Στήριξη των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων (ΜΜΕ)
Οι μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της ευρωπαϊκής βιομηχανίας και οικονομίας. Η ΕΕ υλοποιεί πολιτικές για τη στήριξη των ΜΜΕ, δεδομένου του ουσιώδους ρόλου τους στη μετάβαση σε μια βιώσιμη και ψηφιακή οικονομία.
Οι ΜΜΕ στην Ευρώπη
Οι 32 εκατ. ευρωπαϊκές ΜΜΕ αντιπροσωπεύουν το 99% του συνόλου των επιχειρήσεων στην ΕΕ.
Οι ΜΜΕ έχουν κομβικό ρόλο στον οικονομικό και κοινωνικό ιστό της Ευρώπης, προωθούν την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση της Ευρώπης και στηρίζουν τη μακροπρόθεσμη ευημερία.
Για να θεωρηθεί μια επιχείρηση ΜΜΕ, πρέπει να πληρούνται ορισμένα κριτήρια:
| Κατηγορία επιχείρησης | Αριθμός απασχολουμένων | Κύκλος εργασιών | ή | Σύνολο ισολογισμού |
| Μεσαία | < 250 | ≤ 50 εκατ. ευρώ |
≤ 43 εκατ. ευρώ |
|
| Μικρή | < 50 | ≤ 10 εκατ. ευρώ |
≤ 10 εκατ. ευρώ |
|
| Πολύ μικρή | < 10 | ≤ 2 εκατ. ευρώ |
≤ 2 εκατ. ευρώ |
Η στρατηγική της ΕΕ για τη στήριξη των ΜΜΕ
Η ΕΕ επιθυμεί να στηρίξει και να ενδυναμώσει τις ΜΜΕ όλων των μεγεθών και σε όλους τους τομείς. Για να επιτευχθεί κλιματικά ουδέτερη, αποδοτική ως προς τη χρήση των πόρων και ευέλικτη ψηφιακή οικονομία απαιτείται η πλήρης κινητοποίηση των ΜΜΕ.
Ιδιαίτερη προσοχή θα πρέπει να δοθεί στις ειδικές ανάγκες των ΜΜΕ, καθώς πολλές από αυτές υποφέρουν από τις συνέπειες της επίθεσης της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας, τον υψηλό πληθωρισμό και τις αυξημένες τιμές της ενέργειας.
Τον Σεπτέμβριο του 2023 η Επιτροπή πρότεινε δέσμη μέτρων τα οποία αποσκοπούν στην αντιμετώπιση των κύριων λειτουργικών προκλήσεων που αντιμετωπίζουν οι ΜΜΕ:
- διοικητικός φόρτος και κανονιστικά εμπόδια
- καθυστερήσεις πληρωμών
- προβλήματα πρόσβασης σε χρηματοδότηση
- έλλειψη εξειδικευμένου προσωπικού και έμπειρων στελεχών
Τα μέτρα αυτά αποσκοπούν να ανακουφίσουν βραχυπρόθεσμα και να ενισχύσουν μακροπρόθεσμα την ανταγωνιστικότητα και την ανθεκτικότητα των ΜΜΕ.
Μείωση του διοικητικού φόρτου
Φορολογική απλούστευση
Η πρόταση οδηγίας για τη φορολογική απλούστευση καθιερώνει ένα φορολογικό σύστημα με βάση την έδρα για τις ΜΜΕ.
Αυτό θα επιτρέψει στις ΜΜΕ που δραστηριοποιούνται διασυνοριακά να συναλλάσσονται με μία μόνο φορολογική διοίκηση, αντί να υποχρεούνται να συμμορφώνονται με πολλαπλά φορολογικά συστήματα.
Το σύστημα αυτό:
- θα αυξήσει τη φορολογική βεβαιότητα και δικαιοσύνη
- θα μειώσει το κόστος συμμόρφωσης και τις στρεβλώσεις της αγοράς
- θα ελαχιστοποιήσει τον κίνδυνο διπλής φορολόγησης, υπερφορολόγησης και φορολογικών διαφορών
- θα προωθήσει τη διασυνοριακή επέκταση
Η πρόταση αυτή εξετάζεται επί του παρόντος από το Συμβούλιο. Πρέπει να εγκριθεί ομόφωνα από το σύνολο των κρατών μελών κατόπιν διαβούλευσης με το Κοινοβούλιο.
Επιπλέον, από την 1η Ιανουαρίου 2025, οι νέοι κανόνες ΦΠΑ σημαίνουν ότι τα αγαθά και οι υπηρεσίες επιλέξιμων μικρών επιχειρήσεων που προέρχονται από άλλο κράτος μέλος, πέραν του κράτους μέλους εγκατάστασης, μπορούν να απαλλάσσονται από τον ΦΠΑ.
Εντατικοποίηση του ψηφιακού μετασχηματισμού
Η ΕΕ εργάζεται ενεργά για την αύξηση της ψηφιοποίησης των ΜΜΕ. Η ψηφιοποίηση καθιστά τις διοικητικές διαδικασίες για τις ΜΜΕ οικονομικά πιο προσιτές, ταχύτερες και λιγότερο επαχθείς.
