Stanowisko UE w sprawie sytuacji na Bliskim Wschodzie

Iran

Protokół ustaleń USA–Iran

Rada Europejska z zadowoleniem przyjmuje protokół ustaleń między USA a Iranem, który stanowi okazję do zapewnienia stabilności w regionie oraz pełnego przywrócenia wolności żeglugi i bezpiecznego tranzytu przez cieśninę Ormuz.

Z aprobatą odnotowuje nieustające wysiłki dyplomatyczne na rzecz osiągnięcia rozwiązania pokojowego i podkreśla znaczenie osiągnięcia w drodze negocjacji długoterminowego rozwiązania wszystkich nierozstrzygniętych kwestii, zgodnie z prawem międzynarodowym.

Wyraża uznanie dla Pakistanu, Kataru i innych partnerów regionalnych za ich działania mediacyjne. Unia Europejska będzie nadal – w ścisłej koordynacji z partnerami regionalnymi – angażować się w działania dyplomatyczne i jest gotowa wspierać wdrażanie porozumienia.

Bezpieczeństwo morskie

Rada Europejska podkreśla potrzebę poszanowania wolności żeglugi i bezpieczeństwa morskiego zgodnie z prawem międzynarodowym i Konwencją Narodów Zjednoczonych o prawie morza.

Rada Europejska z aprobatą odnotowuje zapowiedziane przez państwa członkowskie i partnerów wysiłki, aby zapewnić wolność żeglugi w cieśninie Ormuz, po tym jak spełnione zostaną warunki. Żadne ustalenia dotyczące cieśniny Ormuz nie mogą w żaden sposób ograniczać wolności żeglugi ani zmieniać zarządzania nią.

Rada Europejska przypomina o roli unijnej morskiej operacji obronnej EUNAVFOR ASPIDES, podkreśla jej potencjał w zakresie przyczyniania się do stabilizacji regionu i wzywa do jej wzmocnienia zgodnie z jej mandatem.

Rozprzestrzenianie broni jądrowej

Rada Europejska powtarza, że Iran nigdy nie może wejść w posiadanie broni jądrowej. Apeluje do Iranu o przestrzeganie jego prawnie wiążących i wynikających z Układu o nierozprzestrzenianiu broni jądrowej zobowiązań w zakresie zabezpieczeń jądrowych oraz o wznowienie pełnej współpracy z Międzynarodową Agencją Energii Atomowej.

Wzywa również Iran, by zakończył swoje destabilizujące działania, w tym swój program w zakresie rakiet balistycznych. W świetle rosnącego zagrożenia wynikającego z wykorzystywania przez irańskie służby wywiadowcze siatek przestępczych i innych popleczników Unia Europejska i jej państwa członkowskie potwierdzają swoje zobowiązanie do ścisłej współpracy w celu zapobiegania takim wrogim działaniom i przeciwdziałania im.

Naruszenia praw człowieka

Rada Europejska wzywa reżim irański do zaprzestania przemocy i represji wobec własnej ludności. Wzywa do poszanowania powszechnych praw człowieka i podstawowych wolności przysługujących Irańczykom, w tym prawa ludności Iranu do wyboru własnej przyszłości. W związku z tym Unia Europejska będzie kontynuować prace nad dalszymi środkami ograniczającymi wobec osób i podmiotów odpowiedzialnych.

Represje i naruszenia praw człowieka w Iranie

Wpływ kryzysu

Unia Europejska będzie kontynuować, również z partnerami regionalnymi i globalnymi, prace nad złagodzeniem skutków kryzysu oraz ograniczeniem podatności świata na trudną sytuację w cieśninie Ormuz, między innymi poprzez dywersyfikację dróg dostaw energii.

Rada Europejska przyjmuje do wiadomości inicjatywy zaproponowane przez Komisję w celu zaradzenia skutkom dla UE pod względem bezpieczeństwa energetycznego, cen energii i globalnych łańcuchów dostaw, w tym bezpieczeństwa żywnościowego, oraz wzywa Radę i Komisję do dalszego monitorowania sytuacji.

