Szczyt UE – Bałkany Zachodnie, 13 grudnia 2023

Główne wyniki

Rok po posiedzeniu w Tiranie przywódcy UE i Bałkanów Zachodnich spotkali się w Brukseli na czwartym dorocznym szczycie.

Szczyt był okazją, by potwierdzić europejską perspektywę Bałkanów Zachodnich oraz przypomnieć partnerom o potrzebie dokonania trwałych i nieodwracalnych reform, opartych na wartościach i zasadach UE.

Przyszłość Bałkanów Zachodnich jest w naszej Unii. Deklaracja z Brukseli

Dyskusje były poświęcone temu, jak:

• przybliżać partnerów z Bałkanów Zachodnich do UE i posuwać naprzód stopniową integrację
• budować podstawy gospodarcze na przyszłość i łagodzić skutki rosyjskiej wojny napastniczej przeciwko Ukrainie
• zwiększać bezpieczeństwo i budować odporność.

Na zakończenie szczytu wydana została deklaracja z Brukseli.

• Deklaracja z Brukseli (13 grudnia 2023)
• Wystąpienie Charles’a Michela na konferencji prasowej po szczycie UE – Bałkany Zachodnie (komunikat prasowy z 13 grudnia 2023)

Przybliżanie partnerów z Bałkanów Zachodnich do UE i posuwanie naprzód stopniowej integracji

UE potwierdza swoje pełne i jednoznaczne zaangażowanie na rzecz perspektywy członkostwa Bałkanów Zachodnich w Unii Europejskiej i wzywa do przyspieszenia procesu akcesyjnego, w oparciu o wiarygodne reformy przeprowadzone przez partnerów, o sprawiedliwą i rygorystyczną warunkowość oraz zasadę indywidualnych osiągnięć, co leży w naszym wspólnym interesie. Deklaracja z Brukseli

UE chce przybliżać Bałkany Zachodnie do UE, przygotowując grunt pod akcesję i zapewniając konkretne korzyści obywatelom tego regionu jeszcze podczas procesu rozszerzenia.

W tym celu UE zamierza zbadać, jakie dodatkowe środki można podjąć, by posunąć naprzód stopniową integrację. Podkreśla też, że ważne jest pełne wykorzystanie potencjału obowiązujących instrumentów prawnych.

UE z zadowoleniem odnotowała decyzję partnerów z Bałkanów Zachodnich o poszanowaniu i przyjęciu podstawowych europejskich wartości i zasad, zgodnie z prawem międzynarodowym.

UE jest gotowa przeanalizować propozycje, które znalazły się w nowym planie wzrostu przedstawionym niedawno przez Komisję i które mają sprzyjać zacieśnianiu integracji gospodarczej Bałkanów Zachodnich z UE.

Podczas szczytu przywódcy UE i Bałkanów Zachodnich podsumowali dotychczasowe postępy w dziedzinach takich jak:

• łączność cyfrowa, w tym obniżanie kosztów roamingu
• wzajemne uznawanie dyplomów szkół wyższych i kwalifikacji zawodowych w regionie
• transport i konektywność, w tym korytarze uprzywilejowane i korytarze morskie UE – Bałkany Zachodnie
• dalsze wdrażanie planu gospodarczo-inwestycyjnego, z którego uruchomiono już 16,6 mld EUR.

UE z ogromnym zadowoleniem odnotowała też ustanowienie nowego ośrodka Kolegium Europejskiego w Tiranie i rozpoczęcie rekrutacji na pierwszy rok akademicki 2024–2025.

• UE i Bałkany Zachodnie oferują stypendia Kolegium Europejskiego w Tiranie (komunikat prasowy z 13 grudnia 2023)

Budowa solidnych podstaw gospodarczych na przyszłość i łagodzenie skutków rosyjskiej wojny napastniczej przeciwko Ukrainie

Wyłączną odpowiedzialność za utrzymujący się kryzys energetyczny i gospodarczy ponosi Rosja. Wykorzystywanie energii, żywności i informacji jako narzędzia konfliktu dotyka partnerów z Bałkanów Zachodnich. Deklaracja z Brukseli

Aby łagodzić skutki rosyjskiej wojny napastniczej przeciwko Ukrainie, UE jest zdecydowana uzupełnić dotychczasową pomoc dalszym zwiększaniem zaangażowania politycznego w regionie Bałkanów Zachodnich.

UE będzie nadal wspierać partnerów z Bałkanów Zachodnich w przeciwdziałaniu negatywnym skutkom odczuwanym przez ich gospodarki i społeczeństwa.

UE przypomniała o swojej decyzji w sprawie uruchomienia unijnego mechanizmu wspólnych zakupów gazu i LNG dla Bałkanów Zachodnich i zachęciła, by partnerzy, którzy mają rynki gazu, stosowali ten mechanizm w celu zmniejszenia zależności od gazu z Rosji.

• Reakcja UE wobec rosyjskiej inwazji na Ukrainę (podsumowanie informacyjne)
• Bezpieczeństwo żywnościowe i przystępność cenowa żywności (podsumowanie informacyjne)

Zwiększanie bezpieczeństwa i budowanie odporności

Szczyt był okazją, aby omówić skoordynowane działania w dziedzinie bezpieczeństwa i obrony, które stały się szczególnie istotne w obliczu agresji Rosji na Ukrainę.

UE jest nadal zdecydowana dalej zacieśniać współpracę z Bałkanami Zachodnimi, jeśli chodzi o podstawowe kwestie dotyczące bezpieczeństwa i obronności. Deklaracja z Brukseli

Chodzi m.in. o zwalczanie zagranicznych manipulacji informacjami i o poprawę zbiorowego cyberbezpieczeństwa.

• Europejski Instrument na rzecz Pokoju (podsumowanie informacyjne)
• Cyberbezpieczeństwo: jak UE radzi sobie z cyberzagrożeniami (podsumowanie informacyjne)

Kontekst

Szczyt to jeden z elementów realizacji przez UE programu strategicznego na lata 2019–2024.

• Nowy program strategiczny 2019–2024 (komunikat prasowy z 20 czerwca 2019)

Poprzednie posiedzenia

Poprzedni szczyt przywódców UE i przywódców Bałkanów Zachodnich odbył się w grudniu 2022 r. w Tiranie.

• Szczyt UE – Bałkany Zachodnie (Tirana, 6 grudnia 2022)
• Deklaracja z Tirany (6 grudnia 2022)

Więcej:

• Rozszerzenie UE (podsumowanie informacyjne)