„Horyzont Europa”
„Horyzont Europa” to czołowa unijna inicjatywa na rzecz badań i innowacji. Sprzyja doskonałości naukowej i technologicznej w UE, zwiększa konkurencyjność i tworzy miejsca pracy.
Czym jest „Horyzont Europa”?
Przyszły rozwój i dobrobyt Europy zależą od tego, czy zdoła ona pozostać światowym liderem badań i innowacji.
„Horyzont Europa” to program ramowy Unii Europejskiej na rzecz badań i innowacji na lata 2021–2027. Stanowi on kontynuację wcześniejszego programu „Horyzont 2020”, z którego sfinansowanych zostało niemal 35 000 projektów z udziałem 40 000 organizacji.
Cele
Program ma:
- wzmocnić unijną bazę naukową i technologiczną, w tym dzięki rozwiązaniom na rzecz transformacji ekologiczno-cyfrowej
- przyczynić się do realizacji celów zrównoważonego rozwoju
- zwiększyć konkurencyjność i wzrost poprzez wspieranie badań i innowacji od pojawienia się pomysłu do wprowadzenia jego efektu na rynek.
Program gwarantuje, że prace UE w dziedzinie nauki i technologii pomogą stawić czoła poważnym globalnym wyzwaniom w obszarach krytycznych, takich jak zdrowie, starzenie się, bezpieczeństwo, zanieczyszczenie i zmiana klimatu.
Oczekuje się, że program „Horyzont Europa”:
- w latach 2021–2027 stworzy nawet 100 000 miejsc pracy w obszarze badań i innowacji
- w ciągu 25 lat zwiększy unijne PKB nawet o 0,19%
- do 2045 r. wygeneruje korzyści dla obywateli UE: nawet sześć euro za każde zainwestowane euro.
Filary
Program „Horyzont Europa” ma trzy filary:
Dodatkowy aspekt, który stanowi podstawę całego programu, to sprzyjanie większemu – opartemu na doskonałości –uczestnictwu podmiotów ze wszystkich państw członkowskich. Pozwoli to zoptymalizować krajowy potencjał badawczo-innowacyjny w całej Europie, a tym samym wzmocnić europejską przestrzeń badawczą (EPB).
Budżet
Program, który dysponuje budżetem w wysokości 95,5 mld euro, w tym 5,4 mld euro z instrumentu Next Generation EU, stanowi uzupełnienie krajowych i regionalnych środków na badania i innowacje.
Doskonała nauka
Pierwszy filar „Horyzontu Europa” wzmacnia pozycję UE jako lidera badań naukowych, promując rozwój bardzo dobrej jakościowo wiedzy i takich samych umiejętności.
Wspiera pionierskie projekty badawcze za pośrednictwem Europejskiej Rady ds. Badań Naukowych (ERBN) i zwiększa inwestycje w infrastrukturę badawczą.
Działania Marii Skłodowskiej-Curie to program, z którego finansowane są mobilność, szkolenia i rozwój kariery naukowców. Mają one:
- pomóc doskonalić kariery naukowe
- sprzyjać współpracy międzynarodowej
- promować innowacyjne badania interdyscyplinarne w różnych sektorach.
Globalne wyzwania i konkurencyjność
Drugi filar wspiera badania i innowacje, które odpowiadają na wyzwania społeczne i na potrzebę technologii przemysłowych w dziedzinach takich jak zdrowie, technologie cyfrowe, klimat, energetyka, mobilność, bezpieczeństwo cywilne, żywność i zasoby naturalne.
„Horyzont Europa” wprowadza misje badawczo-innowacyjne mające odpowiadać na poważne wyzwania społeczne. Ustanawia przy tym konkretne wymierne cele, które należy zrealizować do 2030 r.
Pięć unijnych misji to:
- adaptacja do zmiany klimatu
- nowotwory
- odbudowa wód i oceanów
- inteligentne miasta neutralne dla klimatu
- pakt na rzecz zdrowych gleb w Europie.
Filar ten promuje również nowe podejście do partnerstw europejskich i obejmuje działania prowadzone przez Wspólne Centrum Badawcze (JRC). Jego podstawową rolą jest zapewnienie niezależnego, opartego na dowodach wsparcia naukowego na potrzeby kształtowania unijnej polityki.
Innowacyjna Europa
Trzeci filar programu skupia się na promowaniu wszelkich form innowacji, zwłaszcza przełomowych i radykalnych, za pośrednictwem Europejskiej Rady ds. Innowacji.
Stanowi ona punkt kompleksowej obsługi dla innowatorów, szczególnie start-upów oraz małych i średnich firm, o dużym potencjale tworzenia rynków na przyszłość. Ma im pomagać:
- od początku badań
- zwiększać skalę
- mobilizować środki prywatne
- wprowadzać przełomowe pomysły na rynek.
Ocena śródokresowa programu wykazała, że każde euro zainwestowane w innowacyjne przedsiębiorstwa za pośrednictwem funduszu Europejskiej Rady ds. Innowacji przyciągnęło ponad trzy euro od inwestorów prywatnych.
Pakiet „Horyzont Europa”: program ramowy w zakresie badań i innowacji 2028–2034
16 lipca 2025 r. w ramach długofalowego budżetu UE (tzw. wieloletnich ram finansowych) Komisja Europejska opublikowała wniosek dotyczący kolejnego programu ramowego „Horyzont Europa” na lata 2028–2034. Program ma być ściśle powiązany z Europejskim Funduszem Konkurencyjności.
Program opiera się na czterech filarach:
- doskonała nauka: filar I ma rozszerzyć Europejską Radę ds. Badań Naukowych, wspierać doskonałość wśród naukowców i wzmacniać Wspólne Centrum Badawcze
- konkurencyjność i społeczeństwo: filar II ma napędzać badania naukowe oparte na współpracy, które sprzyjają unijnej konkurencyjności i odpowiadają na najważniejsze wyzwania społeczne
- innowacje: filar III ma rozszerzać zakres prac Europejskiej Rady ds. Innowacji, tak aby objąć wsparcie dla przełomowych projektów wysokiego ryzyka i firm typu start-up zajmujących się produktami podwójnego zastosowania i obronnością
- europejska przestrzeń badawcza: filar IV, który ma wzmocnić tę przestrzeń, obejmuje zmieniony komponent umożliwiający szersze uczestnictwo i nowe wsparcie na rzecz infrastruktury badawczej i technologicznej.
Wniosek ten jest obecnie przedmiotem dyskusji w Radzie i Parlamencie Europejskim.
Ostatnia aktualizacja: 26 czerwca 2026