Ponownie podkreśla, jak ważne jest zapewnienie gotowości, między innymi na ewentualne przyszłe przepływy migracyjne, we współpracy z krajami pochodzenia i tranzytu.

Strefa Gazy i Zachodni Brzeg

Sytuacja humanitarna

Rada Europejska wyraża poważne zaniepokojenie z powodu pogarszającej się sytuacji w Strefie Gazy i na Zachodnim Brzegu, w tym utrzymującego się katastrofalnego kryzysu humanitarnego w Strefie Gazy.

Wzywa Izrael do umożliwienia natychmiastowego, niezakłóconego dostępu pomocy humanitarnej do Strefy Gazy i jej nieprzerwanej dystrybucji na dużą skalę w całej Strefie Gazy – również za pośrednictwem cypryjskiego korytarza morskiego w celu uzupełnienia szlaków lądowych – oraz do umożliwienia ONZ i jej agencjom oraz organizacjom humanitarnym niezależnej i bezstronnej pracy w celu ratowania życia i zmniejszenia cierpienia.

Wzywa również Izrael do ponownego otwarcia przejść granicznych w Strefie Gazy, a także korytarza medycznego między Strefą Gazy a Zachodnim Brzegiem, do umożliwienia dostępu mediom międzynarodowym oraz do wycofania decyzji dotyczącej przepisów o rejestracji organizacji pozarządowych.

Rada Europejska apeluje do Izraela o przestrzeganie wszystkich spoczywających na nim zobowiązań wynikających z prawa międzynarodowego, w tym międzynarodowego prawa humanitarnego. Ochrona ludności cywilnej musi być nieustannie zapewniana.

Rada Europejska potępia złe traktowanie zatrzymanych, w tym obywateli europejskich, w następstwie przechwycenia Globalnej Flotylli Sumud na wodach międzynarodowych oraz postępowanie ekstremistycznych ministrów podżegających do naruszeń praw człowieka i je propagujących. Rada Europejska przyjmuje do wiadomości, że Rada będzie nadal analizować środki w tym zakresie.

Pomoc humanitarna UE dla Palestyńczyków

Kompleksowy, sprawiedliwy i trwały pokój

Rada Europejska potwierdza zaangażowanie Unii Europejskiej na rzecz kompleksowego, sprawiedliwego i trwałego pokoju opartego na rozwiązaniu dwupaństwowym, zgodnie z odpowiednimi rezolucjami Rady Bezpieczeństwa ONZ, w ramach którego dwa demokratyczne państwa – Izrael i Palestyna – współistnieją pokojowo w bezpiecznych i uznanych granicach.

Uznaje ważną rolę, jaką odgrywa społeczeństwo obywatelskie w wysiłkach na rzecz budowania pokoju i w tworzeniu podstaw niezbędnych do osiągniętego w drodze negocjacji i trwałego pokoju izraelsko-palestyńskiego, i w tym kontekście z zadowoleniem przyjmuje specjalną konferencję zorganizowaną 12 czerwca 2026 r. w Paryżu.

Przywołując swoje poprzednie konkluzje, Rada Europejska wyraża zaniepokojenie brakiem postępów wszystkich podmiotów we wdrażaniu rozejmu i wszystkich innych postanowień rezolucji RB ONZ nr 2803. Wzywa wszystkie podmioty do ich pełnego wdrożenia, zgodnie z odpowiednimi rezolucjami Rady Bezpieczeństwa ONZ oraz z odpowiednimi międzynarodowymi zasadami politycznymi i prawnymi.

Rada Europejska wzywa do trwałego rozbrojenia Hamasu i innych niepaństwowych grup zbrojnych, do pełnego wycofania sił izraelskich ze Strefy Gazy oraz do rozmieszczenia tymczasowych Międzynarodowych Sił Stabilizacyjnych, zgodnie z kompleksowym planem zakończenia konfliktu w Strefie Gazy. Unia Europejska zdecydowanie odrzuca zapowiedź Izraela, zgodnie z którą zamierza on kontrolować 70% terytorium Strefy Gazy.

