Εισαγωγικές παρατηρήσεις του Προέδρου Charles Michel κατά τη βιντεοδιάσκεψη των ηγετών της ΕΕ με τον Πρόεδρο των ΗΠΑ κ. Biden

Καλησπέρα, Πρόεδρε Biden. Σας ευχαριστούμε που δεχτήκατε την πρόσκλησή μας. Είμαστε ιδιαίτερα χαρούμενοι που βρίσκεστε σήμερα μαζί μας. Δεν είναι συνήθης πρακτική του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου να υποδεχόμαστε ξένους επισκέπτες στις τακτικές μας συνόδους. Την τελευταία φορά που συνέβη αυτό ήταν πριν από 11 χρόνια, όταν υποδεχτήκαμε τον καλό σας φίλο Barack Obama.

Στην Ουάσινγκτον μπορεί να μην είναι ξεκάθαρο το τι ακριβώς κάνει το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο. Όπως θα γνωρίζετε, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο αποτελεί τη συνάντηση των 27 αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων της ΕΕ, ο καθένας εκ των οποίων είναι υπεύθυνος για τους πολίτες και τα κοινοβούλια της χώρας του. Η ομάδα αυτή αποτελεί τον στρατηγικό κόμβο της Ένωσής μας. Και εμείς αποφασίζουμε για τον προσανατολισμό που πρέπει να έχει το ευρωπαϊκό μας εγχείρημα.

Κ. Πρόεδρε, γνωρίζετε καλά τις προκλήσεις του δικομματισμού. Φανταστείτε απλώς αυτό το σενάριο επί 27! Διότι 27 είναι τα κράτη μέλη.

Ωστόσο, το πιο σημαντικό είναι ότι στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο σφυρηλατούμε την ενότητά μας μέρα με τη μέρα. Με ομοφωνία. Εδώ αποφασίσαμε να γίνουμε η πρώτη κλιματικά ουδέτερη ήπειρος έως το 2050. Εδώ αποφασίσαμε για το ιστορικό σχέδιο ανάκαμψης από την Covid ύψους 1,8 τρισ. ευρώ, πέραν των εθνικών μας σχεδίων παροχής κινήτρων.

Εδώ, για παράδειγμα, καθορίζουμε την πολιτική της ΕΕ έναντι της Κίνας, της Ρωσίας και της Τουρκίας. Και όταν ολοκληρώθηκαν οι αμερικανικές εκλογές, συζητήσαμε όσα θα συνεπάγεται η Προεδρία σας για τη διατλαντική μας σχέση. Η εκτίμησή μας είναι κοινή. Έχουμε μια ιστορική ευκαιρία για να αναζωογονήσουμε τη συνεργασία μας και να εμβαθύνουμε τους ιστορικούς μας δεσμούς.

Από την εκλογή σας και μετά, έχουμε μιλήσει αρκετά για εσάς. Τώρα είμαστε στην ευχάριστη θέση να μιλάμε απευθείας με εσάς. Η Αμερική είναι εδώ και πάλι. Και είμαστε χαρούμενοι που είστε κι εσείς μαζί.

Σήμερα, η νόσος Covid-19 αποτελεί την πρώτη μας προτεραιότητα. Κανείς δεν είναι ασφαλής, αν δεν είναι όλοι ασφαλείς. Πρέπει να ενώσουμε τις δυνάμεις μας για να νικήσουμε τον ιό.

Αυτό συνεπάγεται, μεταξύ άλλων, στενή συνεργασία όσον αφορά τα εμβόλια, τόνωση της παραγωγής και της παράδοσης, και εξασφάλιση ανοικτών αλυσίδων εφοδιασμού. Θα γίνουμε οι κύριοι παραγωγοί εμβολίων, προκειμένου να προστατέψουμε τους πολίτες μας και τους πολίτες σε όλο τον κόσμο. Επομένως, πρέπει επίσης να ηγηθούμε των προσπαθειών, μέσω του μηχανισμού COVAX, ώστε να εξασφαλίσουμε τη διάθεση εμβολίων σε όλες τις χώρες.

Έχουμε όλα τα μέσα — επιστήμη, ικανότητα και πόρους, καθώς και τη συλλογική βούληση. Ενωμένοι, χέρι-χέρι, μπορούμε να δείξουμε ότι οι δημοκρατίες είναι οι πλέον κατάλληλες για την προστασία των πολιτών, την προώθηση της αξιοπρέπειας και τη δημιουργία ευημερίας.

Ο κλυδωνισμός τον οποίο προκάλεσε η πανδημία πρέπει να μας αφυπνίσει όλους. Και πρέπει να ανασυγκροτηθούμε και να γίνουμε καλύτεροι και εξυπνότεροι. Για τον λόγο αυτό, η Ευρωπαϊκή Ένωση ξεκίνησε έναν θεμελιώδη διττό μετασχηματισμό, με την Πράσινη Συμφωνία και το Ψηφιακό Θεματολόγιο. Ήμασταν ο πρώτος συνασπισμός που δεσμεύτηκε να επιτύχει κλιματική ουδετερότητα έως το 2050. Και ακολούθησαν και άλλοι. Η απόφασή σας να επαναφέρετε τις ΗΠΑ στη Συμφωνία των Παρισίων είναι υπέροχο νέο. Είμαστε πολύ χαρούμενοι για αυτό. Και στηρίζουμε τη σύνοδο κορυφής για την Ημέρα της Γης, την οποία θα διοργανώσετε τον επόμενο μήνα.

