Πυξίδα Ανταγωνιστικότητας

Γιατί χρειάζεται η Πυξίδα Ανταγωνιστικότητας;

Η παραγωγικότητα της Ευρώπης υστερεί σε σχέση με άλλες σημαντικές οικονομίες τα τελευταία 20 χρόνια. Απαιτείται επειγόντως δράση για να αναζωογονηθεί η ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης.

Για τον λόγο αυτό, στη δήλωση της Βουδαπέστης τον Νοέμβριο του 2024, οι ηγέτες και οι ηγέτιδες της ΕΕ τόνισαν ότι επείγει η εφαρμογή νέας ευρωπαϊκής συμφωνίας για την ανταγωνιστικότητα, η οποία θα στηρίζεται σε μια πλήρως ενοποιημένη ενιαία αγορά.

Πρέπει να πάψουμε να ακολουθούμε την πεπατημένη.

Δήλωση της Βουδαπέστης

• Δήλωση της Βουδαπέστης σχετικά με τη Νέα Ευρωπαϊκή Συμφωνία για την Ανταγωνιστικότητα (8 Νοεμβρίου 2024)

Δίνοντας συνέχεια στο αίτημα αυτό, τον Ιανουάριο του 2025 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε την Πυξίδα Ανταγωνιστικότητας.

Η Πυξίδα βασίζεται στις συστάσεις που διατύπωσε ο Mario Draghi στην έκθεσή του σχετικά με το μέλλον της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας.

Στόχοι

Ο στόχος της Πυξίδας είναι να διευκολύνει και να επιταχύνει την επιχειρηματική δραστηριότητα, καθώς και να διασφαλίσει την ευμάρεια της Ευρώπης.

Η Πυξίδα καθοδηγεί τις εργασίες της Επιτροπής για την περίοδο 2024-2029 με βάση τρεις πυλώνες:

• γεφύρωση του χάσματος καινοτομίας με τους κύριους ανταγωνιστές της ΕΕ
• σύνδεση της απανθρακοποίησης και της ανταγωνιστικότητας
• μείωση των εξαρτήσεων και ενίσχυση της ασφάλειας

• Καινοτομία

• Απανθρακοποίηση

• Ασφάλεια

Καινοτομία

Ο πρώτος πυλώνας εστιάζει στην προώθηση της ανάπτυξης μέσω της καινοτομίας.

Οι ηγέτες και οι ηγέτιδες της ΕΕ έχουν επισημάνει την ανάγκη να δημιουργηθεί ένα περιβάλλον πιο φιλικό προς την καινοτομία με βάση την επιστήμη αριστείας, προκειμένου τα καινοτόμα προϊόντα να φτάνουν στην αγορά ταχύτερα και σε ευρεία κλίμακα.

Μόνο ένα στα τρία καταχωρισμένα στην ΕΕ διπλώματα ευρεσιτεχνίας αποτελεί αντικείμενο εμπορικής εκμετάλλευσης. Για να γεφυρωθεί το χάσμα καινοτομίας με τους ανταγωνιστές της ΕΕ και να τεθεί η Ευρώπη στην πρώτη γραμμή της έρευνας και της καινοτομίας σε παγκόσμιο επίπεδο, η Πυξίδα Ανταγωνιστικότητας αναφέρει προτάσεις που έχουν ως στόχο:

• να δοθεί βοήθεια στις νεοφυείς επιχειρήσεις στο ξεκίνημα και στην επέκτασή τους
• να ενθαρρυνθούν η ανάπτυξη και η υιοθέτηση της τεχνητής νοημοσύνης (ΤΝ) από τη βιομηχανία
• να απλουστευτούν και να εναρμονιστούν οι νομικοί κανόνες σε επίπεδο ΕΕ
• να προωθηθούν νέα χρηματοδοτικά προϊόντα (για παράδειγμα, επιχειρηματικά κεφάλαια)
• να διευκολυνθεί η κινητικότητα ταλέντων και να αυξηθούν οι δαπάνες για την έρευνα και την ανάπτυξη
• να αναπτυχθούν υποδομές υπολογιστικής, νέφους, δικτύων, δορυφόρων και δεδομένων

Επιπλέον, τα νέα μέτρα που αποσκοπούν στην απόκτηση προβαδίσματος σε στρατηγικούς τεχνολογικούς τομείς —όπως η ΤΝ, οι τεχνολογίες ημιαγωγών και οι κβαντικές τεχνολογίες, τα προηγμένα υλικά, οι βιοτεχνολογίες, οι τεχνολογίες καθαρής ενέργειας, η ρομποτική, οι διαστημικές τεχνολογίες, η συνδεδεμένη και αυτόνομη κινητικότητα— αναμένεται να δώσουν στην Ευρώπη τη δυνατότητα να ενισχύσει τόσο την τεχνολογική της κυριαρχία όσο και την ανταγωνιστικότητά της.

