Συμβούλιο Ανταγωνιστικότητας (Έρευνα και Διάστημα), 9 Δεκεμβρίου 2025

Κύρια αποτελέσματα

Έρευνα

Κανονισμός του Συμβουλίου σχετικά με την κοινή επιχείρηση για την ευρωπαϊκή υπολογιστική υψηλών επιδόσεων (EuroHPC)

Οι υπουργοί υπογράμμισαν τη σημασία των ευρωπαϊκών επενδύσεων σε βασικούς τεχνολογικούς τομείς και συμφώνησαν ομόφωνα επί τροποποίησης του κανονισμού που καθορίζει το πλαίσιο για τις δραστηριότητες της κοινής επιχείρησης για την ευρωπαϊκή υπολογιστική υψηλών επιδόσεων (κοινή επιχείρηση EuroHPC). Με την τροποποίηση δημιουργούνται γιγα-εργοστάσια τεχνητής νοημοσύνης (ΤΝ) στην Ευρώπη καθώς και ειδικός κβαντικός πυλώνας για τις δραστηριότητες της κοινής επιχείρησης EuroHPC. Τα γιγα-εργοστάσια ΤΝ θα επωφεληθούν από δημόσια και ιδιωτική στήριξη μέσω συμπράξεων δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, με τη συμμετοχή, μεταξύ άλλων, των κρατών μελών και των ενδιαφερόμενων του κλάδου.

Σήμερα κάναμε πολύ σημαντικά βήματα για τη δημιουργία έως και πέντε νέων γιγα-εργοστασίων ΤΝ στην Ευρώπη. Κατά την άποψή μου, η ΤΝ είναι μία από τις σημαντικότερες κρίσιμες τεχνολογίες του αύριο και έχει καίρια σημασία για την ανθεκτικότητα, την ανταγωνιστικότητα και την ασφάλεια της Ευρώπης. Οφείλουμε στους Ευρωπαίους μια ισχυρή απάντηση έναντι των πλεονεκτημάτων των ΗΠΑ και της Κίνας στον τομέα αυτό.

Christina Egelund, Υπουργός Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης και Επιστημών της Δανίας

• ΤΝ: Θέση του Συμβουλίου σχετικά με κανονισμό για τη δημιουργία γιγα-εργοστασίων ΤΝ (δελτίο Τύπου, 9 Δεκεμβρίου 2025)
• Πρόταση της Επιτροπής για την τροποποίηση του κανονισμού του Συμβουλίου σχετικά με τη σύσταση της κοινής επιχείρησης για την ευρωπαϊκή υπολογιστική υψηλών επιδόσεων
• Το Συμβούλιο εξέδωσε κανονισμό σχετικά με τη χρήση της υπερυπολογιστικής στην ανάπτυξη της ΤΝ (δελτίο Τύπου, 17 Ιουνίου 2024)
• Κανονισμός για την τεχνητή νοημοσύνη (γενικές πληροφορίες)
• Η ΕΕ σχεδιάζει να ενισχύσει την τεχνητή νοημοσύνη με υπερυπολογιστές (γενικές πληροφορίες)

Δέσμη «Ορίζων Ευρώπη»: Πρόγραμμα-πλαίσιο έρευνας και καινοτομίας 2028-2034

Οι υπουργοί πραγματοποίησαν συζήτηση προσανατολισμού σχετικά με την πρόταση για το πρόγραμμα «Ορίζων Ευρώπη», εστιάζοντας στις προτεραιότητες έρευνας και καινοτομίας, συμπεριλαμβανομένων των μελλοντικών συμπράξεων. Όλες οι αντιπροσωπίες εξέφρασαν επίσης ικανοποίηση για την έκθεση προόδου που εκπόνησε η Προεδρία και για την πρόοδο των διαπραγματεύσεων όσον αφορά το πρόγραμμα «Ορίζων Ευρώπη».

