Steun voor kleine en middelgrote ondernemingen (kmo's/mkb)

Kleine en middelgrote ondernemingen in Europa

Er zijn in Europa zo'n 32 miljoen kmo's. Dat betekent dat 99% van alle bedrijven in de EU kleine of middelgrote ondernemingen zijn.

Deze ondernemingen zijn cruciaal voor het economische en sociale stelsel in Europa, de groene en de digitale transitie en onze welvaart op de lange termijn.

Om als kmo te worden aangemerkt, moet een bedrijf aan bepaalde criteria voldoen:

De strategie van de EU om kmo's te ondersteunen

De EU wil kmo's, ongeacht hun omvang en de sector waarin ze actief zijn, ondersteunen en meer armslag geven. Om een klimaatneutrale, hulpbronnenefficiënte en dynamische digitale economie tot stand te brengen, moet het potentieel van kmo's volledig worden benut.

Bijzondere aandacht moet uitgaan naar hun specifieke behoeften: veel kmo's zijn zwaar getroffen door de gevolgen van de Russische agressie tegen Oekraïne en door de hoge inflatie en energieprijzen.

In september 2023 stelde de Commissie een reeks maatregelen voor om iets te doen aan de belangrijkste operationele uitdagingen voor kmo's:

• administratieve rompslomp en obstakels in de regelgeving
• betalingsachterstanden
• onvoldoende toegang tot financiering
• tekort aan gekwalificeerde werknemers en ervaren managers

Deze maatregelen moeten op korte termijn ademruimte geven aan kmo's en op lange termijn hun concurrentievermogen en veerkracht vergroten.

• Een kmo-strategie voor een duurzaam en digitaal Europa
• Het potentieel van Europa's kleine bedrijven ontsluiten

Minder administratieve lasten

Belastingen vereenvoudigen

In een geplande richtlijn ter vereenvoudiging van de belastingen wordt voorgesteld de regels van de lidstaat van het hoofdkantoor te volgen bij de belastingheffing voor micro-, kleine en middelgrote ondernemingen.

Hierdoor zouden kmo's die in meerdere lidstaten actief zijn nog maar met 1 belastingdienst te maken hebben en hoeven zij niet meer aan meerdere belastingstelsels te voldoen.

Dit systeem zou zorgen voor:

• meer zekerheid en eerlijkheid
• minder nalevingskosten en marktverstoringen
• minder risico op dubbele belastingheffing, aanvullende aanslagen en geschillen
• meer kmo's die grensoverschrijdend actief zijn

Het voorstel wordt momenteel besproken door de Raad. Alle lidstaten moeten ermee instemmen, na raadpleging van het Parlement.

• Op hoofdkantoor gebaseerd belastingstelsel voor kmo's, Commissievoorstel, 13 september 2023

Voorts gelden sinds 1 januari 2025 nieuwe btw-regels, waardoor kleine ondernemingen bepaalde goederen en diensten zonder btw kunnen verkopen in zowel hun lidstaat van vestiging als een andere lidstaat.

• Btw-regels voor kleine ondernemingen (Europese Commissie)

Digitale transformatie stimuleren

De EU zet zich actief in om de digitalisering van kmo's te bevorderen. Door hun administratie te digitaliseren zal dit proces goedkoper, sneller en gemakkelijker worden voor kmo's.

In december 2024 heeft de EU nieuwe regels aangenomen om het gebruik van digitale instrumenten en processen in het EU-vennootschapsrecht verder uit te breiden en te verbeteren.

Dankzij digitale oplossingen kunnen kmo's administratieve procedures voor de gehele eengemaakte markt online doorlopen zonder steeds dezelfde documenten opnieuw te hoeven inleveren. Dit zal zorgen voor een stuk minder administratieve rompslomp.

Dit verandert er met de nieuwe regels:

• het beginsel van de eenmalige gegevensverstrekking (één digitale toegangspoort) wordt aangemoedigd bij het opzetten van filialen en bijkantoren in andere lidstaten
• er komt een meertalig EU-bedrijfscertificaat
• een digitale EU-volmacht voor grensoverschrijdende procedures maakt formaliteiten zoals apostilles op bedrijfsdocumenten overbodig

De nieuwe regels zullen dus het leven van ondernemers vergemakkelijken, de administratieve lasten verminderen en grensoverschrijdend zakendoen sneller, gemakkelijker en transparanter maken.

• Raad neemt richtlijn digitaal vennootschapsrecht aan (persmededeling, 16 december 2024)

Rapportagevereisten stroomlijnen

Voor doeltreffende monitoring en handhaving is het cruciaal dat ervoor wordt gezorgd dat bedrijven de regels in acht nemen. De verplichte verslaglegging door bedrijven kan kmo's echter veel tijd en geld kosten en hun groei belemmeren.

Om de druk op kmo's te verlichten kan het nodig zijn om bepaalde rapportagevereisten te vereenvoudigen.

