Βιντεοδιάσκεψη των υπουργών Διαστήματος, 20 Νοεμβρίου 2020

Κυριότερα αποτελέσματα

Ο ρόλος της Ευρώπης στην παγκόσμια οικονομία του διαστήματος

Οι υπουργοί πραγματοποίησαν άτυπη ανταλλαγή απόψεων μέσω βιντεοδιάσκεψης σχετικά με τον ρόλο της Ευρώπης στην παγκόσμια διαστημική οικονομία. Συζήτησαν σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο θα μπορούσε η ΕΕ να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητα της διαστημικής βιομηχανίας της και να αποκτήσει σημαντικότερο ρόλο στη διαμόρφωση των διεθνών ρυθμιστικών καθεστώτων.

Η παγκόσμια διαστημική οικονομία προσφέρει τεράστιες δυνατότητες για την ανταγωνιστικότατη διαστημική βιομηχανία της Ευρώπης και τους σχετικούς παρόχους υπηρεσιών. Η Ευρωπαϊκή Ένωση, ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διαστήματος και τα κράτη μέλη ενώνουν τις δυνάμεις τους για να ενισχύσουν την τεχνολογική ανταγωνιστικότητα, να εξασφαλίσουν ισότιμους όρους ανταγωνισμού σε παγκόσμιο επίπεδο και να διαμορφώσουν διεθνείς κανόνες σε σημαντικούς κανονιστικούς τομείς, όπως η διαχείριση της διαστημικής κυκλοφορίας και η ασφάλεια στον κυβερνοχώρο.

Peter Altmaier, Ομοσπονδιακός Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Ενέργειας της Γερμανίας

Οι υπουργοί επεσήμαναν ότι οι κατευθυντήριες γραμμές του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου για την εξασφάλιση και την ανάπτυξη της στρατηγικής αυτονομίας της ΕΕ πρέπει να εφαρμοστούν και στον τομέα του διαστήματος.

Τόνισαν ότι ο τομέας του διαστήματος κατέχει σημαντικό ρόλο εν γένει αλλά και πιο συγκεκριμένα στο πλαίσιο της πράσινης και της ψηφιακής μετάβασης.

Πολλές αντιπροσωπίες παρατήρησαν ότι τα δεδομένα από διαστημικές εφαρμογές χρησιμοποιούνται σε ευρύ φάσμα τομέων, όπως η τεχνητή νοημοσύνη, οι τηλεπικοινωνίες, η ενέργεια, οι μεταφορές, η γεωργία, η πρόληψη καταστροφών και η καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής.

Οι υπουργοί προέβαλαν τη σημασία των ευρωπαϊκών εμβληματικών προγραμμάτων Copernicus και Galileo και την ανάγκη να συνεχίσουν να λειτουργούν και να αναπτυχθούν ακόμη περισσότερο.

Τόνισαν ότι η ασφάλεια στον κυβερνοχώρο χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή στον τομέα του διαστήματος.

Πολλοί υπουργοί επιθυμούν να ενισχυθεί η συνεργασία και ο συντονισμός προκειμένου να έχουν αντίκτυπο σε διεθνές επίπεδο. Διάφοροι υπουργοί ανέφεραν ότι στον τομέα της διαχείρισης της διαστημικής κυκλοφορίας απαιτούνται ρυθμίσεις και πρότυπα. Ένα άλλο σημαντικό ζήτημα που αναφέρθηκε ήταν η προστασία των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας.

Πολλοί υπουργοί τόνισαν ότι θα πρέπει να ενισχυθεί η ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής διαστημικής βιομηχανίας στις παγκόσμιες αγορές, δεδομένης της ευρείας εμπορευματοποίησης του διαστήματος. Στο πλαίσιο αυτό, επισημάνθηκε ότι η διαστημική βιομηχανία χρειάζεται ένα ευνοϊκό περιβάλλον για να προσφέρει καινοτόμες λύσεις, καθώς και καινοτόμες χρηματοδοτικές λύσεις. Για μια δίκαιη παγκόσμια αγορά στον διαστημικό τομέα, οι υπουργοί εκτιμούν ότι είναι πολύ σημαντικό να εξασφαλιστούν ίσοι όροι ανταγωνισμού μεταξύ όλων των φορέων.

