Υποδομές εναλλακτικών καυσίμων: Προσωρινή συμφωνία για περισσότερους σταθμούς επαναφόρτισης και ανεφοδιασμού σε ολόκληρη την Ευρώπη

Σε συνέχεια της σημερινής προσωρινής πολιτικής συμφωνίας μεταξύ του Συμβουλίου και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, κατά τα επόμενα έτη θα αναπτυχθούν σε ολόκληρη την Ευρώπη περισσότεροι σταθμοί επαναφόρτισης και ανεφοδιασμού με εναλλακτικά καύσιμα, οι οποίοι θα επιτρέψουν στον τομέα των μεταφορών να μειώσει σημαντικά το αποτύπωμά του σε άνθρακα.

Με τη συμφωνία θα σταλεί σαφές μήνυμα προς τους πολίτες και άλλα ενδιαφερόμενα μέρη ότι θα εγκατασταθούν φιλικές προς τον χρήστη υποδομές επαναφόρτισης και σταθμοί ανεφοδιασμού με εναλλακτικά καύσιμα, όπως το υδρογόνο, σε ολόκληρη την ΕΕ. Αυτό σημαίνει ότι θα υπάρχει διαθέσιμη μεγαλύτερη δημόσια ικανότητα επαναφόρτισης στους δρόμους των αστικών περιοχών, καθώς και κατά μήκος των αυτοκινητοδρόμων. Οι πολίτες δεν θα έχουν πλέον λόγο να ανησυχούν για το αν θα βρουν σταθμούς φόρτισης και ανεφοδιασμού για το αυτοκίνητό τους, είτε αυτό είναι ηλεκτρικό είτε λειτουργεί με κυψέλες καυσίμου.

Andreas Carlson, Υπουργός Υποδομών και Στέγασης της Σουηδίας

Κύριοι στόχοι της προτεινόμενης νομοθεσίας

Ο στόχος του προτεινόμενου κανονισμού για τις υποδομές εναλλακτικών καυσίμων (AFIR) είναι τριπλός:

• διασφάλιση της ύπαρξης ικανού δικτύου υποδομών για την επαναφόρτιση ή τον ανεφοδιασμό οδικών οχημάτων ή πλοίων με εναλλακτικά καύσιμα
• παροχή εναλλακτικών λύσεων ώστε τα ελλιμενισμένα σκάφη και τα σταθμευμένα αεροσκάφη να μην χρειάζεται να διατηρούν τους κινητήρες τους σε λειτουργία
• επίτευξη πλήρους διαλειτουργικότητας σε ολόκληρη την ΕΕ και διασφάλιση της ευκολίας χρήσης των υποδομών

Η προτεινόμενη νομοθεσία θα παίξει σημαντικό ρόλο στην επιτάχυνση της ανάπτυξης των υποδομών αυτών, προκειμένου να μην καθυστερήσει η χρήση οχημάτων και πλοίων μηδενικών ή χαμηλών εκπομπών, αλλά απεναντίας να ξεκινήσει ένας ενάρετος κύκλος για τον τομέα των μεταφορών και να επιτευχθούν οι στόχοι του ευρωπαϊκού νομοθετήματος για το κλίμα.

Κυριότερα στοιχεία που διατηρούνται από την πρόταση της Επιτροπής

Με την προσωρινή συμφωνία διατηρούνται οι θεμελιώδεις πτυχές της πρότασης της Επιτροπής, δηλαδή οι βασικές παράμετροι που θα έχουν πραγματικό αντίκτυπο στο κλίμα, και συγκεκριμένα:

• όσον αφορά την επαναφόρτιση ελαφρών ηλεκτρικών οχημάτων, οι απαιτήσεις για τη συνολική ισχύ που πρέπει να παρέχεται με βάση το μέγεθος του ταξινομημένου στόλου και τις απαιτήσεις κάλυψης του διευρωπαϊκού δικτύου μεταφορών (ΔΕΔ-Μ) το 2025 και το 2030
• όσον αφορά την επαναφόρτιση ηλεκτρικών βαρέων οχημάτων και τον ανεφοδιασμό με υδρογόνο, οι απαιτήσεις για την κάλυψη του ΔΕΔ-Μ ως το 2030, αρχής γενομένης από το 2025 για τα ηλεκτρικά βαρέα οχήματα
• όσον αφορά την παροχή ηλεκτρικής ενέργειας σε ελλιμενισμένα πλοία, οι απαιτήσεις που ισχύουν από το 2030

Κύριες τροποποιήσεις της πρότασης της Επιτροπής

Ωστόσο, με το κείμενο της προσωρινής συμφωνίας τροποποιούνται ορισμένες πτυχές της πρότασης της Επιτροπής:

