Verenigd Koninkrijk

Een strategisch partnerschap

Het Verenigd Koninkrijk (VK) was vroeger een van de EU-lidstaten maar is op 31 januari 2020, na 47 jaar lidmaatschap, uit de Unie gestapt.

De betrekkingen tussen de EU en het VK worden al geregeld door een reeks brede overeenkomsten, maar desondanks hebben de 2 partijen op 19 mei 2025, 5 jaar na het vertrek van het VK, op hun eerste top EU-VK overeenstemming bereikt over een strategisch partnerschap. De 2 partijen gaan samen aan mondiale aangelegenheden werken en hun samenwerking op het gebied van tal van bilaterale kwesties verdiepen, in het belang van de burgers en in elkaars belang.

Beide partijen bevestigden daarnaast dat het partnerschap wordt geschraagd door het terugtrekkings­akkoord tussen de EU en het VK, inclusief het Windsor-­kader, en de handels- en samenwerkings­overeenkomst. Deze overeenkomsten blijven de hoeksteen, en beide partijen zullen ervoor zorgen dat ze volledig, tijdig en getrouw worden uitgevoerd.

Deze top heeft de betrekkingen gestabiliseerd en na afloop beloofden de Europese Commissie en het VK naar toekomstige akkoorden te zullen toewerken, onder meer over energie, agrovoedings­­regels, klimaat, inter­menselijke contacten, migratie en rechtshandhaving.

• Top EU-VK, 19 mei 2025
• Terugtrekkingsakkoord voor de brexit
• Handels- en samenwerkingsovereenkomst EU-VK

Veiligheid en defensie

Het VK en de EU delen de verantwoordelijkheid voor de veiligheid van Europa, en hun respectieve veiligheidsuitdagingen en -belangen zijn nauw met elkaar verbonden.

Op de top van 19 mei 2025 zijn de 2 partijen het eens geworden over een veiligheids- en defensie­partnerschap voor samenwerking op een breed scala van gebieden, zoals:

• regionale veiligheidskwesties
• vredesopbouw en crisisbeheersing, waaronder samenwerking en mogelijke deelname van het VK aan operaties in het kader van het gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid (GVDB) van de EU
• maritieme veiligheid
• initiatieven, beleidsmaatregelen en instrumenten
• ruimteveiligheid
• cybervraagstukken
• hybride dreigingen en de veerkracht van kritieke infrastructuur
• buitenlandse informatie­manipulatie en inmenging
• non-proliferatie, ontwapening en conventionele wapens
• capaciteitsopbouw voor partners
• opleiding en onderwijs
• samenwerking in niet-EU-landen en multilaterale fora

Met het oog op de aanneming van het financierings­instrument SAFE (Optreden voor de veiligheid van Europa) hebben het VK en de Europese Commissie toegezegd snel de mogelijkheden voor verdere samenwerking te verkennen.

Voor het VK en de EU-lidstaten die NAVO-lid zijn, blijft de NAVO de hoeksteen van hun collectieve defensie.

• Veiligheids- en defensiepartnerschap tussen de EU en het VK

Mondiale prioriteiten

De EU en het VK zijn gelijkgestemde partners die gemeenschappelijke waarden hebben, multilateralisme en een op regels gebaseerde internationale orde ondersteunen en stabiliteit en welvaart wereldwijd bevorderen.

Op de top van 19 mei 2025 brachten de leiders van de EU en het VK een gezamenlijke verklaring uit waarin zij diverse mondiale prioriteiten schetsten, waaronder:

• een volledig en onvoorwaardelijk staakt-het-vuren en een zinvolle dialoog over echte vrede, die tot doel heeft de Russische aanvals­oorlog tegen Oekraïne te beëindigen en een alomvattende, rechtvaardige en duurzame vrede te stichten
• een onmiddellijk en permanent staakt-het-vuren in Gaza, de vrijlating van alle gijzelaars en ongehinderde humanitaire hulp aan Gaza
• Iran/Syrië

Ook benadrukten de leiders het belang van het behoud van vrije, duurzame, eerlijke en open handel, bevestigden zij hun inzet voor de Westelijke Balkan en hadden zij lof voor de overeenkomst van India en Pakistan om de vijandelijkheden te staken.

• Top van de leiders van de EU en het VK 2025: gezamenlijke verklaring

Zie ook