Konkluzje Rady w sprawie Republiki Środkowoafrykańskiej

1.             Unia Europejska (UE) nadal jest zdecydowana towarzyszyć Republice Środkowoafrykańskiej (RCA) w procesie przemian, w wyniku którego mają zostać przeprowadzone wiarygodne i przejrzyste wybory. UE potępia niedawne akty przemocy i próby destabilizacji, utrudniające przywrócenie porządku konstytucyjnego i zwiększające nienawiść między wspólnotami. Nie ma miejsca na tolerancję dla stron, które odmawiają przestrzegania porozumienia rozbrojeniowego podpisanego 10 maja 2015 r., porozumienia w sprawie zaprzestania wrogich działań i przemocy podpisanego 23 lipca 2014 r. w Brazzaville, jak również podpisanych 5 maja 2015 r. zobowiązań grup polityczno-wojskowych uczestniczących w forum z Bangi na rzecz położenia kresu werbunkowi i wykorzystywaniu dzieci. W tym kontekście podstawowe znaczenie ma zwiększenie ochrony ludności cywilnej i bezzwłoczne kontynuowanie działań na rzecz zwalczania bezkarności. Realizacja zaleceń sformułowanych w ramach forum z Bangi pozostaje kluczowa dla zapewnienia bezpieczeństwa, pokoju, sprawiedliwości i pojednania narodowego.

2.             UE z zadowoleniem przyjmuje fakt, że władze tymczasowe ogłosiły 9 listopada harmonogram wyborczy, a 10 listopada 2015 r. zapowiedziały referendum oraz wybory prezydenckie i parlamentarne. Wysoka liczba zarejestrowanych wyborców w Republice Środkowoafrykańskiej dowodzi, że ludność chce uczestniczyć w wyborach. Obecnie należy dołożyć wszelkich starań w wymiarze wewnętrznym i zewnętrznym, aby zorganizować przed końcem 2015 r. referendum konstytucyjne oraz pierwszą turę wyborów prezydenckich i parlamentarnych. Szczególnie istotne jest, by w miarę możliwości pozwolić na zarejestrowanie się obywatelom środkowoafrykańskim, którzy znaleźli schronienie w krajach sąsiadujących. Równie ważne jest kontynuowanie prac służących szybkiej publikacji ostatecznego spisu wyborców – wiarygodnego i sprzyjającego włączeniu społecznemu – aby umocnić jedność narodową Republiki Środkowoafrykańskiej. W związku z tym należy z uznaniem odnieść się do starań podejmowanych przez Biuro Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych ds. Uchodźców (UNHCR) i kraje tego regionu zaangażowane w umożliwienie głosowania środkowoafrykańskim uchodźcom.

3.             UE wzywa międzynarodowego mediatora, przewodniczącego Wspólnoty Gospodarczej Państw Afryki Środkowej (ECCAS) i kraje tego podregionu, by w pełni wsparły nowy harmonogram wyborczy zatwierdzony przez wszystkie zainteresowane strony w Republice Środkowoafrykańskiej i by jak najszybciej zatwierdziły przedłużenie ze względów technicznych okresu przejściowego w celu dostosowania go do nowego harmonogramu. UE nadal analizuje warunki niezbędne do wysłania ekspertów wyborczych podczas zbliżającego się głosowania w Republice Środkowoafrykańskiej, z myślą o zachowaniu ciągłości już podjętych działań, w odpowiednich warunkach bezpieczeństwa powstałych dzięki wsparciu sił międzynarodowych. Ponadto UE, która wnosi największy wkład w finansowanie procesu wyborczego, z zadowoleniem przyjmuje obietnice wniesienia wkładu złożone przez poszczególne państwa oraz zachęca społeczność międzynarodową do niezwłocznego wywiązania się z przyjętych zobowiązań.

4.             UE z zadowoleniem przyjmuje działania wszechstronnej zintegrowanej misji stabilizacyjnej ONZ w Republice Środkowoafrykańskiej (MINUSCA) oraz wsparcie operacji Sangaris, które są niezbędne dla zapewnienia bezpiecznych warunków, w szczególności podczas wyborów, aby umożliwić całej ludności wzięcie w nich udziału. Poza wyborami działania misji MINUSCA – prowadzone obowiązkowo we współpracy ze społecznością międzynarodową – są konieczne dla wsparcia trwałej stabilizacji Republiki Środkowoafrykańskiej oraz reformy sektora bezpieczeństwa (SSR), także poprzez stopniowe wdrażanie procesu rozbrojenia, demobilizacji i reintegracji (DDR).

