Het concurrentievermogen van de EU stimuleren: de weg vooruit
Tijdens de Europese Raad van maart 2026 hebben de EU-leiders overeenstemming bereikt over een agenda met concrete maatregelen en ambitieuze deadlines om het concurrentievermogen, de veerkracht en de strategische autonomie van de EU te versterken.
Eén Europa, één markt
In de Europese Raad lanceerden de EU-leiders in maart 2026 de agenda "één Europa, één markt", die waar mogelijk in 2026 en uiterlijk eind 2027 moet zijn uitgevoerd.
Deze agenda bevat een reeks concrete maatregelen op 5 gebieden die dringend moeten worden aangepakt om het Europese concurrentievermogen te stimuleren en de strategische autonomie en economische veiligheid van de EU te bevorderen, en aldus Europa's welvaart en sociaal model te behouden.
De eengemaakte markt verdiepen en integreren
De regels verder vereenvoudigen en de administratieve lasten verminderen
Betaalbare energie waarborgen en de energietransitie realiseren
Industriële vernieuwing en innovatie in Europa bevorderen, en afhankelijkheden verminderen
Investeringen mobiliseren
De EU-leiders zullen de vorderingen met alle onderdelen regelmatig evalueren, en zo nodig aanvullende strategische richtsnoeren verstrekken.
In de marge van de informele bijeenkomst van de Europese Raad in Nicosia op 24 april 2026 ondertekenden het Cypriotische voorzitterschap van de Raad, de voorzitter van het Europees Parlement en de voorzitter van de Commissie de routekaart "Eén Europa, één markt". Die bevat concrete voorstellen, maatregelen, tijdschema's en mijlpalen conform de richtsnoeren van de EU-leiders.
Op 18 juni 2026 hebben de Raad, het Parlement en de Commissie in de marge van de bijeenkomst van de Europese Raad het eerste voortgangsverslag over de routekaart gepresenteerd. Verdere vooruitgang met de routekaart zal naar verwachting elk kwartaal worden geëvalueerd.
Eengemaakte markt
Het is een dringende gedeelde verantwoordelijkheid van alle lidstaten en EU-instellingen om ervoor te zorgen dat de EU beschikt over een werkelijk geïntegreerde eengemaakte markt die toegankelijk is voor mensen en bedrijven. Ondernemingen moeten ongeacht hun omvang naadloos op de hele eengemaakte markt actief kunnen zijn, en kunnen opschalen om hun volledige potentieel te verwezenlijken.
De EU-leiders benadrukten dat er tussen nu en uiterlijk maart 2027 concrete en tastbare vooruitgang moet zijn geboekt bij het voorkomen en wegnemen van belemmeringen voor de 4 vrijheden. Ze schetsten 6 prioritaire maatregelen.
| Maatregel | Doelstelling | Deadline |
| Een 28e vennootschapsrechtelijk regime, "EU Inc." | Ondernemingen helpen om op de hele eengemaakte markt actief te zijn en op te schalen, op een eenvoudige basis waarbij digitaal de norm is | Uiterlijk eind 2026 overeenstemming tussen de 2 wetgevers |
| Een uniform systeem voor de elektronische verklaring bij de tijdelijke detachering van werknemers naar andere lidstaten | Administratieve lasten verminderen en de rechten van werknemers waarborgen | Akkoord tussen de 2 wetgevers bereikt op 23 juni 2026 |
| De wederzijdse erkenning van beroepskwalificaties verbeteren en de overdraagbaarheid van kwalificaties en vaardigheden versterken | Het vrije verkeer van werknemers bevorderen | Uiterlijk in het najaar van 2026 een Commissievoorstel |
| Het eenmaligheidsbeginsel toepassen, onder meer door middel van een Europese portemonnee voor ondernemingen | Zakelijke interacties digitaliseren en de administratieve procedures vereenvoudigen: documenten worden slechts eenmaal bij overheidsinstanties ingediend, waarbij informatie en inloggegevens veilig worden opgeslagen en over de grenzen heen worden hergebruikt. | Uiterlijk eind 2026 overeenstemming tussen de 2 wetgevers |
| De waarborgen voor het in de handel brengen van producten versterken | Consumenten beter beschermen tegen niet-conforme goederen | Uiterlijk eind 2026 een Commissievoorstel |
| De versnipperde etiketterings- en verpakkingsvoorschriften voor producten aanpakken | Het vrije verkeer van goederen vergemakkelijken | Uiterlijk eind 2026 een Commissievoorstel |
Ze benadrukten dat de voorwaarden voor bedrijven moeten worden verbeterd om de schaal te bereiken die nodig is om op mondiaal niveau te investeren, te innoveren en te concurreren. Dit omvat de lopende herziening van de fusierichtsnoeren.
