Jak działa system wjazdu/wyjazdu?
Czym jest system wjazdu/wyjazdu?
System wjazdu/wyjazdu (EES) to nowy ogólnounijny system cyfrowego zarządzania granicami, który rejestruje wjazd i wyjazd obywateli spoza UE, gdy przekraczają oni granice zewnętrzne strefy Schengen w związku z pobytem na krótki okres. Zastępuje on szybkimi i bezpiecznymi kontrolami biometrycznymi stary system polegający na ręcznym stemplowaniu paszportów.
Podróżni będą rejestrowani przy każdym przekroczeniu zewnętrznych granic strefy Schengen (obejmującej wszystkie państwa UE – z wyjątkiem Cypru i Irlandii – oraz Norwegię, Szwajcarię, Islandię i Liechtenstein) na lotniskach, w portach morskich i na przejściach lądowych.
Systemem objęci będą wszyscy podróżni spoza UE nieposiadający obywatelstwa żadnego z państw UE ani obywatelstwa Islandii, Liechtensteinu, Norwegii i Szwajcarii. Dotyczyć to będzie krótkich pobytów, czyli pobytów trwających do 90 dni w każdym okresie 180-dniowym, przy czym okres ten będzie się obliczać wspólnie dla wszystkich państw europejskich korzystających z systemu.
Jak działa system wjazdu/wyjazdu?
Obywatele spoza UE, którzy przybędą na przejście graniczne po raz pierwszy po wprowadzeniu systemu, będą musieli podać swoje dane osobowe. Funkcjonariusze straży granicznej zeskanują ich odciski palców i wykonają zdjęcie twarzy. Informacje te zostaną zapisane w pliku cyfrowym.
Jeśli dany podróżny będzie już miał za sobą jednokrotne przekroczenie granicy strefy Schengen, jego dane, takie jak odciski palców lub zdjęcie, będą widoczne w systemie. W takich przypadkach funkcjonariusze przeprowadzający kontrolę paszportową będą musieli je tylko zweryfikować. Czasem, choć rzadko, konieczne może być ponowne zebranie i zarejestrowanie danych.
Posiadacze paszportów biometrycznych będą mogli przekraczać granicę szybciej dzięki systemowi samoobsługi (o ile będzie dostępny na danym przejściu).
Jakie dane są gromadzone i przechowywane przez system wjazdu/wyjazdu?
System gromadzi i przechowuje kluczowe dane potrzebne do śledzenia wjazdu, wyjazdu i odmowy pozwolenia na wjazd obywateli spoza UE, którzy podróżują do i ze strefy Schengen: Obejmuje to:
- dane wymienione w dokumencie podróży
- datę i miejsce każdego wjazdu i wyjazdu
- dane biometryczne: wizerunek twarzy i odciski palców
- wszelkie odmowy pozwolenia na wjazd.
Stopniowe wdrażanie systemu
System będzie wdrażany na granicach zewnętrznych strefy Schengen od 12 października 2025 r. przez sześć miesięcy. W momencie uruchomienia systemu co najmniej jedno przejście graniczne w każdym państwie uczestniczącym musi być przygotowane do jego obsługi. W tym okresie nie każde przekroczenie granicy i nie każda osoba podróżująca będą rejestrowane w systemie i kontynuowane będzie stemplowanie paszportów.
System ma zostać w pełni wdrożony do 10 kwietnia 2026 r. Następnie będzie wykorzystywany na wszystkich przejściach na granicach zewnętrznych w odniesieniu do wszystkich kwalifikujących się obywateli państw trzecich, którzy posiadają paszporty biometryczne. Zakończy się wtedy ręczne stemplowanie paszportów.
Jakie są korzyści z systemu wjazdu/wyjazdu?
System oferuje szereg istotnych korzyści zarówno dla bezpieczeństwa granic, jak i dla osób podróżujących.
Sprawne przekraczanie granicy
System usprawni kontrole graniczne, skracając czas oczekiwania, a jednocześnie poprawi dokładność kontroli i ogólne zadowolenie podróżnych z obsługi.
Wykrywanie przekroczonego pobytu
System pomaga identyfikować podróżnych, którzy przekraczają dozwolony okres pobytu.
Zwalczanie oszustw dotyczących tożsamości
System będzie pobierał i weryfikował informacje biometryczne, takie jak odciski palców i wizerunek twarzy, co pozwoli dokładniej identyfikować podróżnych.
Większe bezpieczeństwo wewnętrzne
System wjazdu/wyjazdu jest zintegrowany z innymi systemami informacyjnymi UE, dlatego pomaga w wykrywaniu przestępców.
Więcej:
Schengen, czyli strefa bez granic
Systemy IT do walki z przestępczością i ochrony granic UE
Unijna polityka wizowa
Ostatnia aktualizacja: 10 października 2025