Rezolucja Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 2803

Odbudowa i odnowa Strefy Gazy

Unia Europejska będzie nadal pracować nad wdrażaniem kompleksowego planu zakończenia konfliktu w Strefie Gazy zgodnie z rezolucją RB ONZ nr 2803, między innymi za pośrednictwem Misji Unii Europejskiej ds. Szkolenia i Kontroli na przejściu granicznym w Rafah (EU BAM Rafah) oraz Misji Policyjnej Unii Europejskiej na Terytoriach Palestyńskich (EUPOL COPPS), a także nad odbudową i odnową Strefy Gazy zgodnie z prawem międzynarodowym.

Unia Europejska będzie nadal wspierać Palestyńską Władzę Narodową, między innymi w ramach jej programu reform, tak by mogła ona bezpiecznie odzyskać skuteczną kontrolę nad Strefą Gazy.

Rada Europejska ponownie wzywa Izrael, by pilnie zwolnił wszystkie zatrzymane przychody z należności celno-podatkowych i przedłużył działanie usług bankowości korespondenckiej między bankami izraelskimi i palestyńskimi, które to przychody i usługi są niezbędne do zapewnienia prawidłowego funkcjonowania Palestyńskiej Władzy Narodowej i świadczenia podstawowych usług na rzecz ludności. Rada Europejska z zadowoleniem przyjmuje niedawne udostępnienie Palestyńskiej Władzy Narodowej funduszy europejskich, w tym za pośrednictwem mechanizmu PEGASE.

Zachodni Brzeg i przemoc ze strony osadników

Rada Europejska ponownie potępia jednostronne działania Izraela mające na celu zwiększenie jego obecności na Zachodnim Brzegu, w tym we Wschodniej Jerozolimie, którą to obecność Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości uznał w swojej opinii doradczej z 19 lipca 2024 r. za niezgodną z prawem.

Apeluje do rządu Izraela o odwrócenie procesu ekspansji osiedli, w tym na obszarze E1, które są nielegalne na mocy prawa międzynarodowego, o przestrzeganie spoczywających na tym państwie zobowiązań wynikających z prawa międzynarodowego i o ochronę ludności palestyńskiej na terytoriach okupowanych, w tym społeczności chrześcijańskich i innych mniejszości, a także o utrzymanie i poszanowanie status quo miejsc świętych w Jerozolimie.

Rada Europejska zaznacza, że przedsiębiorstwa nie powinny ubiegać się o umowy o roboty budowlane dotyczące rozwoju osiedli na obszarze E1 lub na innych obszarach, i podkreśla konsekwencje prawne i reputacyjne dla przedsiębiorstw uczestniczących w budowie osiedli, w tym ryzyko poważnych naruszeń prawa międzynarodowego.

Rada Europejska potępia ciągłą i nasilającą się przemoc ze strony osadników wobec palestyńskiej ludności cywilnej, apeluje o rozliczalność i z zadowoleniem odnosi się do przyjęcia środków ograniczających wobec ekstremistycznych osadników oraz wobec podmiotów i organizacji wspierających przemoc ze strony osadników wobec palestyńskiej ludności cywilnej.

Z zadowoleniem odnotowuje również przyjęcie dalszych środków ograniczających wobec Hamasu. Rada Europejska potępia przyjęcie przez Izrael ustawy o karze śmierci, która to ustawa jest dyskryminująca, i wzywa do jej natychmiastowego uchylenia.

Rada Europejska przyjmuje do wiadomości, że – w świetle nadal pogarszającej się sytuacji dotyczącej nielegalnych osiedli – Komisja zamierza przedstawić warianty rozwiązań przed posiedzeniem Rady 13 lipca 2026 r.

