Spjegazzjoni tal-ekonomija ċirkolari
Ir-riżorsi tad-Dinja mhumiex infiniti. L-ekonomija ċirkolari tagħmel l-użu ta' prodotti u materjali aktar sostenibbli u toffri lill-UE opportunità biex issir aktar kompetittiva.
X'inhi l-ekonomija ċirkolari?
L-ekonomija ċirkolari hija sistema fejn il-prodotti u l-materjali jiġu kondiviżi, mikrijin, użati mill-ġdid, imsewwijin, rinnovati u riċiklati minflok jintremew. Dan jagħtihom ċiklu tal-ħajja itwal, u jnaqqas kemm l-iskart kif ukoll il-ħtieġa li jiġu prodotti oġġetti ġodda.
Bħalissa, l-ekonomija tad-dinja hija bbażata fuq mudell fil-biċċa l-kbira lineari fejn l-oġġetti jintużaw għal żmien qasir u mbagħad jintremew. Dan jirriżulta fi pressjoni għolja fuq in-natura u r-riżorsi tagħha, flimkien ma' livelli dejjem akbar ta' skart u tniġġis.
Ekonomija ċirkolari
- tnaqqas l-iskart, l-użu tar-riżorsi u t-tniġġis
- tnaqqas l-impronta tal-konsum u l-emissjonijiet tagħna
- toħloq impjiegi u opportunitajiet ta' negozju ġodda
- tagħmel l-Ewropa aktar kompetittiva globalment
Ekonomija lineari
- hi msejsa fuq il-mudell "ħu-agħmel-uża-armi"
- tagħmel pressjoni fuq ir-riżorsi naturali
- toħloq l-iskart u tniġġes l-ambjent
- iżżid il-ħtieġa għal materja prima, u b'hekk tagħmel l-UE aktar dipendenti fuq l-importazzjonijiet
Il-ħtieġa għal ekonomija ċirkolari
Bit-tendenzi attwali ta' produzzjoni u konsum tal-lum u popolazzjoni dinjija li qed tikber, sal-2050 ser ikun hemm bżonn tliet pjaneti daqs id-Dinja.
Il-bidla lejn ekonomija ċirkolari tfisser tnaqqis fil-produzzjoni ta' oġġetti u materjali, li mbagħad ser iwassal għal emissjonijiet aktar baxxi ta' CO2 u sustanzi niġġiesa oħra, kif ukoll tnaqqis fl-użu tar-riżorsi limitati tad-Dinja.
L-ekonomija ċirkolari toħloq benefiċċji għal:
- l-ambjent, billi tipproteġih aħjar
- l-ekonomija, billi tnaqqas id-dipendenza fuq il-materja prima
- is-soċjetà, billi toffri opportunitajiet ġodda għan-negozju u għal impjiegi
L-ekonomija ċirkolari fl-UE
Illum, bilkemm 10% tal-materjali użati fl-UE jiġu minn materjali riċiklati. Ir-rata tal-użu ta' materjal ċirkolari kienet ta' 11.8% fl-2023 – żieda ħafifa ta' 1.1 punt perċentwali meta mqabbla mal-2010.
Fir-rigward tal-konsum tal-materja prima, kien hemm tnaqqis bil-mod f'dawn l-aħħar 15-il sena f'termini ta' konsum per capita. Id-data turi li 14.1 tunnellata ta' materja prima ġew ikkunsmati għal kull persuna fl-UE fl-2023, meta mqabbla ma' 16.3 tunnellata fl-2009 (Eurostat, 2023).
Fl-UE jiġu prodotti aktar minn 185 kg ta' skart mill-imballaġġ għal kull persuna (Eurostat, 2025), filwaqt li b'mod ġenerali 38% biss tal-iskart jiġi riċiklat u jista' jerġa' jintuża biex jiġu prodotti oġġetti ġodda.
L-UE kif qed timxi lejn ekonomija ċirkolari?
L-għan tal-UE huwa li tistabbilixxi ekonomija ċirkolari u b'impatt newtrali fuq il-klima sal-2050, u li tirdoppja l-użu ta' materjal riċiklat bejn l-2020 u l-2030.
L-UE nediet sensiela ta' inizjattivi ta' politika biex timxi lejn dak l-għan.
Dawn jinkludu l-pjan ta' azzjoni dwar l-ekonomija ċirkolari, id-direttiva dwar l-ekodisinn u d-direttiva dwar id-"dritt għat-tiswija".
Ekonomija ċirkolari
L-aħħar reviżjoni: 3 ta' Frar 2025