Czym jest plan REPowerEU?
UE wdraża ambitny plan mający zmniejszyć jej zależność od rosyjskich paliw kopalnych i przyspieszyć transformację ekologiczną. Chce to osiągnąć dzięki oszczędnościom energii, inwestycjom w energię odnawialną oraz dywersyfikacji dostaw.
W maju 2022 r. Komisja Europejska przedstawiła plan REPowerEU. Plan ten opiera się na realizacji wniosków ustawodawczych z pakietu „Gotowi na 55”, które wspierają ambitny cel, jakim jest zmniejszenie przez UE – zgodnie z europejskim zielonym ładem – emisji netto gazów cieplarnianych o co najmniej 55% do 2030 r. i osiągnięcie neutralności klimatycznej do 2050 r.
Głównym narzędziem finansowania planu jest Instrument na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności, ustanowiony w następstwie kryzysu związanego z Covid-19. Miał on tymczasowo łagodzić społeczno-gospodarcze skutki pandemii.
W grudniu 2022 r. negocjatorzy Rady i Parlamentu osiągnęli wstępne porozumienie w sprawie zmiany rozporządzenia o instrumencie. Zmiana pozwala państwom członkowskim dodać do swoich planów odbudowy i zwiększania odporności konkretne rozdziały dotyczące REPowerEU, które posłużą sfinansowaniu inwestycji i reform zgodnych z celami planu REPowerEU. Rada formalnie przyjęła nowe przepisy w lutym 2023 r.
Czym jest REPowerEU?
To unijny plan mający:
- zapewnić oszczędność energii i poprawić efektywność energetyczną
- zdywersyfikować dostawy energii
- przyspieszyć przejście na czystą energię.
Skąd środki na realizację planu?
do 225 mld EUR
niewykorzystanych pożyczek z Instrumentu na rzecz Odbudowy
+20 mld EUR nowych dotacji
60%: fundusz innowacyjny
40%: sprzedaż uprawnień w systemie handlu emisjami (ETS)
do 17,9 mld EUR
możliwość transferu 5% ze środków polityki spójności
do 5,4 mld EUR
dobrowolne transfery z rezerwy pobrexitowej.
Jak państwa członkowskie będą realizować plan?
Prezentacja
najlepiej do 30 kwietnia 2023 (formalny termin wniosków o pożyczki: 31 sierpnia 2023).
Państwa członkowskie prezentują zmienione krajowe plany odbudowy z nowym rozdziałem REPowerEU.
Rozdział przedstawia:
- nowe reformy i inwestycje rozpoczęte od 1 lutego 2022
- poszerzenie reform i inwestycji już przewidzianych w przyjętych planach odbudowy
Państwa członkowskie powinny nadać priorytet działaniom, które są już realizowane i które można podjąć do 2026 r.
Mogą wystąpić o zaliczkę w wysokości do 20% dodatkowego finansowania.
Ocena
W ciągu 2 miesięcy
Komisja Europejska ocenia plany.
Zatwierdzenie
W ciągu 4 tygodni
Rada zatwierdza pozytywne oceny w drodze decyzji wykonawczych.
Podpisanie
Komisja i państwa członkowskie podpisują nowe lub zmienione umowy o finansowaniu lub pożyczkach.
Jakie działania uzyskają wsparcie?
- zwiększanie efektywności energetycznej i zmniejszanie popytu
- poprawa infrastruktury energetycznej i magazynowania energii elektrycznej
- usuwanie zatorów w przesyle i dystrybucji energii
- dekarbonizacja przemysłu
- szybsze upowszechnianie odnawialnych źródeł energii i większa popularyzacja wodoru odnawialnego
- wspieranie transportu bezemisyjnego
- przekwalifikowywanie pracowników i wyposażanie ich w umiejętności ekologiczne
- walka z ubóstwem energetycznym.
Ostatnia aktualizacja: 2 maja 2023