Στον ψηφιακό χώρο επιθυμούμε επίσης να είμαστε πρωτοπόροι, δίνοντας το καλό παράδειγμα, και να μην καταχρόμαστε τους πόρους δεδομένων μας, όπως καταχραστήκαμε τους φυσικούς μας πόρους. Εκτιμούμε ότι οι πολίτες δεν θα αποδεχτούν την υπερεκμετάλλευση των προσωπικών τους δεδομένων. Είτε αυτή προέρχεται από εταιρείες με σκοπό το κέρδος. Είτε από κράτη με σκοπό τον έλεγχο των πολιτών τους. Κάτι τέτοιο δεν είναι βιώσιμο ούτε για τις επιχειρήσεις ούτε για τη δημοκρατία.

Χρειαζόμαστε ένα έξυπνο πλαίσιο, στο οποίο οι ψηφιακοί μας πόροι θα χρησιμοποιούνται για την καινοτομία και την οικονομική ανάπτυξη. Και πρέπει επίσης να προστατεύσουμε το «περιβάλλον» που διαμορφώνει τις δημοκρατίες μας και τις ατομικές μας ελευθερίες. Πρόκειται για μια σύνθετη και συναρπαστική πρόκληση. Ας χαράξουμε αυτό το ψηφιακό δημοκρατικό πρότυπο μαζί.

Μετά τις θηριωδίες του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, ενώσαμε τις δυνάμεις μας για να οικοδομήσουμε τη διεθνή τάξη βάσει κανόνων. Δημιουργήσαμε τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών και άλλους διεθνείς οργανισμούς.

Και για αρκετές δεκαετίες, η Σοβιετική Ένωση αμφισβητούσε αυτήν τη βασισμένη σε κανόνες έννομη τάξη. Επέβαλε τους δικούς της κανόνες και απειλούσε με ωμή βία όσους αντιστέκονταν. Μετά την πτώση της σοβιετικής αυτοκρατορίας, θεωρήσαμε ότι επήλθε το λεγόμενο «τέλος της Ιστορίας», η τελική νίκη της δημοκρατίας. Πράγματι, η δημοκρατία διευρύνθηκε. Οι ελεύθερες αγορές σημείωσαν πρόοδο. Περισσότερες χώρες προσχώρησαν στο πολυμερές σύστημα.

Ωστόσο, τριάντα χρόνια μετά, γνωρίζουμε ότι κάναμε λάθος όσον αφορά τη γενική νίκη της φιλελεύθερης δημοκρατίας. Οι αυταρχικές τάσεις μεταμορφώθηκαν σε νέα πρότυπα. Καταχράστηκαν ή παραβίασαν τους κανόνες, χρησιμοποιώντας νέα μέσα (παραπληροφόρηση, κυβερνοαπειλές και υβριδικές απειλές) για να επιτεθούν στις δημοκρατίες, τόσο από το εξωτερικό και σε εγχώριο επίπεδο. Τα νέα αυτά καθεστώτα απειλούν τη δημοκρατία, τα ανθρώπινα δικαιώματα και τη βασισμένη σε κανόνες έννομη τάξη. Τουλάχιστον εξίσου με τα καθεστώτα του Ψυχρού Πολέμου.

Για αυτόν τον λόγο, το NATO εξακολουθεί να αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο της συλλογικής μας ειρήνης και ασφάλειας. Και εμείς ως Ευρωπαίοι είμαστε αποφασισμένοι να αναλάβουμε το μερίδιο ευθύνης που μας αναλογεί. Περισσότερο από ποτέ, η Αμερική και η Ευρώπη, μαζί με τους ομονοούντες εταίρους μας, οφείλουμε να προωθήσουμε το δημοκρατικό μοντέλο και την οικονομία της ελεύθερης αγοράς.

Οι κοινές μας ενέργειες σήμερα θα καθορίσουν τον κόσμο στον οποίο θα ζήσουν τα παιδιά και τα εγγόνια μας αύριο. Για αυτόν το λόγο, χθες υποδεχτήκαμε με χαρά τον Υπουργό Εξωτερικών κ. Blinken και συζητήσαμε γεωπολιτικά θέματα όπως η Κίνα, η Ρωσία, το Ιράν ή το Κέρας της Αφρικής, τα Δυτικά Βαλκάνια και η Ανατολική Εταιρική Σχέση.

Ας ενώσουμε τα χέρια για έναν πιο δίκαιο, πράσινο και δημοκρατικό κόσμο. Με βάση την κοινή μας ιστορία. Η ΕΕ είναι ένα εγχείρημα για την ειρήνη. Το ότι σήμερα ζούμε σε καθεστώς ειρήνης, ελευθερίας και ευημερίας οφείλεται στο γεγονός ότι πριν από 76 χρόνια αμέτρητοι Αμερικανοί αποβιβάστηκαν στις ακτές μας. Πολέμησαν για την ελευθερία μας, τη δικαιοσύνη και τη δημοκρατία. Και πάρα πολλοί πέθαναν στο όνομα της ελευθερίας. Η μάχη των Αρδεννών, στην πατρίδα μου, είναι ζωντανή ακόμη και σήμερα στην καρδιά και τον νου κάθε οικογένειας. Αυτό μας ενώνει για πάντα.

Ας στηριχθούμε σε αυτήν τη φιλία για να διαμορφώσουμε μια νέα διατλαντική νοοτροπία. Μια ισχυρή βάση για την ανανεωμένη μας συνεργασία. Σας ευχαριστούμε και πάλι για την αποψινή σας συμμετοχή και για τις σκέψεις σας σχετικά με τη μελλοντική μας συνεργασία.