Het Windsor-kader toegelicht

In een notendop

Met het protocol inzake Ierland/Noord-Ierland, dat deel uitmaakt van het terugtrekkingsakkoord tussen de EU en het VK, werden voorwaarden ingevoerd om een harde grens op het eiland Ierland te voorkomen.

De uitvoering van het protocol bracht onvoorziene problemen met zich mee. De EU en het VK werkten een aantal oplossingen uit die een antwoord bieden op de moeilijkheden die mensen en bedrijven in Noord-Ierland ondervinden door de brexit. Die oplossingen zijn in het Windsor-kader vastgelegd.

Ze worden uitgevoerd in het kader van het terugtrekkingsakkoord. Zowel het Windsor-kader als het protocol zijn door de EU en het VK goedgekeurd en geratificeerd.

Windsor-kader

Waarom is het Windsor-kader opgezet?

Van meet af aan heeft de EU begrip getoond voor de onvoorziene praktische uitdagingen bij de uitvoering van het protocol, onder meer door een reeks op maat gesneden maatregelen voor te stellen om de flexibiliteit van het protocol te vergroten. Deze specifieke maatregelen komen tegemoet aan de moeilijkheden die burgers en bedrijven in Noord-Ierland ondervinden als gevolg van de Brexit.

Na uitvoerige besprekingen en contacten met belanghebbenden hebben de EU en het VK samengewerkt om tot een alomvattende, definitieve oplossing te komen voor deze praktische moeilijkheden. Deze inspanningen werden in februari 2023 beloond toen de Europese Commissie en de Britse regering een politiek beginselakkoord bereikten, dat bekend staat als het Windsor-kader.

De oplossingen voor de bestaande problemen zullen alle gemeenschappen in Noord-Ierland zekerheid en voorspelbaarheid bieden. Ze zijn gevonden binnen het kader van het terugtrekkingsakkoord, waarvan het protocol integraal onderdeel uitmaakt.

• Een herziene versie van het protocol inzake Ierland/Noord-Ierland: politiek beginselakkoord over het Windsor-kader (Europese Commissie, persmededeling, 27 februari 2023)
• Vragen en antwoorden: politiek beginselakkoord over het Windsor-kader, een herziene versie van het protocol inzake Ierland/Noord-Ierland (Europese Commissie, 27 februari 2023)

Wat houdt het Windsor-kader in?

De gezamenlijke oplossingen in het Windsor-kader bevatten regelingen die de integriteit van zowel het VK als de interne markt van de EU eerbiedigen en het Goedevrijdag­akkoord (akkoord van Belfast) in al zijn aspecten beschermen. Deze regelingen gaan onder meer over:

• douane – versoepelingen voor betrouwbare handelaren
• btw en accijnzen – vermijden van onbedoelde gevolgen van de EU-regels inzake btw en accijnzen die in Noord-Ierland van toepassing zijn
• agrovoeding (sanitaire en fytosanitaire maatregelen) – vergemakkelijken van de binnenkomst van detailhandels­producten in Noord-Ierland
• geneesmiddelen – waarborgen van de levering van nieuwe geneesmiddelen aan Noord-Ierland
• staatssteun – verduidelijken wanneer staatssteun van toepassing is op subsidies die een reële en rechtstreekse link met Noord-Ierland hebben
• vervoer van huisdieren – vergemakkelijken van reizen met huisdieren tussen Noord-Ierland en Groot-Brittannië

De regels moeten het verkeer van een reeks goederen van Groot-Brittannië naar Noord-Ierland vergemakkelijken. Tegelijkertijd komen er waarborgen om de interne markt van de EU te beschermen.

Rol van de Raad

In maart 2023 heeft de Raad 2 besluiten aangenomen met betrekking tot het Windsor-kader. Samen zorgen deze besluiten ervoor dat de EU kan instemmen met de belangrijkste wijzigingen in verband met het protocol en dat zij gemakkelijker met het VK kan samenwerken in gespecialiseerde werkgroepen.

In mei 2023 nam de Raad 3 verordeningen aan ter uitvoering van de met het VK overeengekomen gezamenlijke oplossingen.

• Protocol inzake Ierland/Noord-Ierland: Raad akkoord met belangrijkste elementen van het Windsor-kader (persmededeling, 21 maart 2023)
• Betrekkingen EU-VK: EU neemt verdere stappen om het Windsor-kader uit te voeren (persmededeling, 30 mei 2023)

Protocol inzake Ierland/Noord-Ierland

Wat is het protocol inzake Noord-Ierland?

Het protocol inzake Ierland/Noord-Ierland, ook het IE/NI-protocol genoemd, maakt deel uit van het terugtrekkings­akkoord voor de Brexit. Het is bedoeld om, na het formele vertrek van het VK uit de EU op 31 januari 2020, een harde grens op het Ierse eiland te voorkomen tussen Ierland en Noord-Ierland.

Het protocol houdt rekening met de unieke omstandigheden aldaar. Het kwam tot stand tussen het Verenigd Koninkrijk van Groot-Brittannië en Noord-Ierland (VK) en de Europese Unie (EU). Er was immers een langetermijn­oplossing nodig om de economie van het hele eiland en het Goedevrijdagakkoord in al zijn aspecten te beschermen en de integriteit van de interne markt van de EU te waarborgen.

Wie hebben het protocol inzake Noord-Ierland ondertekend?

Het protocol werd namens de EU ondertekend door voormalig voorzitter van de Europese Raad Charles Michel en de voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen.

Toenmalig premier Boris Johnson ondertekende namens het Verenigd Koninkrijk. Als onderdeel van het bredere terugtrekkings­akkoord (ook bekend als het Brexitakkoord) werd het door de EU en het VK geratificeerd en kreeg het de goedkeuring van het Europees Parlement.

Wanneer is het protocol inzake Noord-Ierland ondertekend?

Het terugtrekkings­akkoord en het bijbehorende protocol inzake Ierland/Noord-Ierland werden op 24 januari 2020 ondertekend.

Het protocol is sinds 1 januari 2021 van toepassing.