Πολλές αντιπροσωπίες ζήτησαν μέτρα απλούστευσης ώστε να διευκολυνθεί η πρόσβαση των συμμετεχόντων σε χρηματοδότηση. Η πλειονότητα τόνισε ότι είναι σημαντικό να αποσαφηνιστούν περαιτέρω και να προσδιοριστούν οι διασυνδέσεις μεταξύ του προγράμματος «Ορίζων Ευρώπη» και του Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανταγωνιστικότητας (ECF). Ισχυρή ήταν επίσης η συναίνεση σχετικά με την ανάγκη μόχλευσης ιδιωτικών επενδύσεων, προώθησης συμπράξεων δημόσιου και ιδιωτικού τομέα και βελτίωσης της μεταφοράς των αποτελεσμάτων της έρευνας στην καινοτομία και την ανάπτυξη. Οι υπουργοί τόνισαν τη σημασία των συμπράξεων με τρίτες χώρες που συμμερίζονται τις ίδιες απόψεις, ενώ παράλληλα θα διασφαλίζονται η ευρωπαϊκή τεχνολογική υπεροχή και κυριαρχία και η ασφάλεια της έρευνας. Οι περισσότερες αντιπροσωπίες τόνισαν επίσης τον ουσιαστικό ρόλο των κρατών μελών, τόσο για τον προσδιορισμό και τον καθορισμό ερευνητικών προτεραιοτήτων όσο και για την αποτελεσματική διακυβέρνηση του προγράμματος, με στόχο την υλοποίηση των κοινών ευρωπαϊκών φιλοδοξιών και την ανάληψη κοινής ευθύνης.

Διάφοροι υπουργοί υπέδειξαν συγκεκριμένους τομείς έρευνας και τεχνολογιών στους οποίους θα πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στο επόμενο πρόγραμμα-πλαίσιο «Ορίζων Ευρώπη» και στους οποίους περιλαμβάνονται η τεχνητή νοημοσύνη, οι κβαντικές τεχνολογίες, οι ημιαγωγοί, τα προηγμένα υλικά, η βιοτεχνολογία και οι βιοεπιστήμες, η ρομποτική και η καθαρή ενέργεια, ειδικότερα η σύντηξη.

• Έκθεση του Manuel Heitor με τίτλο «Align, Act, Accelerate» (Ευθυγράμμιση, δράση, επιτάχυνση)
• Πρόγραμμα-πλαίσιο «Ορίζων Ευρώπη» για την περίοδο 2028-2034

  Αυτό το περιεχόμενο είναι προς το παρόν διαθέσιμο μόνο στην/στις εξής γλώσσα/ες:

  EN
• «Ορίζων Ευρώπη» (γενικές πληροφορίες)

Διάφορα

Υπό το σημείο «Διάφορα», οι υπουργοί ενημερώθηκαν για τα ακόλουθα θέματα:

• Συμβολή του συνασπισμού ευρωπαϊκών πανεπιστημίων στον Ευρωπαϊκό Χώρο Έρευνας

Η γαλλική αντιπροσωπία αναφέρθηκε στον αντίκτυπο των συνασπισμών ευρωπαϊκών πανεπιστημίων στην ανταγωνιστικότητα, τονίζοντας τον ρόλο τους στην προώθηση του οργανωτικού, εκπαιδευτικού και επιστημονικού μετασχηματισμού, με παράλληλη αντιμετώπιση προκλήσεων όπως η κανονιστική πολυπλοκότητα, η χρηματοδότηση και οι πόροι.

• Παρουσίαση από την Επιτροπή πληροφοριών σχετικά με το ταμείο «Scaleup Europe»

Η Επιτροπή ενημέρωσε τους υπουργούς σχετικά με το ταμείο «Scaleup Europe», μια πρωτοβουλία με γνώμονα την αγορά για επενδύσεις σε ταχέως αναπτυσσόμενες εταιρείες τεχνολογίας και για την αντιμετώπιση των χρηματοδοτικών κενών στον κύκλο καινοτομίας της Ευρώπης. Πολλά κράτη μέλη εξέφρασαν την ικανοποίησή τους για την πρωτοβουλία.

• Δημιουργία ευρωπαϊκού χώρου συνεργασίας για την ασφάλεια της έρευνας

Η Επιτροπή ενημέρωσε τους υπουργούς σχετικά με τις τελευταίες εξελίξεις όσον αφορά την ασφάλεια της έρευνας.

• Προτεραιότητες της αναλαμβάνουσας κυπριακής Προεδρίας στον τομέα της έρευνας

Η κυπριακή αντιπροσωπία ενημέρωσε τους υπουργούς για τις προτεραιότητες της επερχόμενης Προεδρίας.