• Διαστημική πολιτική της ΕΕ (γενικές πληροφορίες)

Ευρωπαϊκή πολιτική διαστήματος - Προετοιμασία του Συμβουλίου Διαστήματος

Οι υπουργοί διεξήγαγαν τις προπαρασκευαστικές εργασίες ενόψει της συνόδου του δεκάτου Συμβουλίου Διαστήματος[1], η οποία πραγματοποιήθηκε με βιντεοδιάσκεψη την ίδια ημέρα. Στο πλαίσιο των εργασιών αυτών, το Συμβούλιο εξέδωσε συμπεράσματα προσφάτως (βλ. σύνδεσμο κατωτέρω). Το Συμβούλιο Διαστήματος θα πραγματοποιήσει συζήτηση προσανατολισμού σχετικά με την ευρωπαϊκή συμβολή στη θέσπιση των βασικών αρχών για την παγκόσμια οικονομία του διαστήματος.

[1] Το Διαστημικό Συμβούλιο είναι κοινή σύνοδος του Συμβουλίου της ΕΕ (Ανταγωνιστικότητα – σύνθεση «Διάστημα») και του Συμβουλίου του ΕΟΔ σε υπουργικό επίπεδο. Πρόκειται για ένα φόρουμ στο πλαίσιο του οποίου η ΕΕ και ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διαστήματος (ΕΟΔ) συντονίζουν τις δραστηριότητες συνεργασίας για την ευρωπαϊκή διαστημική πολιτική. Ο ΕΟΔ αποτελείται από 22 κράτη μέλη: Αυστρία, Βέλγιο, Γαλλία, Γερμανία, Δανία, Ελλάδα, Εσθονία, Ιρλανδία, Ισπανία, Ιταλία, Κάτω Χώρες, Λουξεμβούργο, Ουγγαρία, Πολωνία, Πορτογαλία, Ρουμανία, Σουηδία, Τσεχική Δημοκρατία και Φινλανδία, (που είναι και κράτη μέλη της ΕΕ) + Ηνωμένο Βασίλειο, Νορβηγία και Ελβετία. Ο Καναδάς παρίσταται επίσης στο Συμβούλιο και συμμετέχει σε ορισμένα έργα δυνάμει συμφωνίας συνεργασίας. Η Σλοβενία είναι συνδεδεμένο μέλος. Επτά άλλα κράτη μέλη της ΕΕ έχουν συνάψει συμφωνίες συνεργασίας με τον ΕΟΔ: Βουλγαρία, Κροατία, Κύπρος, Λετονία, Λιθουανία, Μάλτα και Σλοβακία.

• Βασικές αρχές για την παγκόσμια οικονομία του διαστήματος: Το Συμβούλιο της ΕΕ εκδίδει συμπεράσματα στο πλαίσιο της προετοιμασίας του 10ου Συμβουλίου Διαστήματος (δελτίο Τύπου, 11 Νοεμβρίου 2020)
• Περισσότερες πληροφορίες για τον ΕΟΔ

Διάφορα

Πρόγραμμα εργασίας της αναλαμβάνουσας Προεδρίας

Η πορτογαλική αντιπροσωπία παρουσίασε τις προτεραιότητές της, ως αναλαμβάνουσας Προεδρίας του Συμβουλίου, στον τομέα του διαστήματος. Σημειώθηκε ότι προτίθεται να εστιάσει στα εξής:

• δημιουργία θεμελίων για μια ευρωπαϊκή στρατηγική για το Νέο Διάστημα, πρόσβαση στο διάστημα και ανάπτυξη δορυφορικών δεδομένων,
• ενίσχυση των ευρωπαϊκών διαστημικών οικοσυστημάτων και των κατάντη επιχειρηματικών τομέων σε όλη την Ευρώπη, προς την κατεύθυνση του «ψηφιακού πλανήτη» μέσω της ενσωμάτωσης προηγμένης τεχνολογίας πληροφοριών στα συστήματα,
• βελτίωση της ανθεκτικότητας των αξιακών αλυσίδων και ένταξη των ερευνητικών και τεχνολογικών οργανισμών (ΕΤΟ), καθώς και των μικρομεσαίων και των νεοφυών επιχειρήσεων,
• αξιοποίηση των διαστημικών τεχνολογιών και δεδομένων για τη βιώσιμη ανάπτυξη των παράκτιων περιοχών και τη γαλάζια οικονομία,
• συνεργασία μεταξύ διαστημικών και μη διαστημικών τομέων και εφαρμογών δεδομένων για μια βιώσιμη, πράσινη και ψηφιακή μετάβαση, ανοίγοντας νέους δρόμους οικονομικών δραστηριοτήτων στην «Ανθρωπόκαινο» εποχή,
• ενίσχυση της συνεργασίας ΕΕ-Αφρικής.