schengen
Ministrowie wzięli udział w pierwszym posiedzeniu Rady ds. Schengen i omówili zaproponowany przez Komisję barometr, który ma odzwierciedlać sytuację w strefie Schengen.
Rada przyjęła dziś podejście ogólne w sprawie rozporządzenia Rady reformującego mechanizm oceny i monitorowania Schengen. Rozporządzenie to ma przyczynić się do lepszego dostosowania strefy Schengen do obecnych i przyszłych wyzwań.
Mechanizm oceny i monitorowania przewiduje obiektywne i bezstronne oceny, dzięki którym można szybko wskazać niedociągnięcia w stosowaniu przepisów Schengen i zapewnić ich sprawne wyeliminowanie. Stanowi on również podstawę dialogu na temat funkcjonowania strefy Schengen jako całości.
Ministrowie podsumowali wyniki prac w dziedzinie migracji i azylu.
W następstwie nieformalnego posiedzenia ministrów, które odbyło się 3 marca w Lille i w czasie którego ministrowie szeroko poparli podejście „krok za krokiem”, prezydencja przedstawiła propozycje dotyczące działań w ramach pierwszego kroku, zgodnie z logiką równowagi między wymogami dotyczącymi ochrony granic zewnętrznych, a wymogami dotyczącymi solidarności i odpowiedzialności.
Ochrona ludności
Rada przyjęła dziś konkluzje, w których apeluje o dostosowanie działań w zakresie ochrony ludności do ekstremalnych zjawisk pogodowych wynikających ze zmiany klimatu. Zjawiska nią wywołane są coraz częstsze, intensywniejsze i bardziej uporczywe. Dlatego UE i jej państwa członkowskie muszą podjąć stosowne działania. Przyjęte dziś konkluzje są krokiem w tym kierunku i służą zwiększeniu odporności UE.
Rada przyjęła oświadczenie w sprawie czerwonych not Interpolu. W dokumencie z zadowoleniem przyjmuje się postępy dokonane przez Interpol w tworzeniu wewnętrznych mechanizmów umożliwiających ocenę – przed publikacją i rozpowszechnieniem czerwonych not – wszelkich naruszeń statutu Interpolu. Państwa członkowskie UE będą nadal wspierać Interpol w tych wysiłkach, a oświadczenie Rady ma na celu podkreślenie znaczenia, jakie państwa członkowskie przywiązują do stosowności takich not i do czujności w kwestii wszelkiego ich nadużywania, zwłaszcza w celach politycznych.
Podczas obiadu ministrowie UE i Komitetu Ameryki Łacińskiej ds. Bezpieczeństwa Wewnętrznego rozmawiali o współpracy w dziedzinie walki z międzynarodową przestępczością zorganizowaną, zwracając szczególną uwagę na handel narkotykami.
Prezydencja zdała ministrom relację z przebiegu prac nad bieżącymi wnioskami ustawodawczymi.
Wymiar sprawiedliwości (piątek 4 marca)
Elektroniczny materiał dowodowy
Ministrowie podsumowali stan negocjacji toczących się między Radą i Parlamentem Europejskim w sprawie wniosków dotyczących elektronicznego materiału dowodowego. Prezydencja poinformowała ministrów o wznowieniu negocjacji z Parlamentem Europejskim na szczeblu politycznym. 1 marca miało miejsce formalne posiedzenie.
Prezydencja poinformowała, że rozmowy trójstronne odbyły się w konstruktywnej atmosferze. Współustawodawcy zgodzili się kontynuować wysiłki na rzecz wypracowania tekstu kompromisowego.
W centrum negocjacji znajduje się nadal kwestia tzw. procedury zgłaszania wniosku przez organ wnioskujący organowi państwa członkowskiego, w którym znajduje się siedziba dostawcy prywatnego.
Rada przeanalizowała projekt decyzji Rady przewidującej dodanie mowy nienawiści i przestępstw z nienawiści do wykazu przestępstw przewidzianych w ustawodawstwie unijnym zawartego w Traktacie o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Za tym pomysłem opowiedziała się zdecydowana większość. Walka z mową nienawiści i przestępstwami z nienawiści jest dla Unii Europejskiej niezwykle ważna, a prace nad tą propozycją będą kontynuowane z myślą o jak najszybszym osiągnięciu wymaganej jednomyślności.
Nawoływanie do nienawiści i przestępstwa z nienawiści są sprzeczne z podstawowymi wartościami, których bronimy, i nie ma na nie miejsca w naszych społeczeństwach. Przypomnieliśmy dzisiaj znaczenie tej kwestii i będziemy kontynuowali prace, aby umożliwić Komisji przedstawienie przyszłego aktu, na mocy którego sprawcy takich przestępstw będą narażeni na takie same konsekwencje w całej Europie.
Éric Dupond-Moretti, francuski minister sprawiedliwości
Mowa nienawiści i przestępstwa z nienawiści to zjawiska powszechne w całej Unii i nasilające się w ostatnich latach. Podważają one podstawowe prawa i wartości, na których opiera się Unia, i szkodzą nie tylko poszczególnym ofiarom, ale także całemu społeczeństwu. Hamują pluralizm i tolerancję, prowadząc do polaryzacji i negatywnie wpływając na debatę publiczną i życie demokratyczne. To w tym kontekście Komisja Europejska przedstawiła komunikat, w którym zaproponowała rozszerzenie unijnego wykazu przestępstw o mowę nienawiści i przestępstwa z nienawiści.
Ministrowie sprawiedliwości wymienili z Michaelem O’Flahertym, dyrektorem Agencji Praw Podstawowych Unii Europejskiej, poglądy na temat zwalczania rasizmu i antysemityzmu. Następnie przyjęli konkluzje dotyczące tej kwestii.