• Πολιτική της ΕΕ για την έρευνα (γενικές πληροφορίες)
• Ευρωπαϊκός Χώρος Έρευνας (γενικές πληροφορίες)

Διάστημα

Έκθεση προόδου σχετικά με τον κανονισμό της ΕΕ για το διάστημα

Οι υπουργοί εξέφρασαν ικανοποίηση για την έκθεση προόδου σχετικά με τον κανονισμό της ΕΕ για το διάστημα, την οποία εκπόνησε η Προεδρία, και πραγματοποίησαν συζήτηση προσανατολισμού για να προσδιορίσουν τα στοιχεία της πρότασης που αποσκοπούν στην αντιμετώπιση των προκλήσεων που πρέπει να ξεπεραστούν. Υπογράμμισαν επίσης τα σημεία που πρέπει να αποσαφηνιστούν περαιτέρω.

Οι περισσότερες αντιπροσωπίες υποστήριξαν μεν τους κύριους στόχους του κανονισμού της ΕΕ για το διάστημα —ασφάλεια, ανθεκτικότητα και βιωσιμότητα— έκριναν δε ότι πολλά μέρη του προτεινόμενου κειμένου πρέπει να αποσαφηνιστούν και να απλουστευθούν. Ορισμένοι υπουργοί εξέφρασαν προβληματισμό για το δυνητικό κόστος της συμμόρφωσης και τον κίνδυνο διοικητικών επιβαρύνσεων, που ενδεχομένως θα καθιστούσαν λιγότερο ανταγωνιστικές τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις.

Βασικό σημείο συζήτησης ήταν η επιλογή του νομικού μέσου και της νομικής βάσης του, καθώς και η ανάγκη νομικής σαφήνειας προκειμένου να προχωρήσουν οι εργασίες. Διάφορες αντιπροσωπίες προειδοποίησαν ότι το προτεινόμενο κείμενο μπορεί να οδηγήσει σε πρόσθετες επιβαρύνσεις και αλληλεπικαλύψεις. Ορισμένες αντιπροσωπίες θεωρούν ότι τα προτεινόμενα μέτρα ενδέχεται να περιπλέξουν τη συνεργασία με αξιόπιστους εταίρους σε τρίτες χώρες. Τα κράτη μέλη εξέφρασαν ικανοποίηση για τη συζήτηση καθώς και την επιθυμία τους να συνεχίσουν τις εργασίες σχετικά με τον κανονισμό της ΕΕ για το διάστημα κατά την προσεχή κυπριακή προεδρία.

• Κανονισμός της ΕΕ για το διάστημα: Πρόταση σχετικά με την ασφάλεια, την ανθεκτικότητα και τη βιωσιμότητα των διαστημικών δραστηριοτήτων στην Ένωση

Διάφορα

Υπό το σημείο «Διάφορα», οι υπουργοί ενημερώθηκαν για τα ακόλουθα θέματα:

• Παρουσίαση από την Επιτροπή με θέμα τον διάλογο για την εφαρμογή σχετικά με το διάστημα

Η Επιτροπή ενημέρωσε τους υπουργούς όσον αφορά τον διάλογο για την εφαρμογή σχετικά με το διάστημα που διενεργήθηκε από τον Επίτροπο Andrius Kubilius στις 5 Νοεμβρίου 2025 με 23 ενδιαφερόμενα μέρη από τον διαστημικό τομέα της ΕΕ.

• Προτεραιότητες της αναλαμβάνουσας κυπριακής Προεδρίας στον τομέα του διαστήματος

Η κυπριακή αντιπροσωπία ενημέρωσε τους υπουργούς για τις προτεραιότητες της επερχόμενης Προεδρίας.

• Παρουσίαση σχετικά με την υπουργική σύνοδο του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ΕΟΔ)

Ο Josef Aschbacher, Γενικός Διευθυντής του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ΕΟΔ), ενημέρωσε τους υπουργούς σχετικά με την υπουργική σύνοδο του ΕΟΔ που πραγματοποιήθηκε στη Βρέμη στις 26 και 27 Νοεμβρίου 2025.

• Διαστημική πολιτική της ΕΕ (γενικές πληροφορίες)