Τον Δεκέμβριο του 2024, η ΕΕ ενέκρινε νέους κανόνες για την περαιτέρω επέκταση και αναβάθμιση της χρήσης ψηφιακών εργαλείων και διαδικασιών στον τομέα του εταιρικού δικαίου, βοηθώντας έτσι τις ΜΜΕ να δραστηριοποιούνται στην ΕΕ.
Οι ψηφιακές λύσεις θα μειώσουν τη γραφειοκρατία, επιτρέποντας στις ΜΜΕ να ολοκληρώνουν διοικητικές διαδικασίες σε ολόκληρη την ενιαία αγορά χωρίς την ανάγκη να υποβάλλουν εκ νέου έγγραφα.
Οι νέοι κανόνες:
- ενθαρρύνουν την εφαρμογή της αρχής «μόνον άπαξ» (μέρος της ενιαίας ψηφιακής πύλης) κατά τη σύσταση θυγατρικών και υποκαταστημάτων σε άλλο κράτος μέλος
- θεσπίζουν πολύγλωσσο πιστοποιητικό εταιρειών της ΕΕ
- καταργούν διατυπώσεις όπως η ανάγκη επισημείωσης στα εταιρικά έγγραφα και θεσπίζουν ψηφιακό πληρεξούσιο της ΕΕ που θα χρησιμοποιείται σε διασυνοριακές διαδικασίες
Ως εκ τούτου, θα διευκολύνουν τη ζωή των επιχειρηματιών, θα μειώσουν τον διοικητικό φόρτο και θα καταστήσουν τις διασυνοριακές επιχειρηματικές δραστηριότητες ταχύτερες, ευκολότερες και διαφανέστερες.
Εξορθολογισμός της απαίτησης υποβολής εκθέσεων
Η διασφάλιση της συμμόρφωσης με τη νομοθεσία έχει ζωτική σημασία για την αποτελεσματική παρακολούθηση και επιβολή. Ωστόσο, οι συναφείς απαιτήσεις υποβολής εκθέσεων ενδέχεται να είναι επαχθείς, να συνεπάγονται δαπάνες και να παρεμποδίζουν την ανάπτυξη των επιχειρήσεων, ιδίως των ΜΜΕ.
Η απλούστευση των υποχρεώσεων υποβολής εκθέσεων μπορεί να αποτελέσει ευκαιρία για την ελάφρυνση της πίεσης που ασκείται στις ΜΜΕ.
Από τον Φεβρουάριο του 2025 η Επιτροπή έχει υποβάλει στο Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο προς έγκριση διάφορες δέσμες μέτρων omnibus, προκειμένου να μειωθούν οι διοικητικές δαπάνες και οι απαιτήσεις υποβολής εκθέσεων για τις επιχειρήσεις της ΕΕ.
Οι συγκεκριμένοι στόχοι περιλαμβάνουν τη μείωση τόσο των δαπανών όσο και των υποχρεώσεων υποβολής εκθέσεων κατά τουλάχιστον 35% για τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ) έως το 2030.
Πρόσβαση σε χρηματοδότηση
Η δέσμη μέτρων αρωγής για τις ΜΜΕ περιλαμβάνει πρόταση κανονισμού για τις καθυστερήσεις πληρωμών στις εμπορικές συναλλαγές, καθώς και μη νομοθετικά μέτρα για την τόνωση των επενδύσεων, όπως μέσω της συνεργασίας με τα κράτη μέλη για τη θέσπιση χρηματοδοτικών μέσων που συγχρηματοδοτούνται από προγράμματα επιμερισμένης διαχείρισης της ΕΕ.
Καταπολέμηση των καθυστερήσεων πληρωμών
Η καθυστερημένη πληρωμή τιμολογίων είναι ιδιαίτερα επιζήμια για τις ΜΜΕ, καθώς αυτές βασίζονται σε τακτικές και προβλέψιμες ροές μετρητών και έχουν πιο περιορισμένη πρόσβαση σε ρευστότητα από ό,τι οι μεγάλες επιχειρήσεις.
Για να αντισταθμίσουν το γεγονός αυτό, οι ΜΜΕ καλούνται συχνά να συνάψουν βραχυπρόθεσμα δάνεια, αυξάνοντας έτσι το κόστος χρηματοδότησής τους.
Για την προστασία των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων, ιδίως των ΜΜΕ, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε την αναθεώρηση της οδηγίας για τις καθυστερήσεις πληρωμών. Η μείωση των καθυστερημένων πληρωμών αναμένεται να:
- δώσει στις ΜΜΕ τη δυνατότητα να επενδύσουν στην καινοτομία
- μετακυλίσουν τη μείωση του κόστους στους καταναλωτές
- αυξήσει τη βεβαιότητα για τις επιχειρήσεις
Ως συννομοθέτες, το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο εξετάζουν επί του παρόντος την πρόταση.
