20 państw członkowskich uzgodniło szczegóły działania Prokuratury Europejskiej

8 czerwca państwa członkowskie, które podjęły wzmocnioną współpracę, by utworzyć Prokuraturę Europejską, uzgodniły szczegóły jej działania i roli.

Prokuratura będzie miała uprawnienia (obwarowane warunkami) do prowadzenia postępowań przygotowawczych oraz wnoszenia i popierania oskarżeń dotyczących nadużyć i innych przestępstw na szkodę interesów finansowych UE. Będzie jednoczyć wysiłki krajowe i podejmowane w UE w celu ścigania tych nadużyć.

Prokuratura będzie miała siedzibę w Luksemburgu. Datę podjęcia przez nią zadań wyznaczy Komisja na wniosek Europejskiego Prokuratora Generalnego po ustanowieniu Prokuratury. Nastąpi to nie wcześniej niż trzy lata po wejściu w życie odnośnego rozporządzenia.

Działanie Prokuratury Europejskiej

Prokuratura będzie dwuszczeblowym organem kolektywnym. Na szczeblu centralnym Europejski Prokurator Generalny będzie ogólnie odpowiadał za cały organ. Szczebel pozacentralny będą stanowić delegowani prokuratorzy europejscy działający w państwach członkowskich. Ich zadaniem będzie prowadzenie bieżących postępowań przygotowawczych oraz wnoszenie i popieranie oskarżeń zgodnie z rozporządzeniem oraz przepisami danego państwa członkowskiego.

Na szczeblu centralnym odbywać się będzie monitorowanie, ukierunkowywanie i nadzorowanie wszystkich działań delegowanych prokuratorów, dzięki czemu sposób prowadzenia postępowań i ścigania będzie spójny w całej Europie.

Chociaż uprawnienia Prokuratury dotyczą jedynie państw uczestniczących we wzmocnionej współpracy, organ ten będzie współpracował także z pozostałymi państwami członkowskimi UE. Dlatego Rada zwróciła się do Komisji o namysł nad kolejnymi stosownymi wnioskami gwarantującymi skuteczność tej sądowej współpracy.

Wzmocniona współpraca

Procedurę wzmocnionej współpracy wszczęto 3 kwietnia 2017 r., po tym jak odnotowano brak jednomyślnej zgody na propozycję utworzenia Prokuratury.

Do tej pory do współpracy przystąpiło 18 państw członkowskich: Belgia, Bułgaria, Chorwacja, Cypr, Estonia, Finlandia, Francja, Grecja, Hiszpania, Litwa, Luksemburg, Łotwa, Niemcy, Portugalia, Czechy, Rumunia, Słowacja i Słowenia.

Ponadto taki zamiar zgłosiły Włochy i Austria.

Inne państwa członkowskie będą mogły dołączyć do współpracy w dowolnym momencie.

Kontekst

Unia i jej państwa członkowskie mierzą się czasem ze złożonymi sprawami dotyczącymi, przykładowo, nadużyć na szkodę unijnych funduszy strukturalnych lub poważnych transgranicznych oszustw związanych z podatkiem VAT. Często w takich sytuacjach krajowe organy ścigania nie mają narzędzi, które pozwalałyby im działać szybko i wydajnie w sprawach transgranicznych.

Prokuratura Europejska zaradzi tym niedostatkom i usprawni walkę z przestępstwami naruszającymi interesy finansowe Unii, co przyczyni się do wzmocnienia i lepszej ochrony jej budżetu.

Działania Prokuratury będą uzupełnieniem prac OLAF-u i Eurojustu, które nie dysponują środkami umożliwiającymi im prowadzenie postępowań przygotowawczych oraz wnoszenie oskarżeń względem indywidualnych przestępstw.

Co dalej?

Zanim rozporządzenie o Prokuraturze zostanie ostatecznie przyjęte, zgodę będzie musiał wydać Parlament Europejski. Jeśli zgodnie z oczekiwaniami nastąpi to przed przerwą wakacyjną, jest szansa na przyjęcie aktu w październiku.

Zgodnie z procedurą zgody Parlament Europejski może zaakceptować lub odrzucić wniosek ustawodawczy bezwzględną większością głosów, ale nie może wprowadzić do niego poprawek.

• W skrócie – wniosek Komisji dotyczący Prokuratury Europejskiej