Rada ds. Wymiaru Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych, 8-9.6.2017, 8–9 czerwca 2017

Wyniki obrad

Wymiar sprawiedliwości w sprawach karnych w cyberprzestrzeni

Ministrowie sprawiedliwości i spraw wewnętrznych omówili dalsze działania w sprawie dowodów elektronicznych w oparciu o praktyczne rozwiązania będące wynikiem konsultacji eksperckich przeprowadzonych przez Komisję. Poparli szybkie wdrożenie szeregu praktycznych środków, by poprawić współpracę pomiędzy organami wymiaru sprawiedliwości i współpracę z usługodawcami. Środki te to m.in. utworzenie przyjaznej dla użytkownika elektronicznej wersji europejskiego nakazu dochodzeniowego, utworzenie ułatwiających współpracę punktów kontaktowych w organach państw członkowskich i u usługodawców, uproszczenie strategii usługodawców co do procedur i warunków ubiegania się o dostęp, a także ujednolicenie stosowanych przez państwa członkowskie formularzy wniosku o dostęp do dowodów elektronicznych. Aby poprawić współpracę z władzami USA, które są kluczowym partnerem w dziedzinie dowodów elektronicznych, należy nadal zwiększać wymianę najlepszych praktyk i poszerzać szkolenia dla specjalistów.

Znaczna większość ministrów uznała, że należy rozważyć zasadność działań legislacyjnych UE w zakresie bezpośredniej współpracy z usługodawcami oraz ustanawiania na poziomie UE wspólnych warunków i minimalnych gwarancji w odniesieniu do bezpośredniego dostępu do danych przez organy za pośrednictwem systemu informatycznego. Wielu podkreśliło, że przy opracowywaniu takich ram należy właściwie uwzględnić kwestie ochrony danych, a także w stosownych przypadkach wziąć pod uwagę i zapewnić synergie z dyskusjami prowadzonymi obecnie na szczeblu międzynarodowym. Ze względu na pilny charakter sprawy, na który wskazywało wielu ministrów, Komisja zapowiedziała, że zamierza przedstawić wniosek ustawodawczy na początku przyszłego roku.

Komisja Europejska poinformowała ministrów o pracach prowadzonych z udziałem ekspertów w kwestii szyfrowania. Mają być one kontynuowane w najbliższych miesiącach.Prezydencja przekazała również informacje o aktualnej sytuacji w zakresie zatrzymywania danych.

Dzieci-migranci

Ministrowie sprawiedliwości i spraw wewnętrznych rozmawiali o aktualnych wyzwaniach związanych z rosnącą liczbą dzieci-migrantów przemieszczających się i przybywających do Unii Europejskiej. W latach 2015–2016 30% osób ubiegających się o azyl w UE stanowiły dzieci, z których wiele podróżowało bez rodziny.

Ministrowie przyjęli konkluzje Rady, które potwierdzają, że dzieci-migranci mają prawo do ochrony, zgodnie ze stosownymi przepisami prawa UE – w tym z Kartą praw podstawowych UE – oraz z prawem międzynarodowym w zakresie praw dziecka.

„Dzieci-migranci potrzebują szczególnej ochrony, gdyż na szlakach migracyjnych narażone są na wysokie ryzyko przemocy, wykorzystania lub handlu ludźmi. Ta debata to pierwszy krok w tej sprawie. Musimy teraz kontynuować działania i dołożyć wszelkich starań, by podjąć na szczeblu krajowym odpowiednie i praktyczne środki, np. te zaproponowane przez Komisję w niedawnym komunikacie”.

Prezydencja maltańska

• Konkluzje Rady w sprawie ochrony dzieci-migrantów

Inne kwestie dotyczące wymiaru sprawiedliwości

Rada przyjęła szereg podejść ogólnych, m.in: co do dyrektywy o dostarczaniu cyfrowych treści i usług, co do wniosku dotyczącego dyrektywy w sprawie przeciwdziałania praniu pieniędzy za pomocą środków prawnokarnych oraz co do ochrony danych przez instytucje i organy Unii.

Państwa członkowskie uczestniczące we wzmocnionej współpracy przyjęły podejście ogólne co do wniosku dotyczącego rozporządzenia Rady w sprawie ustanowienia Prokuratury Europejskiej, której zadaniem jest zwalczanie przestępstw naruszających interesy finansowe UE.

Polityka migracyjna

Ministrowie omówili politykę migracyjną. Rozmawiali w szczególności o sytuacji w środkowej części Morza Śródziemnego i o wdrażaniu deklaracji maltańskiej z 3 lutego 2017 r.

Omówili też politykę powrotowo-readmisyjną. Podkreślili, że unijna polityka powrotowa wymaga dalszego wzmocnienia i powinna być skuteczniejsza. W czwartek Rada przyjęła konkluzje w sprawie intensyfikacji powrotów i readmisji osób przebywających nielegalnie, w których to konkluzjach mowa zwłaszcza o potrzebie lepszej koordynacji między polityką powrotową a wizową.

• Rozwiązywanie problemu presji migracyjnej (podsumowanie informacyjne)

Reforma wspólnego europejskiego systemu azylowego

Ministrowi podsumowali dotychczasowe prace nad reformą wspólnego europejskiego systemu azylowego i omówili dalsze działania.

UE nadal rozwija kompleksowe podejście do migracji. Obejmuje ono: zaradzenie przepływom migracyjnym, usprawnienie powrotów osób, które nie potrzebują ochrony międzynarodowej, oraz zreformowanie wspólnego europejskiego systemu azylowego.

Prezydencja maltańska w Radzie

Europejski system informacji o podróży oraz zezwoleń na podróż

Rada uzgodniła podejście ogólne do wniosku w sprawie europejskiego systemu informacji o podróży oraz zezwoleń na podróż (ETIAS). ETIAS pozwoli przeprowadzać kontrole z wyprzedzeniem i w razie potrzeby odmawiać wjazdu do strefy Schengen obywatelom państw trzecich zwolnionym z obowiązku wizowego.

Inne kwestie dotyczące spraw wewnętrznych

Ministrowie wymienili poglądy na temat usprawnienia wymiany informacji i zapewnienia interoperacyjności unijnych systemów informacyjnych. W czwartek Rada przyjęła konkluzje w tej sprawie. Prace w tej dziedzinie będą kontynuowane, gdy przewodnictwo przejmie Estonia.

Ministrowie omówili wnioski legislacyjne, które mają usprawnić System Informacyjny Schengen. 3 punkty, którym poświęcili szczególną uwagę to: wpisy prewencyjne dotyczące dzieci zagrożonych uprowadzeniem, wpisy dotyczące osób i przedmiotów na potrzeby rozpytania kontrolnego oraz zwiększenie wykorzystania SIS w obszarze współpracy wymiarów sprawiedliwości. Ministrowie zasadniczo zgodzili się co do przewidzenia możliwości tworzenia wpisów prewencyjnych dotyczących dzieci zagrożonych uprowadzeniem oraz wpisów dotyczących osób i przedmiotów na potrzeby rozpytania kontrolnego. Zwiększenie wykorzystania SIS w obszarze współpracy wymiarów sprawiedliwości zostanie zbadane na późniejszym etapie. Prace na szczeblu technicznym będą kontynuowane w oparciu o te wskazówki.