De Europese Raad riep de Commissie ertoe op te zorgen voor een tijdige en robuuste handhaving van de regels voor de eengemaakte markt.
Vereenvoudiging
De EU-leiders riepen ertoe op om voort te gaan met het vereenvoudigen van regels en het verminderen van de administratieve lasten op EU-, nationaal en regionaal niveau en duidden concrete maatregelen aan om ervoor te zorgen dat het regelgevingskader gunstig is voor zowel innovatie als kleine en middelgrote ondernemingen.
| Maatregel | Doelstelling | Deadline |
| Vereenvoudigingsmaatregelen uit de omnibuspakketten die nog in behandeling zijn | De uit de bestaande wetgeving voortvloeiende lasten vereenvoudigen en verminderen | Uiterlijk eind 2026 overeenstemming tussen de 2 wetgevers en uiterlijk in juli 2026 over een AI-omnibus |
| Nieuwe omnibusvoorstellen en andere vereenvoudigingsinitiatieven | EU-regels verder stroomlijnen, onder meer voor plannings- en vergunningsprocedures | De Commissie dient zo spoedig mogelijk een voorstel in |
| Grondige regelgevingsherziening van het EU-acquis | Achterhaalde bepalingen, overlappingen, inconsistenties en redundanties wegwerken | De Commissie voert zo spoedig mogelijk de herziening uit |
Voorts riepen de EU-leiders de Commissie op om:
- ervoor te zorgen dat alle nieuwe EU-initiatieven in overeenstemming zijn met het beginsel "eenvoud door ontwerp", vergezeld gaan van hoogwaardige effectbeoordelingen, bijdragen aan de doelstellingen van de Unie op het gebied van concurrentievermogen, en dat ze de kosten en lasten reduceren
- de voorkeur te geven aan verordeningen boven richtlijnen
- het gebruik van gedelegeerde en uitvoeringshandelingen te beperken, die gericht moeten zijn op technische aspecten
Ze riepen de 2 wetgevers ook op om geen extra administratieve lasten in EU-rechtshandelingen op te nemen en drongen er bij de lidstaten op aan om bij de omzetting en implementatie van EU-regels onevenredige nationale vereisten te voorkomen.
Vereenvoudiging van EU-regels
Energie
De EU-leiders benadrukten dat de energietransitie cruciaal is om de strategische autonomie van Europa te verwezenlijken, minder afhankelijk te worden van volatiele fossielebrandstofmarkten, de weerbaarheid te versterken, de energieprijzen structureel te verlagen en de schone en overvloedige energie van eigen bodem te leveren.
Tegelijkertijd zijn er op korte termijn gerichte oplossingen nodig om betaalbare energie te waarborgen.
Aangezien het conflict in het Midden-Oosten onmiddellijke gevolgen heeft gehad voor de energieprijzen voor EU-burgers en -ondernemingen, onderstreepte de Europese Raad de noodzaak van een gecoördineerde respons.
De agenda "één Europa, één markt" omvat een reeks maatregelen daartoe.
| Maatregel | Doelstelling | Deadline |
| Toolbox van gerichte tijdelijke maatregelen | De recente prijspieken van ingevoerde fossiele brandstoffen als gevolg van de crisis in het Midden-Oosten aanpakken | Mededeling van de Commissie over AccelerateEU van 22 april 2026 |
| Gerichte maatregelen voor alle componenten van de elektriciteitsprijzen | Op korte termijn de elektriciteitsprijzen verlagen en de buitensporige volatiliteit aanpakken | De Commissie dient zo spoedig mogelijk een voorstel in |
| Tijdelijke en gerichte nationale maatregelen | Ernstige gevolgen van brandstoffen en daarmee samenhangende kostencomponenten voor de kosten van het opwekken van elektriciteit inperken, en tegelijkertijd de signalen voor langetermijninvesteringen handhaven voor de productie van hernieuwbare en koolstofarme energie | De Commissie werkt zo snel mogelijk samen met de lidstaten |
| Het emissiehandelssysteem (ETS) herzien | De volatiliteit van de koolstofprijs verminderen en het effect ervan op de elektriciteitsprijzen beperken, zonder afbreuk te doen aan de essentiële rol van het ETS in de klimaat- en energietransitie | Uiterlijk in juli 2026 presentatie door de Commissie |
| Een pakket Europese netten, onder meer door snellere vergunningsprocedures | Infrastructuur bouwen, de bescherming ervan waarborgen, interconnecties verbeteren, en aldus bijdragen aan een geïntegreerde en robuustere energiemarkt | Uiterlijk in 2026 overeenstemming tussen de 2 wetgevers |
Voorts riepen de EU-leiders de lidstaten en de Commissie op om de uitvoering van de agenda voor de energie-unie 2030 te versnellen, teneinde verdere en betaalbare elektrificatie snel mogelijk te maken.
Industrie en innovatie
Industriële vernieuwing van Europa bevorderen, innovatie versnellen en strategische afhankelijkheden verminderen zijn voorwaarden geworden voor veerkracht, groei en banencreatie.
In de agenda "één Europa, één markt" riepen de EU-leiders op tot verschillende acties.
Maatregel |
Doelstelling |
Deadline |
| Afhankelijkheden in strategische sectoren in kaart brengen | Risico's in kaart brengen en beperken om de economische veiligheid en strategische autonomie te versterken | De Commissie moet de afhankelijkheden, in samenwerking met de lidstaten, uiterlijk eind 2026 in kaart brengen |
Een gerichte en evenredige "Europese preferentie" invoeren |
Geselecteerde strategische sectoren en technologieën beschermen en versterken | Uiterlijk eind 2026 overeenstemming tussen de 2 wetgevers over wetgeving voor een industrieaccelerator De Commissie dient zo spoedig mogelijk verdere voorstellen in |
| Maatregelen tegen sterke oneerlijke mededinging en economische dwang | Belangrijke sectoren beschermen tegen oneerlijke praktijken van derde landen | De Commissie onderneemt zo spoedig mogelijk actie |
| Een pakket technologische soevereiniteit | Het voortouw nemen bij de ontwikkeling en controle van kritieke technologieën in strategische sectoren | De Commissie dient zo spoedig mogelijk een voorstel in |
De EU-leiders benadrukten ook dat de handels- en investeringsbanden verder moeten worden gediversifieerd, onder meer om de toegang tot essentiële hulpbronnen, toeleveringsketens, markten en technologieën veilig te stellen.
Investeringen
Een spaar- en investeringsunie met een volledig geïntegreerde kapitaalmarkt is cruciaal om Europese bedrijven te voorzien van het eigen vermogen dat zij nodig hebben om te innoveren en te groeien, en om hoogwaardige banen en duurzame groei in de EU te creëren.
De EU-leiders riepen op tot actie op verschillende gebieden.
Maatregel |
Doelstelling |
Deadline |
| De voorstellen van de spaar- en investeringsunie inzake securitisatie, aanvullende pensioenen en het pakket marktintegratie en toezicht uitvoeren | Particuliere financiering verhogen, spaargelden mobiliseren en een echt geïntegreerde Europese kapitaalmarkt tot stand brengen | Uiterlijk eind 2026 overeenstemming tussen de 2 wetgevers |
| De digitale euro | Een veerkrachtig Europees betalingssysteem ondersteunen en de internationale rol van de euro versterken | Uiterlijk eind 2026 overeenstemming tussen de 2 wetgevers |
| Gerichte wijzigingen van het prudentieel kader | De capaciteit van de banksector vergroten om de Europese economie te financieren en tegelijkertijd de financiële stabiliteit te vrijwaren | Uiterlijk in de zomer van 2026 verslag van de Commissie |
Ze riepen de Commissie en de 2 wetgevers op om de integratie van de EU-bankmarkt te verdiepen door vooruitgang te boeken met de voltooiing van de bankenunie.
Zie ook
Wat de EU doet om haar concurrentievermogen te vergroten
Eengemaakte markt
Kompas voor concurrentievermogen
Laatst bijgewerkt: 24 juni 2026