Ορίζων Ευρώπη

• Επιστημονική αριστεία

• Παγκόσμιες προκλήσεις και ευρωπαϊκή βιομηχανική ανταγωνιστικότητα

• Καινοτόμος Ευρώπη

Ένα επιπρόσθετο μέρος στο οποίο βασίζεται ολόκληρο το πρόγραμμα στηρίζει την επέκταση της συμμετοχής από όλα τα κράτη μέλη με βάση την αριστεία. Με τον τρόπο αυτόν, θα βελτιστοποιηθεί το εθνικό δυναμικό έρευνας και καινοτομίας σε ολόκληρη την Ευρώπη και, ακολούθως, θα ενισχυθεί ο Ευρωπαϊκός Χώρος Έρευνας (ΕΧΕ).

• Ευρωπαϊκός Χώρος Έρευνας

Προϋπολογισμός

Με προϋπολογισμό ύψους 95,5 δισ. ευρώ, εκ των οποίων 5,4 δισ. ευρώ από το Next Generation EU, το πρόγραμμα συμπληρώνει την εθνική και περιφερειακή χρηματοδότηση στον τομέα έρευνας και καινοτομίας.

• Το Συμβούλιο καθορίζει τη θέση του για το ερευνητικό πρόγραμμα της ΕΕ (2021-2027) ύψους 95,5 δισ. ευρώ (δελτίο Τύπου, 16 Μαρτίου 2021)

Επιστημονική αριστεία

Ο πρώτος πυλώνας του προγράμματος «Ορίζων Ευρώπη» ενισχύει τον ηγετικό ρόλο της ΕΕ στον επιστημονικό τομέα, προωθώντας την ανάπτυξη γνώσεων και δεξιοτήτων υψηλής ποιότητας.

Στηρίζει έργα αιχμής στον τομέα της έρευνας μέσω του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Έρευνας και προωθεί τις επενδύσεις σε ερευνητικές υποδομές.

Οι δράσεις Marie Skłodowska-Curie χρηματοδοτούν δραστηριότητες κινητικότητας, κατάρτισης και επαγγελματικής εξέλιξης των ερευνητών. Έχουν τους ακόλουθους στόχους:

• ενίσχυση της σταδιοδρομίας των ερευνητών
• προώθηση της διεθνούς συνεργασίας
• προώθηση της καινοτόμου και διεπιστημονικής έρευνας σε διάφορους τομείς

• Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Έρευνας (ιστότοπος)
• Δράσεις «Marie Skłodowska-Curie» (ιστότοπος)

Παγκόσμιες προκλήσεις και ανταγωνιστικότητα

Ο δεύτερος πυλώνας στηρίζει δραστηριότητες έρευνας και καινοτομίας που αφορούν κοινωνικά ζητήματα και βιομηχανικές τεχνολογίες σε τομείς όπως η υγεία, η ψηφιακή τεχνολογία, το κλίμα, η ενέργεια, η κινητικότητα, η πολιτική προστασία, τα τρόφιμα και οι φυσικοί πόροι.

Το πρόγραμμα «Ορίζων Ευρώπη» εισάγει αποστολές έρευνας και καινοτομίας, για την αντιμετώπιση σημαντικών κοινωνικών προκλήσεων με τον καθορισμό συγκεκριμένων, μετρήσιμων στόχων που πρέπει να επιτευχθούν έως το 2030.

Οι πέντε τομείς των αποστολών της ΕΕ είναι οι ακόλουθοι:

• προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή
• αντιμετώπιση του καρκίνου
• αποκατάσταση των ωκεανών και των υδάτων μας
• κλιματικά ουδέτερες και έξυπνες πόλεις
• μια ευρωπαϊκή συμφωνία για το έδαφος

Ο πυλώνας αυτός προωθεί επίσης μια νέα προσέγγιση για τις ευρωπαϊκέςσυμπράξεις και περιλαμβάνει δραστηριότητες του Κοινού Κέντρου Ερευνών (JRC), πρωταρχικός ρόλος του οποίου είναι η παροχή ανεξάρτητης, τεκμηριωμένης επιστημονικής στήριξης στη χάραξη πολιτικής της ΕΕ.

