Program „Kreatywna Europa” 2021–2027
The EU aims to offer increased support for European artists and creators, and so contribute to the further development of European culture and identity.
UE chce zaoferować większe wsparcie europejskim artystom i twórcom, a tym samym przyczynić się do dalszego rozwoju europejskiej kultury i tożsamości.
Program „Kreatywna Europa” odgrywa ważną rolę w propagowaniu europejskiej sztuki, kultury i mediów.
Konkretne cele programu „Kreatywna Europa” to m.in.:
- zwiększyć współpracę artystyczną i kulturalną (w tym mobilność artystów i specjalistów) na szczeblu Unii
- propagować współpracę, konkurencyjność i innowacyjny potencjał europejskiej branży audiowizualnej
- wspierać tworzenie, rozprowadzanie i promowanie utworów europejskich
- promować zróżnicowane, pluralistyczne środowisko medialne
- promować umiejętności korzystania z mediów.
Ponadto program obejmuje swoim zakresem:
- wsparcie dla tłumaczenia i promowania utworów literackich w całej UE
- opracowywanie dzieł audiowizualnych, w tym gier wideo
- produkcję innowacyjnych treści telewizyjnych, koprodukcje europejskie i międzynarodowe
- wsparcie dla międzynarodowej sprzedaży i międzynarodowego obiegu niekrajowych utworów europejskich na wszystkich platformach.
„Kreatywna Europa” będzie też wspierać:
- projekty z zakresu architektury i ochrony dziedzictwa
- europejskie festiwale filmowe oraz sektor muzyczny
- europejskie stolice kultury – eksponujące bogactwo i zróżnicowanie kultur w Europie
- Europejską Nagrodę Literacką – wyróżniającą najlepszych debiutantów w Europie
- znak dziedzictwa europejskiego – identyfikujący miejsca o dużym znaczeniu z punktu widzenia historii i jedności UE.
Skąd potrzeba?
Kultura odgrywa pozytywną rolę w zwiększaniu odporności europejskiego społeczeństwa i europejskiej gospodarki. Sektor kultury i sektor kreatywny w pełni przyczyniają się do rozwoju gospodarczego Unii, tworzenia miejsc pracy i generowania wzrostu.
Ze względu na cyfryzację i globalną konkurencję europejski sektor kultury i sektor kreatywny potrzebują większego wsparcia. Kulturowa i językowa różnorodność Europy jest częścią jej bogactwa i wymaga odpowiednich rozwiązań i strategii, aby utwory europejskie mogły wchodzić do transgranicznego obiegu. Aby tę europejską różnorodność zachować, należy jeszcze bardziej:
- stymulować transnarodowe tworzenie i transnarodowy obieg europejskich utworów
- zadbać o szerszą dystrybucję europejskich utworów
- wspierać mobilność specjalistów sektora kultury i sektora kreatywnego.
Poprzez umacnianie kultury i kreatywności w UE możemy lepiej wspierać wolność i pluralizm mediów. Komisja proponuje, aby nowy program „Kreatywna Europa” był częścią rozdziału „Inwestowanie w ludzi” w projekcie długofalowego budżetu UE.
Artykuł 3 Traktatu o Unii Europejskiej
Celem Unii jest wspieranie pokoju, jej wartości i dobrobytu jej narodów.
Unia szanuje swoją bogatą różnorodność kulturową i językową oraz czuwa nad ochroną i rozwojem dziedzictwa kulturowego Europy.
W szczegółach
Propozycja Komisji, mająca wzmocnić unijny sektor kultury i sektor kreatywny, obejmuje 3 komponenty:
Kultura
Komponent ten obejmuje sektor kultury i sektor kreatywny oraz ma:
- wzmocnić transnarodowe tworzenie i transnarodowy obieg europejskich utworów
- zwiększyć mobilność specjalistów poprzez sieci, platformy i oparte na współpracy projekty
- zwiększyć wsparcie dla sektora muzycznego, książkowego i architekturalnego
- lepiej promować europejskie treści kulturowe ponad granicami w Europie i poza nią.
Media
Komponent ten obejmuje sektor audiowizualny i ma:
- dodatkowo wspierać opracowywanie, produkcję, promocję i rozpowszechnianie europejskich utworów w Europie i poza nią
- wspomóc zdobywanie publiczności, m.in. poprzez nowe modele biznesowe i nowe technologie
- służyć opracowywaniu i promowaniu innowacyjnych treści, gier wideo oraz scenariuszy serialowych
- służyć zorganizowaniu sieci europejskich operatorów usług typu „wideo na żądanie”
- służyć zorganizowaniu sieci europejskich festiwali
- służyć utworzeniu elektronicznego katalogu europejskich filmów
- wspomóc inwestowanie w szkolenie specjalistów audiowizualnych pod kątem cyfrowym.
Komponent międzysektorowy
Komponent ten obejmuje działania we wszystkich sektorach kultury i sektorach kreatywnych i ma:
- wspierać tworzenie sieci transnarodowych oraz wymianę doświadczeń i wiedzy wśród podmiotów sektora kultury
- promować nowe formy twórczości kulturowej, podejścia eksperymentalne oraz stosowanie innowacyjnych technologii
- promować wolne, zróżnicowane, pluralistyczne środowisko medialne oraz wspierać wartościowe dziennikarstwo i umiejętność korzystania z mediów.
W Radzie
Obecny program „Kreatywna Europa” obejmuje lata 2014–2020. Projekt na kolejny okres Komisja przedłożyła w maju 2018 r. Przeanalizowały go Komitet ds. Kultury oraz Grupa Robocza do Spraw Audiowizualnych.
Państwa członkowskie z aprobatą odniosły się do planu Komisji, aby zachować ogólną strukturę obecnego programu, oraz wyraziły poparcie dla ambitnego budżetu.
W dyskusjach skupiły się na następujących elementach:
- definicje, zwłaszcza terminu „pieczęć doskonałości”
- struktura i cele programu
- rozplanowanie budżetu – zgadzając się na ujecie go w formie procentowej
- państwa trzecie stowarzyszone z programem – domagając się jasnych warunków współpracy
- realizacja – podkreślając rolę krajowych biur programu
- równość płci w kontekście kryteriów i wskaźników programu
- kwalifikujące się podmioty, takie jak Młodzieżowa Orkiestra Unii Europejskiej czy Europejska Akademia Filmowa
- monitorowanie, ocena i kontrola.
- Grupa Robocza do Spraw Audiowizualnych (podsumowanie informacyjne)
- Komitet ds. Kultury (podsumowanie informacyjne)
Rada uzgodniła stanowisko (częściowe podejście ogólne) względem rozporządzenia ustanawiającego program „Kreatywna Europa” na lata 2021–2027.
Stanowisko Rady stanowi mandat do negocjacji z Parlamentem Europejskim, które zaczną się w przyszłym roku. Decyzja o środkach finansowych na program „Kreatywna Europa” w okresie 2021–2027 będzie zależeć od porozumienia w sprawie następnych wieloletnich ram finansowych.
Ostatnia aktualizacja: 4 lutego 2025