5.             Aby zapewnić trwałą stabilizację kraju, władze tymczasowe – przy wsparciu misji MINUSCA i społeczności międzynarodowej – powinny kontynuować wysiłki ukierunkowane na zwalczanie bezkarności. Sprawiedliwość okresu przejściowego, a także odbudowa aparatu karnoprawnego i systemu więziennictwa, mają zasadnicze znaczenie, by położyć kres naruszaniu praw człowieka, w tym przemocy seksualnej i przemocy ze względu na płeć. W tym kontekście UE wzywa wszystkie strony do dołożenia wszelkich starań, aby zapobiegać takim aktom przemocy, oraz ponownie podkreśla, jak istotne jest przestrzeganie międzynarodowego prawa dotyczącego praw człowieka.

6.             W tym kontekście, trudnym z punktu widzenia polityki i bezpieczeństwa, Rada z zadowoleniem przyjmuje prace misji EUMAM wspierającej restrukturyzację środkowoafrykańskich sił zbrojnych. Niedawno rozpoczęte szkolenia nieoperacyjne stanowią nowy etap wsparcia restrukturyzacji środkowoafrykańskich sił zbrojnych (FACA), co Rada przyjmuje z zadowoleniem. W związku z tym Rada uważa, że konieczne jest pogłębione wsparcie dla środkowoafrykańskich sił zbrojnych oraz zaspokajanie potrzeb tego kraju, przez udzielanie wsparcia Organizacji Narodów Zjednoczonych, która jest upoważniona przez Radę Bezpieczeństwa do wspierania reformy sektora bezpieczeństwa w Republice Środkowoafrykańskiej. W tym kontekście Rada zachęca wysoką przedstawiciel do rozpoczęcia planowania, aby na początku 2016 r. przedstawić koncepcję zarządzania kryzysowego, opisującą proces przekształcania misji EUMAM w misję prowadzącą doradztwo strategiczne i szkolenia operacyjne, która ruszy po powierzeniu rządów demokratycznie wybranym władzom i w odpowiednim czasie przed zakończeniem mandatu EUMAM. Działania te będą prowadzone w koordynacji z ONZ i zgodnie z trwającym procesem reformy sektora bezpieczeństwa w Republice Środkowoafrykańskiej. Niemniej jednak Rada podkreśla, jak istotna jest intensywna współpraca misji EUMAM RCA z misją MINUSCA oraz z władzami Republiki Środkowoafrykańskiej w związku z aktami przemocy, które miały miejsce pod koniec września.

7.             W ramach swojego ogólnego podejścia UE – która do tej pory wniosła wsparcie rzędu 238 mln EUR, aby wspomóc najważniejsze działania rządu tymczasowego – potwierdza swoje zobowiązanie na rzecz wzmocnienia odporności ludności środkowoafrykańskiej poprzez działania finansowane przez fundusz powierniczy Bêkou. Wzywa innych partnerów, by przyłączyli się do tych starań, w szczególności w celu wsparcia budżetu państwowego, aby zwiększyć zdolność sektora publicznego do świadczenia podstawowych usług dla ludności, m.in. w zakresie zdrowia i edukacji, oraz aby zapewnić ciągłość państwa. UE kontynuuje dialog z władzami Republiki Środkowoafrykańskiej, aby poprawić zarządzanie finansami publicznymi.

8.             UE nadal świadczy pomoc humanitarną wszystkim osobom, które odczuwają skutki kryzysu, zarówno w samej Republice Środkowoafrykańskiej, jak i w krajach sąsiadujących. Kieruje wyrazy uznania do organizacji humanitarnych i rozwojowych za pracę wykonaną w trudnych warunkach bezpieczeństwa, o czym świadczą ostatnie wydarzenia w Bangi. UE wzywa rząd Republiki Środkowoafrykańskiej i siły międzynarodowe obecne na miejscu do dalszych starań służących zapewnieniu bezpieczeństwa personelowi tych organizacji, aby ułatwić jego szybkie przemieszczanie. Kluczowe znaczenie ma bowiem zagwarantowanie organizacjom humanitarnym i rozwojowym obecnym w Republice Środkowoafrykańskiej nieograniczonego i całkowicie bezpiecznego dostępu do osób znajdujących się w potrzebie. UE apeluje do stron konfliktu, by doprowadziły do zaprzestania werbowania i wykorzystywania dzieci przez grupy zbrojne, by przeciwdziałały temu zjawisku oraz by kontynuowały identyfikację, uwalnianie i ponowną integrację tych dzieci w społeczeństwie. UE przypomina, jak istotne jest poszanowanie zobowiązań w zakresie międzynarodowego prawa humanitarnego.