EU-concurrentievermogen stimuleren: de weg vooruit

Eén Europa, één markt

In de Europese Raad lanceerden de EU-leiders in maart 2026 de agenda "Eén Europa, één markt", die waar mogelijk in 2026 en uiterlijk eind 2027 moet zijn uitgevoerd.

Deze agenda bevat een reeks concrete maatregelen op 5 gebieden die dringend moeten worden aangepakt om het Europese concurrentievermogen te stimuleren en de strategische autonomie en economische veiligheid van de EU te bevorderen, en aldus Europa's welvaart en sociaal model te behouden.

De eengemaakte markt verdiepen en integreren

De regels verder vereenvoudigen en de administratieve lasten verminderen

Betaalbare energie waarborgen en de energietransitie realiseren

Industriële vernieuwing en innovatie in Europa bevorderen, en afhankelijkheden verminderen

Investeringen mobiliseren

De EU-leiders zullen de vorderingen met alle onderdelen regelmatig evalueren, en zo nodig aanvullende strategische richtsnoeren verstrekken.

Europese Raad, 19-20 maart 2026

In de marge van de informele bijeenkomst van de Europese Raad in Nicosia op 24 april 2026 ondertekenden het Cypriotische voorzitterschap van de Raad, de voorzitter van het Europees Parlement en de voorzitter van de Commissie de routekaart "Eén Europa, één markt". Die bevat concrete voorstellen, maatregelen, tijdschema's en mijlpalen conform de richtsnoeren van de EU-leiders.

Op 18 juni 2026 hebben de Raad, het Parlement en de Commissie in de marge van de bijeenkomst van de Europese Raad het eerste voortgangsverslag over de routekaart gepresenteerd. Verdere vooruitgang met de routekaart zal naar verwachting elk kwartaal worden geëvalueerd.

In hun tweede evaluatie, van 15 oktober 2026, bevestigden de EU-instellingen dat zij zich inzetten om de routekaart tijdig uit te voeren.

Volg hier de voortgang bij de uitvoering van de routekaart "Eén Europa, één markt":

routekaart "Eén Europa, één markt" (Europese Commissie)

Eengemaakte markt

Het is een dringende gedeelde verantwoordelijkheid van alle lidstaten en EU-instellingen om ervoor te zorgen dat de EU beschikt over een werkelijk geïntegreerde eengemaakte markt die toegankelijk is voor mensen en bedrijven. Ondernemingen moeten ongeacht hun omvang naadloos op de hele eengemaakte markt actief kunnen zijn, en kunnen opschalen om hun volledige potentieel te verwezenlijken.

De EU-leiders benadrukten dat er tussen nu en uiterlijk maart 2027 concrete en tastbare vooruitgang moet zijn geboekt bij het voorkomen en wegnemen van belemmeringen voor de 4 vrijheden. Ze schetsten 6 prioritaire maatregelen.

Maatregel	Doelstelling
Een 28e vennootschapsrechtelijk regime, "EU Inc."	Ondernemingen helpen om op de hele eengemaakte markt actief te zijn en op te schalen, op een eenvoudige basis waarbij digitaal de norm is
Een uniform systeem voor de elektronische verklaring bij de tijdelijke detachering van werknemers naar andere lidstaten	Administratieve lasten verminderen en de rechten van werknemers waarborgen
De wederzijdse erkenning van beroepskwalificaties verbeteren en de overdraagbaarheid van kwalificaties en vaardigheden versterken	Het vrije verkeer van werknemers bevorderen
Het eenmaligheidsbeginsel toepassen, onder meer door middel van een Europese portemonnee voor ondernemingen	Zakelijke interacties digitaliseren en de administratieve procedures vereenvoudigen: documenten worden slechts eenmaal bij overheidsinstanties ingediend, waarbij informatie en inloggegevens veilig worden opgeslagen en over de grenzen heen worden hergebruikt.
De waarborgen voor het in de handel brengen van producten versterken	Consumenten beter beschermen tegen niet-conforme goederen
De versnipperde etiketterings- en verpakkingsvoorschriften voor producten aanpakken	Het vrije verkeer van goederen vergemakkelijken

Ze benadrukten dat de voorwaarden voor bedrijven moeten worden verbeterd om de schaal te bereiken die nodig is om op mondiaal niveau te investeren, te innoveren en te concurreren. Dit omvat de lopende herziening van de fusierichtsnoeren.

De Europese Raad riep de Commissie ertoe op te zorgen voor een tijdige en robuuste handhaving van de regels voor de eengemaakte markt.

Vereenvoudiging

De EU-leiders riepen ertoe op om voort te gaan met het vereenvoudigen van regels en het verminderen van de administratieve lasten op EU-, nationaal en regionaal niveau en duidden concrete maatregelen aan om ervoor te zorgen dat het regelgevingskader gunstig is voor zowel innovatie als kleine en middelgrote ondernemingen.