• δεδομένης της ειδικής δυναμικής των ηλεκτρικών βαρέων οχημάτων και του γεγονότος ότι η αγορά αυτών είναι λιγότερο ανεπτυγμένη από ό,τι εκείνη των ελαφρών οχημάτων, η σταδιακή ανάπτυξη των υποδομών αναμένεται να ξεκινήσει το 2025 με στόχο την κάλυψη όλων των οδών του ΔΕΔ-Μ έως το 2030
• για τη μεγιστοποίηση της αποδοτικότητας των επενδύσεων στον ανεφοδιασμό με υδρογόνο και την προσαρμογή στις τεχνολογικές εξελίξεις, οι απαιτήσεις επικεντρώνονται στην ανάπτυξη υποδομών ανεφοδιασμού με αέριο υδρογόνο, με ιδιαίτερη προσοχή στους αστικούς και τους πολυτροπικούς κόμβους
• για να διασφαλιστεί ότι οι απαιτήσεις ηλεκτρικής επαναφόρτισης είναι συμβατές με το ευρύ φάσμα των επιτόπιων συνθηκών και ότι οι επενδύσεις είναι ανάλογες με τις ανάγκες, έχει επέλθει προσαρμογή της συνολικής ισχύος των χώρων σταθμών ηλεκτρικής επαναφόρτισης και είναι δυνατή η αύξηση της μέγιστης απόστασης μεταξύ των χώρων σταθμών επαναφόρτισης για οδικά τμήματα με πολύ χαμηλή κυκλοφορία
• για να καταστούν εύχρηστες οι υποδομές ηλεκτρικής επαναφόρτισης και ανεφοδιασμού με υδρογόνο, υπάρχουν διάφορες επιλογές πληρωμής και αναγραφής των τιμών, με αποφυγή των δυσανάλογων επενδύσεων, ιδίως σε υφιστάμενες υποδομές
• όσον αφορά την ηλεκτροδότηση από ξηράς σε θαλάσσιους λιμένες, οι διατάξεις συνάδουν πλέον πλήρως με την πρόσφατα συμφωνηθείσα πρόταση FuelEU Maritime
• στο κείμενο προσδιορίζονται οι υποχρεώσεις κάθε εμπλεκόμενου φορέα, προβλέπεται παρακολούθηση της προόδου, διασφαλίζεται η δέουσα ενημέρωση των χρηστών και παρέχονται στον κλάδο κοινά πρότυπα και τεχνικές προδιαγραφές
• ενόψει των σημαντικών τεχνολογικών εξελίξεων και των εξελίξεων στην αγορά που θα επηρεάσουν τα βαρέα οχήματα, το κείμενο της προσωρινής συμφωνίας περιλαμβάνει ρήτρα για ειδική επανεξέταση βραχυπρόθεσμα, ενώ ο κανονισμός στο σύνολό του θα επανεξεταστεί επίσης μεσοπρόθεσμα

Επόμενα βήματα

Η προσωρινή πολιτική συμφωνία υπόκειται πλέον στην επίσημη έγκριση των δύο συννομοθετών. Από την πλευρά του Συμβουλίου, η σουηδική Προεδρία προτίθεται να υποβάλει το κείμενο στους αντιπροσώπους των κρατών μελών (ΕΜΑ) το συντομότερο δυνατόν, ούτως ώστε να εκδοθεί επίσημα από το Συμβούλιο σε προσεχή του σύνοδο.

Γενικές πληροφορίες

Ο κανονισμός για τις υποδομές εναλλακτικών καυσίμων (AFIR) αποτελεί μέρος της δέσμης Fit for 55. Σκοπός της δέσμης που παρουσίασε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις 14 Ιουλίου 2021 είναι να μπορέσει η ΕΕ να μειώσει τις καθαρές της εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου κατά τουλάχιστον 55 % έως το 2030 σε σύγκριση με τα επίπεδα του 1990 και να επιτύχει κλιματική ουδετερότητα το 2050.

Στις 2 Ιουνίου 2022, το Συμβούλιο Μεταφορών κατέληξε σε γενική προσέγγιση ως προς την πρόταση.

Το κείμενο της προσωρινής συμφωνίας θα είναι διαθέσιμο σε μεταγενέστερο στάδιο.

• Δέσμη Fit for 55 (γενικές πληροφορίες)
• Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία και δέσμη μέτρων «Προσαρμογή στον στόχο του 55 %» (χρονολόγιο)
• Ευρωπαϊκό νομοθέτημα για το κλίμα, 30 Ιουνίου 2021