Handel UE – Azja Środkowa
UE i Azję Środkową łączy geopolityczny interes dotyczący zacieśniania współpracy, a ich stosunki nabrały z biegiem lat większego znaczenia strategicznego.
UE jest dla Azji Środkowej:
- drugim co do wielkości partnerem handlowym
- największym inwestorem zagranicznym
- najważniejszym darczyńcą (środki są przekazywane z unijnych funduszy na rzecz rozwoju oraz w ramach wsparcia indywidualnego z państw członkowskich).
Partnerstwo UE z Azją Środkową
Strategia UE wobec Azji Środkowej zakłada silniejsze, niewyłączne partnerstwo oparte na trzech głównych filarach.
Partnerstwo na rzecz odporności
Prawa człowieka i demokracja, bezpieczeństwo, wyzwania związane ze środowiskiem.
Partnerstwo na rzecz dobrobytu
Wspieranie dywersyfikacji gospodarczej i rozwoju sektora prywatnego, promowanie handlu wewnątrzregionalnego i zrównoważonej łączności.
Lepsze współdziałanie
Wzmocnienie partnerstwa, intensyfikacja dialogu politycznego i rozszerzenie zaangażowania społeczeństwa obywatelskiego.
We wspólnym planie działania UE – Azja Środkowa z 2023 r. określono 79 konkretnych działań w następujących 5 kluczowych obszarach współpracy: dialog polityczny, powiązania gospodarcze, współpraca w dziedzinie energii i klimatu, wyzwania w zakresie bezpieczeństwa i kontakty międzyludzkie.
Na regionalny wieloletni program indykatywny UE dla Azji Środkowej na lata 2021–2027 przeznaczono ponad 550 mln euro.
Handel towarami i usługami UE – Azja Środkowa
W 2023 r. handel UE z tym regionem stanowił 22,6% łącznego handlu zagranicznego państw Azji Środkowej.
Handel towarami i usługami w 2023 r.
Pierwszy poziomy wykres słupkowy przedstawia unijny import z Azji Środkowej w 2023 r.:
- import towarów do UE: 32,5 mld euro
- import usług do UE: 2 mld euro
Drugi poziomy wykres słupkowy przedstawia unijny eksport do Azji Środkowej w 2023 r.:
- eksport towarów z UE: 20,2 mld euro
- eksport usług z UE: 4,3 mld euro
Rosnący import i eksport
W ciągu ostatnich 10 lat handel między UE a Azją Środkową znacznie wzrósł.
Najważniejsze towary importowane z Azji Środkowej
Eksport z Azji Środkowej do UE obejmuje głównie:
Ropa naftowa
Gaz
Metale
Włókno bawełniane
Najważniejsze towary eksportowane do Azji Środkowej
Maszyny i urządzenia mechaniczne
Pojazdy silnikowe
Maszyny i urządzenia elektryczne
Chemikalia i produkty powiązane
Inwestycje UE w Azji Środkowej
Unia Europejska pozostaje największym inwestorem w Azji Środkowej. Zapewniła w ciągu ostatnich dziesięciu lat ponad 40% bezpośrednich inwestycji zagranicznych (o wartości ponad 100 mld euro).
Cztery priorytetowe – zarówno dla UE, jak i dla Azji Środkowej – obszary inwestycji, to: transport, surowce krytyczne, woda-energia-klimat i łączność cyfrowa.
Najważniejsze kraje inwestujące w Azji Środkowej w 2022 r.
Wykres kołowy przedstawiający bezpośrednie inwestycje zagraniczne w Azji Środkowej w 2022 r.:
- UE: 42%
- USA: 14,2%
- Rosja: 6%
- Chiny: 3,7%
- Inne państwa: 34,1%
Partnerstwo UE – Azja Środkowa
Od czasu przyjęcia w 2019 r. strategii UE wobec Azji Środkowej, a w 2023 r. wspólnego planu działania na rzecz pogłębienia stosunków między UE a Azją Środkową zacieśniono współpracę z myślą o zintensyfikowaniu dialogu politycznego, zrównoważonym rozwoju i poprawie łączności regionalnej dzięki inicjatywom takim jak strategia Global Gateway i transformacja ekologiczna.
UE i Azja Środkowa prowadzą regularny dialog polityczny na wysokim szczeblu, w tym spotkania ministrów spraw zagranicznych. Odbyły się również dwa spotkania na szczeblu przywódców – w 2022 r. w Astanie (Kazachstan) i w 2023 r. w Czołponacie (Kirgistan). Pierwszy szczyt UE – Azja Środkowa odbył się 4 kwietnia 2025 r. w Samarkandzie w Uzbekistanie.
Ostatnia aktualizacja: 29 października 2025