Geoblokada: Rada chce usunąć bariery w e-handlu

28 listopada 2016 r. Rada uzgodniła projekt rozporządzenia zakazującego nieuzasadnionych geoblokad między państwami członkowskimi.

Geoblokada to dyskryminująca praktyka, która uniemożliwia klientom internetowym dostęp do produktów i usług i ich zakup poprzez stronę znajdującą się w innym państwie członkowskim.

Proponowane rozporządzenie ma wyeliminować dyskryminację wynikającą z obywatelstwa, miejsca zamieszkania czy miejsca prowadzenia działalności oraz pobudzić e-handel.

„Wielu obywateli chciałoby dziś robić zakupy internetowe w innym kraju UE na tych samych zasadach co miejscowi. Nowe przepisy mające wyeliminować nieuzasadnioną geoblokadę znacznie usprawnią e-handel i dadzą kupującym szerszy wybór towarów i usług. Potrzebne są jednak gwarancja bezpieczeństwa i zaufanie między klientami a sprzedającymi. Dzisiejsza decyzja, która zapadła zaledwie kilka miesięcy po wpłynięciu projektu, oznacza, że możemy szybko rozpocząć negocjacje z Parlamentem i prawdopodobnie zakończyć prace w przyszłym roku”.

Peter Žiga, słowacki minister gospodarki, a zarazem przewodniczący Rady

Porozumienie poparła większość kwalifikowana. Teraz na podstawie wspólnego stanowiska Rada podejmie negocjacje z Parlamentem Europejskim w ramach zwykłej procedury ustawodawczej.

Główne elementy stanowiska Rady:

Cel i zakres

Główny cel rozporządzenia to zapobiegać dyskryminacji konsumentów i firm, gdy kupują produkty i usługi w innym państwie UE. Dyskryminacja taka może dotyczyć cen, sprzedaży i warunków płatności.

Zakres rozporządzenia odpowiada zakresowi dyrektywy usługowej, która nie odnosi się np. do usług finansowych, audiowizualnych, transportowych, zdrowotnych i społecznych.

Nowe przepisy będą zgodne z innymi przepisami UE w dziedzinie sprzedaży transgranicznej, np. przepisami o prawach autorskich oraz o współpracy sądowej w sprawach cywilnych (zwłaszcza z rozporządzeniem Rzym I i Bruksela I).

Równy dostęp do towarów i usług

W myśl nowych przepisów sprzedający nie będzie mógł oferować klientom dyskryminacyjnych warunków sprzedaży towarów i usług (w tym cen) w 3 przypadkach, a mianowicie gdy:

1. sprzedaje towary, a te zostają doręczone do państwa członkowskiego, do którego sprzedający oferuje dostawę, lub zostają odebrane w miejscu, które uzgodnił z klientem.

2. oferuje usługi dostarczane elektronicznie, np. usługi w chmurze, usługi hurtowni danych, web hosting i zapory sieciowe. Nie dotyczy to usług, których podstawową cechą jest udzielanie dostępu do utworów chronionych prawem autorskim lub innych chronionych przedmiotów lub umożliwianie ich użytkowania, lub też sprzedaż utworów chronionych prawem autorskim w formie niematerialnej. np. e-booków czy muzyki w internecie.

3. świadczy usługi, z których klient korzysta w kraju prowadzenia działalności przez sprzedającego, np. usługi hotelowe, wydarzenia sportowe, wynajem samochodów oraz bilety wstępu na festiwale muzyczne czy do parków rozrywki.

W przeciwieństwie do dyskryminacji cenowej nie będzie zabronione różnicowanie cen, tak więc sprzedający będą mogli oferować różne warunki dostępu, w tym ceny, oraz zwracać się do konkretnych grup klientów na konkretnym terytorium.

Sprzedający nie będzie też musiał dostarczać klientom towarów poza obszar państw członkowskich, do których oferuje dostawę.

Płatność

Rozporządzenie zabroni nieuzasadnionej dyskryminacji ze względu na metodę płatności. Sprzedający nie będzie mógł narzucać klientom różnych warunków płatności zależnie od obywatelstwa, miejsca zamieszkania lub miejsca prowadzenia działalności.

Niedyskryminacyjny dostęp do stron e-handlu

Sprzedający nie będzie mógł blokować ani ograniczać klientom dostępu do interfejsów internetowych z powodu obywatelstwa lub miejsca zamieszkania.

Jeżeli blokuje lub ogranicza dostęp bądź przekierowuje na inną wersję interfejsu, będzie musiał podać wyjaśnienie.

Sprzedaż bierna

Według podejścia ogólnego nadal miałyby obowiązywać pewne wyjątki dozwolone unijnym prawem konkurencji. Jednym z nich jest sytuacja, w której sprzedający jest związany z dostawcą umową wymagającą ograniczenia sprzedaży biernej (tzn. sprzedaży, w której sprzedający nie zabiega aktywnie o klienta). W takich przypadkach nowe rozporządzenie nie będzie mieć zastosowania.

Co dalej?

Negocjacje między Radą, Parlamentem Europejskim i Komisją rozpoczną się, jak tylko Parlament uzgodni swoje stanowisko.

Kontekst

Pierwotny projekt Komisja przekazała Radzie i Parlamentowi Europejskiemu 25 maja 2016 r. Opiera się on na art. 114 unijnego traktatu.

Towarzyszyły mu dodatkowe projekty legislacyjne: o transgranicznym doręczaniu paczek i przegląd rozporządzenia w sprawie współpracy w dziedzinie ochrony konsumentów. Miały one przyspieszyć integrację na rynku wewnętrznym.

W konkluzjach z 25–26 czerwca 2015 r. Rada Europejska zwróciła uwagę na znaczenie strategii jednolitego rynku cyfrowego i zaapelowała, by wdrożyć jej kluczowe elementy, w tym usunąć istniejące jeszcze bariery w swobodnym przepływie towarów i usług sprzedawanych on-line, i zająć się nieuzasadnioną dyskryminacją wynikającą z lokalizacji.

• Podejście ogólne do projektu rozporządzenia o geoblokadach
• Pierwotny wniosek Komisji dotyczący rozporządzenia o geoblokadach