• Η στρατηγική της ΕΕ για τις νεοφυείς επιχειρήσεις και την επέκτασή τους
• Μια ευρωπαϊκή στρατηγική για τις υποδομές έρευνας και τεχνολογίας
• Στρατηγικό πλαίσιο για μια ανταγωνιστική και βιώσιμη βιοοικονομία στην ΕΕ
• Κανονισμός σχετικά με το εταιρικό νομικό πλαίσιο του 28ου καθεστώτος, πρόταση της Επιτροπής, 18 Μαρτίου 2026

• Κανονισμός σχετικά με πράξη για τη βιοτεχνολογία, πρόταση της Επιτροπής, 16 Δεκεμβρίου 2025
• Στρατηγική για τις βιοεπιστήμες
• Σχέδιο δράσης για μια ήπειρο ΤΝ
• Στρατηγική εφαρμογής της ΤΝ
• Στρατηγική για την ΤΝ στην επιστήμη

• Κανονισμός σχετικά με πράξη για το διάστημα, πρόταση της Επιτροπής, 25 Ιουνίου 2025
• Στρατηγική για μια Ευρωπαϊκή Ένωση των Δεδομένων
• Στρατηγική για την κβαντική Ευρώπη
• Κανονισμός σχετικά με πράξη για τα ψηφιακά δίκτυα, πρόταση της Επιτροπής, 22 Ιανουαρίου 2026

• Συμφωνία για καθαρή βιομηχανία
• Χάρτης πορείας για τον τερματισμό των ρωσικών εισαγωγών ενέργειας

  Αυτό το περιεχόμενο είναι προς το παρόν διαθέσιμο μόνο στην/στις εξής γλώσσα/ες:

  EN
• Σχέδιο δράσης για οικονομικά προσιτή ενέργεια
• Ευρωπαϊκό σχέδιο δράσης για τον χάλυβα και τα μέταλλα

• Ένα όραμα για τη γεωργία και τα τρόφιμα
• Βιομηχανική ναυτιλιακή στρατηγική της ΕΕ
• Στρατηγική της ΕΕ για τους λιμένες

• Κανονισμός σχετικά με πράξη για τα φάρμακα κρίσιμης σημασίας, πρόταση της Επιτροπής, 11 Μαρτίου 2025
• Ευρωπαϊκή στρατηγική για την Ένωση Ετοιμότητας
• Στρατηγική της ΕΕ για τη δημιουργία αποθεμάτων

• Ευρωπαϊκή στρατηγική για την εσωτερική ασφάλεια
• Ευρωπαϊκή στρατηγική για την ανθεκτικότητα των υδάτων

Παράγοντες διευκόλυνσης της ανταγωνιστικότητας

Στην Πυξίδα εντοπίζονται πέντε τρόποι για να διασφαλιστεί η ανταγωνιστικότητα της ΕΕ σε όλους τους τομείς.

Απλούστευση

Η Επιτροπή υπέβαλε σειρά προτάσεων για την απλούστευση των κανόνων, την ελάφρυνση του κανονιστικού φόρτου και την επιτάχυνση των διοικητικών διαδικασιών, προκειμένου η Ευρώπη να γίνει πιο ελκυστικός τόπος για επενδύσεις.

Ένας από τους στόχους είναι η μείωση του διοικητικού φόρτου για τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις κατά τουλάχιστον 35%.

Ολοκλήρωση και διεύρυνση της ενιαίας αγοράς

Η Επιτροπή επιθυμεί να επεξεργαστεί τρόπους εξάλειψης των υφιστάμενων εμποδίων ώστε όλες οι επιχειρήσεις να μπορούν να αξιοποιήσουν πλήρως τα οφέλη κλίμακας που προσφέρει η ενιαία αγορά, χάρη σε μια οριζόντια στρατηγική για την ενιαία αγορά.

Ιδιαίτερη προσοχή θα δοθεί στις μικρομεσαίες και τις νεοφυείς επιχειρήσεις.

• Στρατηγική για την ενιαία αγορά.

Χρηματοδότηση

Δεδομένου ότι μια πιο ανταγωνιστική, καινοτόμος και απαλλαγμένη από ανθρακούχες εκπομπές Ευρώπη θα έχει σημαντικές χρηματοδοτικές ανάγκες, η ΕΕ πρέπει να κινητοποιήσει καλύτερα τις ιδιωτικές επενδύσεις και να χρησιμοποιήσει τη δημόσια χρηματοδότηση με πιο στοχευμένο τρόπο. Για τον λόγο αυτόν, η Επιτροπή παρουσίασε στρατηγική για μια Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων.