Maatregel	Doelstelling
Vereenvoudigingsmaatregelen uit de omnibuspakketten die nog in behandeling zijn	De uit de bestaande wetgeving voortvloeiende lasten vereenvoudigen en verminderen
Nieuwe omnibusvoorstellen en andere vereenvoudigingsinitiatieven	EU-regels verder stroomlijnen, onder meer voor plannings- en vergunningsprocedures
Grondige regelgevingsherziening van het EU-acquis	Achterhaalde bepalingen, overlappingen, inconsistenties en redundanties wegwerken

Voorts riepen de EU-leiders de Commissie op om:

ervoor te zorgen dat alle nieuwe EU-initiatieven in overeenstemming zijn met het beginsel "eenvoud door ontwerp", vergezeld gaan van hoogwaardige effectbeoordelingen, bijdragen aan de doelstellingen van de Unie op het gebied van concurrentievermogen, en dat ze de kosten en lasten reduceren
de voorkeur te geven aan verordeningen boven richtlijnen
het gebruik van gedelegeerde en uitvoeringshandelingen te beperken, die gericht moeten zijn op technische aspecten

Ze riepen de 2 wetgevers ook op om geen extra administratieve lasten in EU-rechtshandelingen op te nemen en drongen er bij de lidstaten op aan om bij de omzetting en implementatie van EU-regels onevenredige nationale vereisten te voorkomen.

Een hand met een blauwe draad die overgaat van een wirwar naar een rechte lijn, wat symbool staat voor de vereenvoudiging van de EU-regels om het concurrentievermogen te vergroten. Op de achtergrond vliegen papieren documenten in het rond.

Vereenvoudiging van EU-regels

Energie

De EU-leiders benadrukten dat de energietransitie cruciaal is om de strategische autonomie van Europa te verwezenlijken, minder afhankelijk te worden van volatiele fossielebrandstofmarkten, de weerbaarheid te versterken, de energieprijzen structureel te verlagen en de schone en overvloedige energie van eigen bodem te leveren.

Tegelijkertijd zijn er op korte termijn gerichte oplossingen nodig om betaalbare energie te waarborgen.

Aangezien het conflict in het Midden-Oosten onmiddellijke gevolgen heeft gehad voor de energieprijzen voor EU-burgers en -ondernemingen, onderstreepte de Europese Raad de noodzaak van een gecoördineerde respons.

De agenda "Eén Europa, één markt" omvat een reeks maatregelen daartoe.

Maatregel	Doelstelling
Toolbox van gerichte tijdelijke maatregelen	De recente prijspieken van ingevoerde fossiele brandstoffen als gevolg van de crisis in het Midden-Oosten aanpakken
Gerichte maatregelen voor alle componenten van de elektriciteitsprijzen	Op korte termijn de elektriciteitsprijzen verlagen en de buitensporige volatiliteit aanpakken
Tijdelijke en gerichte nationale maatregelen	Ernstige gevolgen van brandstoffen en daarmee samenhangende kostencomponenten voor de kosten van het opwekken van elektriciteit inperken, en tegelijkertijd de signalen voor langetermijninvesteringen handhaven voor de productie van hernieuwbare en koolstofarme energie
Het emissiehandelssysteem (ETS) herzien	De volatiliteit van de koolstofprijs verminderen en het effect ervan op de elektriciteitsprijzen beperken, zonder afbreuk te doen aan de essentiële rol van het ETS in de klimaat- en energietransitie
Een pakket Europese netten, onder meer door snellere vergunningsprocedures	Infrastructuur bouwen, de bescherming ervan waarborgen, interconnecties verbeteren, en aldus bijdragen aan een geïntegreerde en robuustere energiemarkt

Voorts riepen de EU-leiders de lidstaten en de Commissie op om de uitvoering van de agenda voor de energie-unie 2030 te versnellen, teneinde verdere en betaalbare elektrificatie snel mogelijk te maken.

Industrie en innovatie

Industriële vernieuwing van Europa bevorderen, innovatie versnellen en strategische afhankelijkheden verminderen zijn voorwaarden geworden voor veerkracht, groei en banencreatie.

In de agenda "Eén Europa, één markt" riepen de EU-leiders op tot verschillende acties.

Maatregel	Doelstelling
Afhankelijkheden in strategische sectoren in kaart brengen	Risico's in kaart brengen en beperken om de economische veiligheid en strategische autonomie te versterken
Een gerichte en evenredige "Europese preferentie" invoeren	Geselecteerde strategische sectoren en technologieën beschermen en versterken
Maatregelen tegen sterke oneerlijke mededinging en economische dwang	Belangrijke sectoren beschermen tegen oneerlijke praktijken van derde landen
Een pakket technologische soevereiniteit	Het voortouw nemen bij de ontwikkeling en controle van kritieke technologieën in strategische sectoren

De EU-leiders benadrukten ook dat de handels- en investeringsbanden verder moeten worden gediversifieerd, onder meer om de toegang tot essentiële hulpbronnen, toeleveringsketens, markten en technologieën veilig te stellen.

Investeringen

Een spaar- en investeringsunie met een volledig geïntegreerde kapitaalmarkt is cruciaal om Europese bedrijven te voorzien van het eigen vermogen dat zij nodig hebben om te innoveren en te groeien, en om hoogwaardige banen en duurzame groei in de EU te creëren.

De EU-leiders riepen op tot actie op verschillende gebieden.

Maatregel	Doelstelling
De voorstellen van de spaar- en investeringsunie inzake securitisatie, aanvullende pensioenen en het pakket marktintegratie en toezicht uitvoeren	Particuliere financiering verhogen, spaargelden mobiliseren en een echt geïntegreerde Europese kapitaalmarkt tot stand brengen
De digitale euro	Een veerkrachtig Europees betalingssysteem ondersteunen en de internationale rol van de euro versterken
Gerichte wijzigingen van het prudentieel kader	De capaciteit van de banksector vergroten om de Europese economie te financieren en tegelijkertijd de financiële stabiliteit te vrijwaren

Ze riepen de Commissie en de 2 wetgevers op om de integratie van de EU-bankmarkt te verdiepen door vooruitgang te boeken met de voltooiing van de bankenunie.