Sankcje za naruszanie praw człowieka

Liban

Wprowadzenie rozejmu w życie

Rada Europejska wyraża poważne zaniepokojenie ciągłymi naruszeniami rozejmu i wzywa wszystkie podmioty do pełnego wdrożenia rozejmu, do konstruktywnego zaangażowania się w toczące się rozmowy, do zapobiegania dalszym ofiarom cywilnym i wysiedleniom oraz do wypracowania trwałego rozwiązania politycznego, które zapewni pokój i bezpieczeństwo zarówno Libanowi, jak i Izraelowi.

Unia Europejska jest gotowa wspierać wdrażanie porozumienia między Libanem a Izraelem. Rada Europejska apeluje o trwałe zakończenie działań wojennych, ochronę ludności cywilnej i infrastruktury cywilnej oraz pełne poszanowanie prawa międzynarodowego, w tym międzynarodowego prawa humanitarnego.

Rada Europejska zdecydowanie potępia ataki Hezbollahu na Izrael i ludność cywilną w północnym Izraelu oraz wzywa do pełnego rozbrojenia Hezbollahu. Wzywa Izrael do poszanowania suwerenności i integralności terytorialnej Libanu oraz do wycofania sił izraelskich z Libanu, zgodnie z rezolucją RB ONZ nr 1701.

Wzywa również Izrael do powstrzymania się od dalszej eskalacji. Rada Europejska potwierdza poparcie UE dla wysiłków na rzecz zapewnienia bezpieczeństwa narodu libańskiego oraz dla suwerenności i integralności terytorialnej Libanu.

Wsparcie UE dla Libanu

Potwierdza pełne poparcie UE dla wysiłków rządu libańskiego na rzecz wzmocnienia instytucji tego kraju, w tym libańskich sił zbrojnych, z myślą o uzyskaniu kontroli nad całym terytorium libańskim, i na rzecz ustanowienia monopolu państwa w odniesieniu do posiadania broni.

Unia Europejska będzie nadal wspierać libańskie siły zbrojne, między innymi poprzez ewentualną misję w dziedzinie WPBiO oraz poprzez stałe i zwiększone wsparcie w ramach Europejskiego Instrumentu na rzecz Pokoju.

Unia Europejska będzie nadal – w ścisłej koordynacji z partnerami międzynarodowymi –zapewniać trwałe wsparcie w perspektywie długoterminowej. Unia Europejska podtrzymuje swoje zobowiązanie do przekazania pomocy nadzwyczajnej na rzecz ponad miliona wysiedleńców, oprócz pomocy humanitarnej w wysokości 100 mln EUR uruchomionej w następstwie wybuchu działań wojennych i oprócz operacji humanitarnego mostu powietrznego koordynowanych z partnerami regionalnymi.

Rada Europejska ponawia swój apel do wszystkich stron o pełne wdrożenie rezolucji RB ONZ nr 1701. Ponownie potępia niedopuszczalne i bezprawne ataki skierowane przeciwko personelowi UNIFIL i wzywa do przeprowadzenia szczegółowego dochodzenia. Rada Europejska przypomina, jak ważna jest stała obecność ONZ w Libanie po tym, jak UNIFIL zakończy swoją misję, i potwierdza gotowość UE do wniesienia wkładu w tym zakresie w 2027 r.

Pełny tekst konkluzji Rady Europejskiej z 18 i 19 czerwca 2026 r.:

Konkluzje Rady Europejskiej (18 i 19 czerwca 2026)

Poprzednie konkluzje Rady Europejskiej

Wystąpienia przewodniczącego Rady Europejskiej

Oświadczenia wysokiego przedstawiciela wydane w imieniu UE

Więcej

Kobieta podnosząca rękę w geście upodmiotowienia, w tle perskie wzory geometryczne w różnych odcieniach zielonego.

Sankcje UE wobec Iranu

Dwoje dorosłych trzymających za ręce dziecko.

Syria

Dwie osoby zajmujące się pomocą humanitarną stoją przed skrzyniami z taką pomocą.

Pomoc humanitarna UE dla Palestyńczyków