Sinds februari 2025 heeft de Commissie verschillende omnibuspakketten ter aanneming aan de Raad en het Parlement voorgelegd. Deze pakketten hebben tot doel de administratieve kosten en de rapportageverplichtingen voor EU-bedrijven te verminderen.

Concrete doelstellingen zijn onder meer dat tussen nu en 2030 zowel de kosten als de rapportageverplichtingen voor kleine en middelgrote ondernemingen (kmo's) met ten minste 35% omlaag moeten.

• Vereenvoudiging van EU-regels

Toegang tot financiering

Het steunpakket voor kmo's omvat ook een voorstel voor een verordening inzake laattijdige betalingen in commerciële transacties, en niet-wetgevings­maatregelen om investeringen te stimuleren. Zo zou tussen de lidstaten moeten worden samengewerkt bij het opzetten van financiële instrumenten die mede worden gefinancierd door EU-programma's in gedeeld beheer.

Betalingsachterstanden aanpakken

Voor kmo's is het zeer belangrijk dat ze kunnen rekenen op regelmatige en voorspelbare inkomsten, omdat ze minder gemakkelijk toegang hebben tot liquide middelen dan grotere bedrijven. Te laat betaalde facturen kunnen kmo's grote schade berokkenen.

Om die periodes te overbruggen moeten kmo's vaak kortetermijn­leningen afsluiten, wat hun financieringskosten omhoog drijft.

Om Europese bedrijven, met name kmo's, te beschermen, wil de Europese Commissie de richtlijn betalings­achterstand herzien. Minder laattijdige betalingen betekent dat:

• kmo's kunnen investeren in innovatie
• consumenten kunnen profiteren van lagere prijzen
• bedrijven meer zekerheid krijgen

Op dit moment buigen de Raad en het Parlement zich over het voorstel.

• Verordening betalingsachterstand, Commissievoorstel, 14 september 2023

  Dit document is momenteel alleen beschikbaar in de volgende talen:

  EN

De toegang voor kmo's tot financiering verbeteren

In totaal zal er tot en met 2027 meer dan € 200 miljard aan steun voor kmo's worden vrijgemaakt via de financieringsprogramma's van de EU.

Kleine en middelgrote ondernemingen kunnen ook financiering verkrijgen via het recent opgezette platform voor strategische technologieën voor Europa (STEP). Het platform werd opgezet bij de herziening van de langetermijn­begroting van de EU voor 2021-2027. Doel is meer steun- en investerings­mogelijkheden te creëren voor kritieke technologieën die van belang zijn voor de groene en de digitale transitie.

In dit verband worden de EU-lidstaten ook aangespoord om via specifieke instrumenten meer middelen te besteden aan InvestEU om financiële middelen te kanaliseren naar kmo's in hun land.

• Tussentijdse herziening van de langetermijn­begroting 2021-2027

Notering aan Europese beurzen

De EU wil het voor bedrijven, ook voor kmo's, gemakkelijker maken om zich op de Europese beurzen te begeven.

De inrichting van "kmo- of mkb-groeimarkten", waar kleine uitgevende instanties kunnen handelen, als onderdeel van de kapitaalmarktenunie, heeft de toegang van kmo's tot publieke markten goedkoper en gemakkelijker gemaakt.

Om die toegang nog te verbeteren, heeft de Raad in oktober 2024 de richtlijn beursnotering aangenomen. Die heeft tot doel:

• de administratieve lasten en kosten te verlagen zodat bedrijven in de EU gemakkelijker toegang krijgen tot meer financierings­bronnen
• eigenaren van bedrijven te stimuleren om met hun bedrijf voor het eerst naar de beurs te gaan, met een aandelenstructuur met meervoudig stemrecht

Voldoende gekwalificeerde werknemers

63% van de kmo's geeft aan dat hun bedrijfsactiviteiten gehinderd worden door een gebrek aan personeel met de juiste vaardigheden. Dit geldt ook voor hun digitalisering (45%) en hun groene transitie (39%).

De EU ondersteunt samen met de lidstaten en belanghebbenden de (verdere) ontwikkeling van de nodige vaardigheden. Dit gebeurt via verschillende programma's, waaronder:

• de Europese vaardighedenagenda
• het EU-pact voor vaardigheden
• de toekomstige academies voor nettonulvaardigheden

EU-talentenpool

Om kmo's te helpen talentvolle werknemers aan te trekken van elders, zet de EU een platform op voor werkzoekenden uit derde landen, de EU-talentenpool.

Met dit onlineplatform worden straks vacatures van in de EU gevestigde werkgevers gekoppeld aan profielen van werkzoekenden uit derde landen die buiten de EU verblijven.

De EU wil hiermee:

• de EU-arbeidsmarkt concurrerender maken
• tekorten op de arbeidsmarkt aanpakken

De lidstaten mogen zelf bepalen of ze willen deelnemen aan deze EU-talentenpool.

• Raad geeft definitief groen licht voor EU-talentenplatform voor werkzoekenden uit derde landen (persmededeling, 30 maart 2026)