Spjegazzjoni tal-ekonomija ċirkolari

X'inhi l-ekonomija ċirkolari?

L-ekonomija ċirkolari hija sistema fejn il-prodotti u l-materjali jiġu kondiviżi, mikrijin, użati mill-ġdid, imsewwijin, rinnovati u riċiklati minflok jintremew. Dan jagħtihom ċiklu tal-ħajja itwal, u jnaqqas kemm l-iskart kif ukoll il-ħtieġa li jiġu prodotti oġġetti ġodda.

Bħalissa, l-ekonomija tad-dinja hija bbażata fuq mudell fil-biċċa l-kbira lineari fejn l-oġġetti jintużaw għal żmien qasir u mbagħad jintremew. Dan jirriżulta fi pressjoni għolja fuq in-natura u r-riżorsi tagħha, flimkien ma' livelli dejjem akbar ta' skart u tniġġis.

Ekonomija ċirkolari

• tnaqqas l-iskart, l-użu tar-riżorsi u t-tniġġis
• tnaqqas l-impronta tal-konsum u l-emissjonijiet tagħna
• toħloq impjiegi u opportunitajiet ta' negozju ġodda
• tagħmel l-Ewropa aktar kompetittiva globalment

Ekonomija lineari

• hi msejsa fuq il-mudell "ħu-agħmel-uża-armi"
• tagħmel pressjoni fuq ir-riżorsi naturali
• toħloq l-iskart u tniġġes l-ambjent
• iżżid il-ħtieġa għal materja prima, u b'hekk tagħmel l-UE aktar dipendenti fuq l-importazzjonijiet

Il-ħtieġa għal ekonomija ċirkolari

Bit-tendenzi attwali ta' produzzjoni u konsum tal-lum u popolazzjoni dinjija li qed tikber, sal-2050 ser ikun hemm bżonn tliet pjaneti daqs id-Dinja.

Il-bidla lejn ekonomija ċirkolari tfisser tnaqqis fil-produzzjoni ta' oġġetti u materjali, li mbagħad ser iwassal għal emissjonijiet aktar baxxi ta' CO₂ u sustanzi niġġiesa oħra, kif ukoll tnaqqis fl-użu tar-riżorsi limitati tad-Dinja.

L-ekonomija ċirkolari toħloq benefiċċji għal:

• l-ambjent, billi tipproteġih aħjar
• l-ekonomija, billi tnaqqas id-dipendenza fuq il-materja prima
• is-soċjetà, billi toffri opportunitajiet ġodda għan-negozju u għal impjiegi

L-ekonomija ċirkolari fl-UE

Illum, il-perċentwal tal-materjali użati fl-UE li jiġu minn materjali riċiklati bilkemm jilħaq l-10%. Ir-rata tal-użu ta' materjal ċirkolari kienet ta' 11.8% fl-2023 – żieda ħafifa ta' 1.1 punt perċentwali meta mqabbla mal-2010.

Fir-rigward tal-konsum tal-materja prima, kien hemm tnaqqis bil-mod f'dawn l-aħħar 15-il sena f'termini ta' konsum per capita. Id-data turi li 14.1 tunnellata ta' materja prima ġew ikkunsmati għal kull persuna fl-UE fl-2023, meta mqabbla ma' 16.3 tunnellata fl-2009 (Eurostat, 2023).

Fl-UE jiġu prodotti aktar minn 185 kg ta' skart mill-imballaġġ għal kull persuna (Eurostat, 2025), filwaqt li b'mod ġenerali 38% biss tal-iskart jiġi riċiklat u jista' jerġa' jintuża biex jiġu prodotti oġġetti ġodda.

L-UE kif qed timxi lejn ekonomija ċirkolari?

L-għan tal-UE huwa li tistabbilixxi ekonomija ċirkolari u b'impatt newtrali fuq il-klima sal-2050, u li tirdoppja l-użu ta' materjal riċiklat bejn l-2020 u l-2030.

L-UE nediet sensiela ta' inizjattivi ta' politika biex timxi lejn dak l-għan.

Dawn jinkludu l-pjan ta' azzjoni dwar l-ekonomija ċirkolari, id-direttiva dwar l-ekodisinn u d-direttiva dwar id-"dritt għat-tiswija".

Ara wkoll