• Κοινό Κέντρο Ερευνών (ιστότοπος)
• Το Συμβούλιο δεσμεύτηκε για εννέα θεσμοθετημένες ευρωπαϊκές συμπράξεις (δελτίο Τύπου, 19 Νοεμβρίου 2021)

Καινοτόμος Ευρώπη

Ο τρίτος πυλώνας του προγράμματος «Ορίζων Ευρώπη» επικεντρώνεται στην προαγωγή όλων των μορφών καινοτομίας και ιδίως της ρηξικέλευθης και ανατρεπτικής καινοτομίας, μέσω του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Καινοτομίας (ΕΣΚ).

Το ΕΣΚ προσφέρει υπηρεσία μιας στάσης για φορείς καινοτομίας, ιδίως τις νεοφυείς επιχειρήσεις και τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις (ΜμΕ) με μεγάλες δυνατότητες ως προς τη δημιουργία αγορών για το μέλλον. Στόχος του είναι να τις βοηθήσει:

• από το αρχικό στάδιο της έρευνας
• στην επέκτασή τους
• στη μόχλευση ιδιωτικής χρηματοδότησης
• στην προώθηση των πρωτοποριακών ιδεών τους στην αγορά

Ενδιάμεση αξιολόγηση του προγράμματος έδειξε ότι κάθε ευρώ επένδυσης σε καινοτόμες εταιρείες μέσω του ταμείου του ΕΣΚ προσελκύει πάνω από τρία ευρώ από ιδιώτες επενδυτές.

• Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Καινοτομίας (ιστότοπος)
• Υποστήριξη για τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ)

Δέσμη μέτρων «Ορίζων Ευρώπη»: πρόγραμμα-πλαίσιο για την έρευνα και την καινοτομία 2028-2034

Στις 16 Ιουλίου 2025, στο πλαίσιο του μακροπρόθεσμου προϋπολογισμού της ΕΕ (ΠΔΠ), η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε την πρότασή της για το επόμενο πρόγραμμα-πλαίσιο «Ορίζων Ευρώπη» για την περίοδο 2028-2034, το οποίο πρόκειται να συνδεθεί στενά με το Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανταγωνιστικότητας.

Το πρόγραμμα βασίζεται σε τέσσερις πυλώνες:

• επιστήμη αριστείας: ο πυλώνας Ι αποσκοπεί στην επέκταση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Έρευνας, στη στήριξη άριστων ερευνητών και στην ενίσχυση του Κοινού Κέντρου Ερευνών
• ανταγωνιστικότητα και κοινωνία: ο πυλώνας II αποσκοπεί στην ενίσχυση της συνεργατικής έρευνας που στηρίζει την ανταγωνιστικότητα της ΕΕ και αντιμετωπίζει μείζονες κοινωνικές προκλήσεις
• καινοτομία: ο πυλώνας ΙΙΙ αποσκοπεί στη διεύρυνση της εστίασης του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Καινοτομίας, ώστε αυτή να περιλαμβάνει τη στήριξη έργων υψηλού κινδύνου και ρηξικέλευθου χαρακτήρα, καθώς και νεοφυών επιχειρήσεων στον τομέα της άμυνας και των ειδών διπλής χρήσης
• Ευρωπαϊκός Χώρος Έρευνας: ο πυλώνας IV αποσκοπεί στην ενίσχυση του ΕΧΕ, μεταξύ άλλων μέσω μιας αναμορφωμένης συνιστώσας για τη διεύρυνση της συμμετοχής, καθώς και νέας στήριξης για τις ερευνητικές και τεχνολογικές υποδομές

Η πρόταση συζητιέται επί του παρόντος από το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

• Κανονισμός για τη θέσπιση του προγράμματος «Ορίζων Ευρώπη» για την περίοδο 2028-2034, πρόταση της Επιτροπής
• Ο μακροπρόθεσμος προϋπολογισμός της ΕΕ