-
Αυτό το περιεχόμενο είναι προς το παρόν διαθέσιμο μόνο στην/στις εξής γλώσσα/ες:
Βελτίωση της πρόσβασης των ΜΜΕ σε χρηματοδότηση
Η συνολική στήριξη των ΜΜΕ αναμένεται να ανέλθει σε περισσότερα από 200 δισ. ευρώ έως το 2027 μέσω χρηματοδοτικών προγραμμάτων της ΕΕ.
Οι ΜΜΕ θα μπορούν επίσης να έχουν πρόσβαση σε χρηματοδότηση μέσω της πρόσφατα συμφωνηθείσας πλατφόρμας στρατηγικών τεχνολογιών για την Ευρώπη (STEP). Η πλατφόρμα STEP, που δημιουργήθηκε στο πλαίσιο της αναθεώρησης του μακροπρόθεσμου προϋπολογισμού της ΕΕ για την περίοδο 2021-2027, αποσκοπεί στην αναβάθμιση της στήριξης και των επενδυτικών ευκαιριών για κρίσιμες τεχνολογίες που σχετίζονται με την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση.
Στο πλαίσιο αυτό, οι χώρες της ΕΕ ενθαρρύνονται επίσης να διαθέσουν επιπρόσθετους πόρους στο InvestEU μέσω ειδικών εργαλείων για τη διοχέτευση χρηματοδότησης σε ΜΜΕ στις αντίστοιχες χώρες τους.
Εισαγωγή στα ευρωπαϊκά χρηματιστήρια
Η ΕΕ θέλει επίσης να διευκολύνει την εισαγωγή των εταιρειών όλων των μεγεθών, συμπεριλαμβανομένων των ΜΜΕ, στα ευρωπαϊκά χρηματιστήρια.
Στο πλαίσιο της Ένωσης Κεφαλαιαγορών, η δημιουργία «αγορών ανάπτυξης ΜΜΕ», ενός τόπου διαπραγμάτευσης που προορίζεται για μικρούς εκδότες, έχει καταστήσει την πρόσβαση στις δημόσιες αγορές φθηνότερη και ευκολότερη για τις ΜΜΕ.
Για την περαιτέρω βελτίωση της πρόσβασης, τον Οκτώβριο του 2024 το Συμβούλιο εξέδωσε την πράξη για την εισαγωγή στο χρηματιστήριο, η οποία έχει ως στόχο:
- τη μείωση της γραφειοκρατίας και των δαπανών, ώστε να βοηθηθούν οι επιχειρήσεις της ΕΕ να αποκτήσουν πρόσβαση σε περισσότερες πηγές χρηματοδότησης
- την ενθάρρυνση των ιδιοκτητών εταιρειών να εισάγουν τις μετοχές της εταιρείας τους στο χρηματιστήριο για πρώτη φορά χρησιμοποιώντας μια δομή μετοχών με πολλαπλά δικαιώματα ψήφου
Τι είναι η Ένωση Κεφαλαιαγορών
Πρόσβαση σε εξειδικευμένο προσωπικό
Οι ελλείψεις δεξιοτήτων επιβραδύνουν τις επιχειρηματικές δραστηριότητες για το 63% των ΜΜΕ και παρεμποδίζουν τις προσπάθειές τους για την επίτευξη ψηφιοποίησης (45%) και πράσινης μετάβασης (39%).
Η ΕΕ στηρίζει την ανάπτυξη και την ενίσχυση των κατάλληλων δεξιοτήτων, σε συνεργασία με τα κράτη μέλη και τους ενδιαφερόμενους φορείς, μέσω διαφόρων προγραμμάτων, μεταξύ των οποίων:
- το ευρωπαϊκό θεματολόγιο δεξιοτήτων
- το σύμφωνο της ΕΕ για τις δεξιότητες
- οι μελλοντικές ακαδημίες δεξιοτήτων μηδενικών καθαρών εκπομπών
Δεξαμενή ταλέντων της ΕΕ
Για να βοηθήσει τις ΜΜΕ να προσελκύσουν ταλέντα από το εξωτερικό, η ΕΕ θα καθιερώσει πλατφόρμα για άτομα από χώρες εκτός ΕΕ που αναζητούν εργασία, τη δεξαμενή ταλέντων της ΕΕ.
Η διαδικτυακή πλατφόρμα θα αντιστοιχίζει τις κενές θέσεις εργασίας εργοδοτών που είναι εγκατεστημένοι στην ΕΕ με τα προφίλ ατόμων από χώρες εκτός ΕΕ που αναζητούν εργασία και διαμένουν εκτός της ΕΕ.
Η ΕΕ επιδιώκει:
- ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της αγοράς εργασίας της ΕΕ
- αντιμετώπιση των ελλείψεων στην αγορά εργασίας
Η συμμετοχή στη δεξαμενή ταλέντων της ΕΕ θα είναι προαιρετική για τα κράτη μέλη.
Τελευταία ενημέρωση: 30 Μαρτίου 2026