Το σχέδιο REPowerEU με απλά λόγια
Η ΕΕ υλοποιεί ένα φιλόδοξο σχέδιο για να μειώσει την εξάρτησή της από τα ρωσικά ορυκτά καύσιμα και για να επιταχύνει την πράσινη μετάβαση, μέσω της εξοικονόμησης ενέργειας, των επενδύσεων σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και της διαφοροποίησης του ενεργειακού εφοδιασμού.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε το σχέδιο REPowerEU τον Μάιο του 2022. Το σχέδιο στηρίζεται στην υλοποίηση των προτάσεων της δέσμης Fit for 55, οι οποίες υποστηρίζουν τον φιλόδοξο στόχο της ΕΕ για την επίτευξη μείωσης κατά τουλάχιστον 55 % των καθαρών εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου έως το 2030 και την επίτευξη κλιματικής ουδετερότητας έως το 2050 σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία.
Το κύριο χρηματοδοτικό μέσο του σχεδίου είναι ο Μηχανισμός Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΜΑΑ), που συγκροτήθηκε μετά την κρίση της νόσου COVID-19 ως προσωρινό μέσο για τον μετριασμό του οικονομικού και κοινωνικού αντικτύπου της πανδημίας.
Τον Δεκέμβριο του 2022 οι διαπραγματευτές του Συμβουλίου και του Κοινοβουλίου κατέληξαν σε προσωρινή συμφωνία σχετικά με την αναθεώρηση του κανονισμού για τον ΜΑΑ. Οι τροποποιήσεις δίνουν στα κράτη μέλη τη δυνατότητα να προσθέτουν ειδικά κεφάλαια για το REPowerEU στα σχέδια ανάκαμψης και ανθεκτικότητάς τους με σκοπό τη χρηματοδότηση επενδυτικών και μεταρρυθμιστικών μέτρων που συνάδουν με τους στόχους του σχεδίου REPowerEU. Το Συμβούλιο ενέκρινε επίσημα τους νέους κανόνες τον Φεβρουάριο του 2023.
Τι είναι το REPowerEU;
Το REPowerEU είναι το σχέδιο της ΕΕ για:
- εξοικονόμηση ενέργειας και βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης
- διαφοροποίηση του ενεργειακού εφοδιασμού
- επιτάχυνση της μετάβασης σε καθαρές μορφές ενέργειας
Πώς χρηματοδοτείται το REPowerEU;
έως 225 δισ. €
αχρησιμοποίητων δανείων του Μηχανισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΜΑΑ)
+ 20 δισ. € σε νέες επιχορηγήσεις
60 %: ταμείο καινοτομίας
40 %: πώληση δικαιωμάτων του συστήματος εμπορίας εκπομπών (ΣΕΔΕ)
έως 17,9 δισ. €
δυνατότητες μεταφοράς 5 % των κονδυλίων της πολιτικής συνοχής
έως 5,4 δισ. €
εθελοντικές μεταφορές πιστώσεων από το αποθεματικό για το Brexit στον ΜΑΑ
Πώς θα εφαρμόσουν τα κράτη μέλη το REPowerEU;
Υποβολή
κατά προτίμηση έως 30 Απριλίου 2023 (νόμιμη προθεσμία υποβολής αιτήσεων δανείου: 31 Αυγούστου 2023)
Τα κράτη μέλη υποβάλλουν τροποποιημένα σχέδια ανάκαμψης και ανθεκτικότητας (ΣΑΑ), προσθέτοντας ειδικά «κεφάλαια REPowerEU»
Τα κεφάλαια περιλαμβάνουν:
- νέες μεταρρυθμίσεις και επενδύσεις με έναρξη από 1ης Φεβρουαρίου 2022
- κλιμάκωση μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων που είναι ήδη στα εγκεκριμένα ΣΑΑ
Τα κράτη μέλη θα πρέπει να δίνουν προτεραιότητα σε μέτρα που εφαρμόζονται ήδη και που μπορούν να αναληφθούν έως το 2026.
Μπορούν να ζητήσουν προχρηματοδότηση έως 20 % της πρόσθετης χρηματοδότησης.
Αξιολόγηση
εντός δύο μηνών
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αξιολογεί τα σχέδια.
Έγκριση
εντός τεσσάρων εβδομάδων
Το Συμβούλιο εγκρίνει τις ευνοϊκές αξιολογήσεις μέσω εκτελεστικών αποφάσεων.
Υπογραφή
Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη υπογράφουν νέες ή τροποποιημένες χρηματοδοτικές ή/και δανειακές συμβάσεις.
Ποια μέτρα στηρίζονται;
- ενίσχυση της ενεργειακής απόδοσης και μείωση της ζήτησης
- βελτίωση των ενεργειακών υποδομών και της αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας
- αντιμετώπιση των σημείων συμφόρησης κατά τη μεταφορά ενέργειας και τη διανομή της
- απαλλαγή της βιομηχανίας από τις ανθρακούχες εκπομπές
- επιτάχυνση της ανάπτυξης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και αύξηση της χρήσης υδρογόνου χωρίς ορυκτά καύσιμα
- στήριξη των μεταφορών μηδενικών εκπομπών
- επανειδίκευση των εργαζομένων ώστε να αποκτήσουν πράσινες δεξιότητες
- καταπολέμηση της ενεργειακής φτώχειας
Τελευταία ενημέρωση: 19 Φεβρουαρίου 2025