Η κυκλική οικονομία με απλά λόγια

Τι είναι η κυκλική οικονομία

Η κυκλική οικονομία είναι ένα σύστημα εντός του οποίου προϊόντα και υλικά ανταλλάσσονται, μισθώνονται, επαναχρησιμοποιούνται, επισκευάζονται, ανακαινίζονται και ανακυκλώνονται αντί να απορρίπτονται. Με τον τρόπο αυτό, παρατείνεται ο κύκλος ζωής τους και μειώνεται τόσο ο όγκος των αποβλήτων όσο και η ανάγκη παραγωγής νέων αγαθών.

Επί του παρόντος, η παγκόσμια οικονομία βασίζεται σε ένα κατά κύριο λόγο γραμμικό μοντέλο, όπου τα αγαθά χρησιμοποιούνται για σύντομο χρονικό διάστημα και στη συνέχεια απορρίπτονται. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να συμπιέζονται η φύση και οι πόροι της και ταυτόχρονα να αυξάνονται τα απόβλητα και η ρύπανση.

Κυκλική οικονομία

• μειώνει τα απόβλητα, τη χρήση πόρων και τη ρύπανση
• μειώνει το αποτύπωμα της κατανάλωσης μας και τις εκπομπές
• δημιουργεί νέες θέσεις εργασίας και νέες επιχειρηματικές ευκαιρίες
• καθιστά την Ευρώπη ανταγωνιστικότερη παγκοσμίως

Γραμμική οικονομία

• βασίζεται στο μοντέλο «αγορά-παραγωγή-χρήση-απόρριψη»
• ασκεί πίεση στους φυσικούς πόρους
• δημιουργεί απόβλητα και ρυπαίνει το περιβάλλον
• αυξάνει την ανάγκη για πρώτες ύλες καθώς κα την εξάρτηση της ΕΕ από τις εισαγωγές

Η ανάγκη για κυκλική οικονομία

Με τα σημερινά παραγωγικά και καταναλωτικά μοντέλα και με τον παγκόσμιο πληθυσμό να αυξάνεται, θα καταλήξουμε το 2050 να χρειαζόμαστε τρεις πλανήτες σαν τη Γη.

Η μετάβαση σε μια κυκλική οικονομία ισοδυναμεί με μικρότερη παραγωγή αγαθών και υλικών που θα οδηγήσει με τη σειρά της σε χαμηλότερες εκπομπές CO2 και άλλων ρύπων, καθώς και σε μειωμένη χρήση των περιορισμένων πόρων της Γης.

Η κυκλική οικονομία στην ΕΕ

Σήμερα, μόλις το 10% των υλικών που χρησιμοποιούνται στην ΕΕ είναι ανακυκλωμένα υλικά. Το ποσοστό κυκλικής χρήσης υλικών ήταν 11,8% το 2023, ελαφρά αυξημένο κατά 1,1 ποσοστιαίες μονάδες σε σύγκριση με το 2010.

Σε ό,τι αφορά την κατανάλωση πρώτων υλών, παρατηρείται την τελευταία δεκαπενταετία μια αργή μείωση όσον αφορά την κατά κεφαλή κατανάλωση. Τα στοιχεία δείχνουν ότι καταναλώθηκαν 14,1 τόνοι πρώτων υλών ανά άτομο στην ΕΕ το 2023 σε σχέση με τους 16,3 τόνους το 2009 (Eurostat, 2023).

Περισσότερα από 185 kg απορριμμάτων συσκευασίας παράγονται ανά άτομο στην ΕΕ (Eurostat, 2025), ενώ συνολικά ανακυκλώνεται μόλις το 38% των αποβλήτων και μπορεί να επαναχρησιμοποιηθεί για την παραγωγή νέων αγαθών.

Με ποιους τρόπους κινείται η Ευρώπη προς μια κυκλική οικονομία;