W konkluzjach wyrażono ubolewanie z powodu zatrważającego wzrostu liczby incydentów rasistowskich i antysemickich w państwach członkowskich UE. Konkluzje obejmują szereg obszarów wymagających działań, w tym opracowanie planów działania i strategii, kształcenie i szkolenie, zwalczanie nielegalnej mowy nienawiści w internecie oraz zgłaszanie przestępstw i prowadzenie dochodzeń.
Ministrowie przeanalizowali kwestię dostępu do usług prawniczych i rolę tego dostępu dla ochrony praworządności.
Mając na uwadze wspólne postępy w zakresie środków niezbędnych do ochrony zawodów prawniczych, ministrowie dyskutowali, czy ustanowienie europejskiego statutu prawników, gwarantującego niezależne wykonywanie zawodu prawnika, mogłoby przyczynić się do zapewnienia poszanowania praworządności. Starali się odpowiedzieć również na pytanie, jakie problemy napotykają w UE prawnicy w realizacji swojego zadania polegającego na obronie praworządności i w jaki sposób UE mogłaby się przyczynić do ich rozwiązania.
Na podstawie tej dyskusji prezydencja będzie nadal zastanawiać się nad ewentualnymi przyszłymi działaniami, które mogą być potrzebne.
Prezydencja poinformowała ministrów o stanie prac nad bieżącymi projektami legislacyjnymi.
Komisja przedstawiła również swoje projekty z 23 lutego: w sprawie należytej staranności przedsiębiorstw w kontekście zrównoważonego rozwoju i w sprawie danych. W odpowiedzi na pytania zadane przez Polskę w związku z doniesieniami prasowymi w sprawie płatnej protekcji dotyczącymi w szczególności Europejskiego Trybunału Obrachunkowego Komisja zapowiedziała, że przekaże Radzie wszelkie informacje otrzymane od OLAF lub Prokuratury Europejskiej, wskazując jednak na zasadę poufności dochodzeń.
Polska odniosła się do środków podjętych przez policję podczas niedawnych demonstracji przeciwko środkom związanym z Covid-19. Przekazała również Radzie informacje o kwestiach wynikłych w związku ze ściganiem polskiego sędziego przez organy białoruskie.
Sytuacja na Ukrainie
W czasie obiadu prezydencja zaproponowała wymianę poglądów na temat konsekwencji wojny na Ukrainie.
Z całą stanowczością potępiamy tę inwazję wojskową na Ukrainę. Udzielamy bezwarunkowego wsparcia rządowi ukraińskiemu. Nasza dzisiejsza dyskusja dowodzi, że również w naszym obszarze panuje jedność i solidarność z narodem ukraińskim.
Éric Dupond-Moretti, francuski minister sprawiedliwości
Uzgodniono, że działania Rosji stanowią na tyle poważne naruszenie prawa międzynarodowego i umów międzynarodowych, że podjętą przez wiele państw członkowskich decyzję, by nie rozpatrywać wniosków o współpracę w sprawach karnych przekazywanych przez Rosję i Białoruś, uznaje się za uzasadnioną, co nie uniemożliwia jednak oceniania każdego przypadku z osobna.
Ministrowie byli zgodni co do tego, że sprawą kluczową jest walka z bezkarnością. Dlatego też z zadowoleniem przyjęto decyzję podjętą przez wszystkie państwa członkowskie, i popartą przez około dziesięć innych państw partnerów, by wspólnie przedłożyć sytuację na Ukrainie Międzynarodowemu Trybunałowi Karnemu na mocy art. 14 ust. 1 statutu rzymskiego w celu przyspieszenia wszczęcia dochodzenia przez prokuratora tego trybunału. Równocześnie z zadowoleniem przyjęto środki podjęte przez niektóre państwa członkowskie w celu gromadzenia dowodów, zwłaszcza w kontekście przyjmowania uchodźców z Ukrainy. Ministrowie potwierdzili wspólnie swoje poparcie dla działań Międzynarodowego Trybunału Karnego. Zachęcili Eurojust do wypełniania swojej roli koordynacyjnej i do pozostawania w razie potrzeby do dyspozycji prokuratora Międzynarodowego Trybunału Karnego wykonującego swoje zadania.
Sankcje finansowe wobec rosyjskich oligarchów stanowią podstawę do konfiskat w państwach członkowskich UE. Należy zagwarantować skuteczność tych sankcji, w razie potrzeby na gruncie prawa karnego, zwłaszcza dokładając wszelkich starań na rzecz walki z praniem pieniędzy.
Uzgodniono również, że zachowywana będzie większa czujność w odniesieniu do wniosków o ekstradycję obywateli lub rezydentów państw członkowskich Unii Europejskiej, które mogą być wydawane przez organy państw trzecich do celów politycznych, oraz że nasilona zostanie wymiana informacji na temat takich wniosków między organami krajowymi państw członkowskich.
Szczegóły akredytacji znajdują się na tej stronie.
Udzielaniem akredytacji prasowej na szczyty międzynarodowe odbywające się w krajach spoza Unii Europejskiej będą zajmowały się organy rządowe tych krajów.
Nawoływanie do nienawiści i przestępstwa z nienawiści są sprzeczne z podstawowymi wartościami, których bronimy, i nie ma na nie miejsca w naszych społeczeństwach. Przypomnieliśmy dzisiaj znaczenie tej kwestii i będziemy kontynuowali prace, aby umożliwić Komisji przedstawienie przyszłego aktu, na mocy którego sprawcy takich przestępstw będą narażeni na takie same konsekwencje w całej Europie.