Η πυξίδα προβλέπει επίσης προτάσεις για:

• εμβάθυνση της ενοποίησης των κεφαλαιαγορών της ΕΕ
• τη συμβολή στην κινητοποίηση κεφαλαίων για ευρωπαϊκά έργα
• τη διοχέτευση αποταμιεύσεων στην οικονομία
• δημιουργία πρόσθετων χρηματοδοτικών ικανοτήτων για τις τράπεζες, με την προώθηση της αγοράς τιτλοποιήσεων της ΕΕ

Η Επιτροπή πρότεινε επίσης αναδιάρθρωση του νέου μακροπρόθεσμου προϋπολογισμού (πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο για την περίοδο 2028-2034) με γνώμονα τη στήριξη της ανταγωνιστικότητας της ΕΕ.

Το νέο Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανταγωνιστικότητας (ΕΤΑ) θα συγκεντρώσει 14 υφιστάμενα επιμέρους προγράμματα υπό ένα εγχειρίδιο κανόνων, με μία πύλη υποβολής αιτήσεων. Καλύπτει τέσσερις τομείς:

• υγεία, βιοτεχνολογία, γεωργία και βιοοικονομία
• Ανθεκτικότητα, ασφάλεια, άμυνα και διάστημα
• ψηφιακή πρωτοπορία
• καθαρή μετάβαση και απανθρακοποίηση της βιομηχανίας

• Κανονισμός του Συμβουλίου για τον καθορισμό του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου για την περίοδο 2028 έως 2034 (Πρόταση της Επιτροπής)
• ΠΔΠ 2028-2034: Καθορισμός της θέσης του Συμβουλίου σχετικά με νέο και καινοτόμο ταμείο για την τόνωση της ανταγωνιστικότητας της ΕΕ (δελτίο Τύπου, 16 Ιουνίου 2026)

Δεξιότητες

Για να εξασφαλιστεί καλύτερη αντιστοίχιση μεταξύ διαθέσιμων δεξιοτήτων και απαιτήσεων της αγοράς εργασίας, η Επιτροπή σκοπεύει να δημιουργήσει, μέσω διαφόρων σχεδίων και πρωτοβουλιών, Ένωση Δεξιοτήτων.

Προκειμένου να αρθούν τα εμπόδια που περιορίζουν την πρόσβαση στην αγορά εργασίας, ιδίως για τις γυναίκες, τους νέους, τους ηλικιωμένους πολίτες που επιθυμούν να παραμείνουν οικονομικά ενεργοί, τα άτομα χαμηλής ειδίκευσης και τα άτομα με αναπηρία, η Επιτροπή προτίθεται επίσης να καταρτίσει χάρτη πορείας για ποιοτικές θέσεις εργασίας.

• Μια Ένωση δεξιοτήτων
• Χάρτης πορείας για ποιοτικές θέσεις εργασίας
• Στήριξη των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων (ΜΜΕ)

Συντονισμός πολιτικών

Η Επιτροπή θα προτείνει νέο εργαλείο συντονισμού της ανταγωνιστικότητας, στόχος του οποίου θα είναι η καλύτερη ευθυγράμμιση των κοινών στρατηγικών συμφερόντων σε ενωσιακό και εθνικό επίπεδο.

Αναμένεται να βοηθήσει την ΕΕ και τα κράτη μέλη:

• να αναλάβουν δράση σχετικά με κοινές προτεραιότητες ανταγωνιστικότητας σε επιλεγμένους βασικούς τομείς
• να συνεργαστούν σε έργα κοινού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος

Ο ρόλος του Συμβουλίου στην Πυξίδα Ανταγωνιστικότητας

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο είναι αρμόδιο για τον καθορισμό της συνολικής πολιτικής στρατηγικής και καθοδήγησης για την ΕΕ.

Η συνιστώσα «ευημερούσα και ανταγωνιστική Ευρώπη» χαρακτηρίστηκε από τους ηγέτες και τις ηγέτιδες της ΕΕ ως ένα από τα καθοριστικά στοιχεία του στρατηγικού θεματολογίου για την περίοδο 2024-2029, στο οποίο τίθενται οι προτεραιότητες για το έργο πολιτικής της ΕΕ.

Το Συμβούλιο της ΕΕ ενεργεί ως συννομοθέτης, από κοινού με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, σύμφωνα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία.

Τούτο σημαίνει ότι, μόλις η Επιτροπή υποβάλει τις προτάσεις για τα νέα νομοθετήματα που ανακοινώθηκαν στην Πυξίδα Ανταγωνιστικότητας, οι υπουργοί της ΕΕ θα συνέλθουν στις διάφορες συνθέσεις του Συμβουλίου για να συζητήσουν τα προτεινόμενα μέτρα. Στο επόμενο στάδιο, θα γίνουν διαπραγματεύσεις με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σχετικά με την τελική μορφή των νομοθετημάτων, προτού οι νέοι κανόνες εκδοθούν από τα δύο θεσμικά όργανα και καταστούν δίκαιο της ΕΕ.

• Στρατηγικό θεματολόγιο 2024-2029
• Επισκόπηση των συνόδων του Συμβουλίου
• Η συνήθης νομοθετική διαδικασία

Δείτε επίσης: