Rada ostatecznie zatwierdza program bezpiecznej łączności kosmicznej

Rada przyjęła dziś rozporządzenie o unijnym programie bezpiecznej łączności na lata 2023–2027. To ostatni krok w procesie decyzyjnym.

Program wyznacza Unii Europejskiej cel polegający na rozmieszczeniu unijnej konstelacji satelitarnej o nazwie „IRIS²” (Infrastruktura Satelitarna na rzecz Odporności, Interkonektywności i Bezpieczeństwa). IRIS² zapewni do 2027 r. ultraszybkie (działające z niskim opóźnieniem) usługi komunikacyjne o wysokim stopniu bezpieczeństwa. Bezpieczeństwo tej komunikacji opierać się będzie na zaawansowanych technologiach szyfrowania, w tym na kryptografii kwantowej, metodzie wykorzystującej właściwości mechaniki kwantowej do odpornego na hakowanie zabezpieczania i przekazywania danych.

System komunikacji kosmicznej umożliwi rządom ochronę infrastruktury krytycznej, obserwację, wsparcie działań zewnętrznych lub zarządzania kryzysowego, a tym samym pomoże wzmocnić odporność i suwerenność UE.

Bezpieczniejsza komunikacja

Program zapewnia bezpieczną łączność w strategicznych pozaeuropejskich obszarach geograficznych, takich jak Arktyka lub Afryka, dzięki czemu przyczynia się do transformacji cyfrowej UE i wspiera unijną strategię „Global Gateway”.

Satelitarny system łączności oznacza również szybkie i bezpieczne usługi łączności, nawet w przypadku gdy działanie sieci naziemnych zostało zakłócone, np. w wyniku klęsk żywiołowych, terroryzmu lub cyberataków.

System zintegrowany

System obejmuje nową infrastrukturę, która powstanie w wyniku udzielania zamówień publicznych. Koncesjonariusze powinni też przewidzieć zasoby na usługi komercyjne, by zagwarantować, że postęp technologiczny i jego wykorzystanie przez rządy będą jedną z sił napędowych innowacji i szerszej komercjalizacji w Unii.

Program umacnia konkurencyjność unijnych usług łączności satelitarnej jako jeden z innowacyjnych projektów realizowanych przez Agencję Unii Europejskiej ds. Programu Kosmicznego (EUSPA), a współpraca nad nim obejmuje szereg partnerów, w tym państwa członkowskie, Europejską Agencję Kosmiczną (ESA) i prywatne spółki.

Kontekst

15 lutego 2022 r. Komisja przedstawiła projekt rozporządzenia ustanawiającego unijny program na rzecz bezpiecznej łączności na lata 2023–2027. W wyniku negocjacji międzyinstytucjonalnych 17 listopada 2022 r. Parlament Europejski i Rada osiągnęły wstępne porozumienie polityczne.

Program ten jest szczególnie ważny w przypadku niskich orbit okołoziemskich. Obecnie orbity niskie są w coraz większym stopniu zajmowane przez megakonstelacje z państw trzecich, podczas gdy unijni operatorzy borykają się z wyzwaniami związanymi z kapitałem na potrzeby takich projektów.

Nowy projekt będzie wspierać synergie z innymi komponentami unijnego programu kosmicznego, takimi jak systemy Galileo (nawigacja satelitarna) i Copernicus (obserwacja Ziemi), a także system udostępniania informacji na temat sytuacji w przestrzeni kosmicznej. Opiera się on na rządowej łączności satelitarnej (Govsatcom), która także jest elementem unijnego programu kosmicznego.

Budżet na realizację programu wynosi 2,4 mld EUR i pochodzi z różnych pul, w tym z unijnego programu kosmicznego, programu „Horyzont Europa” i z Instrumentu Sąsiedztwa oraz Współpracy Międzynarodowej i Rozwojowej – „Globalny wymiar Europy”.

Co dalej?

W wyniku zatwierdzenia dziś przez Radę stanowiska Parlamentu Europejskiego akt ustawodawczy został przyjęty.

Po tym jak podpiszą go przewodniczący Parlamentu Europejskiego i Rady, zostanie on opublikowany w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej i wejdzie w życie trzeciego dnia po publikacji.

• Unijny program kosmiczny | Agencja Unii Europejskiej ds. Programu Kosmicznego
• Govsatcom | Agencja Unii Europejskiej ds. Programu Kosmicznego
• Europejska Agencja Kosmiczna