Verslag van voorzitter Donald Tusk aan het Europees Parlement over de voorjaarsbijeenkomst van de Europese Raad van 2015

In de eerste plaats wens ik mijn oprechte deelneming te betuigen aan de families van de slachtoffers van de tragedie gisteren met de vlucht van Germanwings. Ik betuig ook mijn medeleven en solidariteit aan de regeringen van alle getroffen landen. Onze gedachten zijn bij u vandaag.

Dan breng ik nu verslag uit over de voorjaarsbijeenkomst van de Europese Raad. Het was een intense top met een lange en zware agenda.

Wij hebben de eerste concrete stappen gezet naar een energie-unie met al haar dimensies. Onze bespreking was voornamelijk gericht op energiezekerheid. De leiders kwamen overeen dat in de toekomst alle gascontracten, tussen regeringen en tussen bedrijven, transparanter moeten worden om er zeker van te zijn dat zij voldoen aan onze regels en onze energiezekerheid niet in gevaar brengen. De details zullen worden vastgelegd in wetgeving die de Commissie binnenkort zal voorstellen. Ik hoop dat onze ambitie zal worden ondersteund door het Parlement. Ook is afgesproken om na te gaan hoe Europese bedrijven zouden kunnen samenwerken om gas in bulk aan te kopen. Dit is een actuele discussie. Onze afhankelijkheid van externe leveranciers is onze grote zwakte, en ik ben blij dat de leiders daar iets aan willen doen. Tot slot hebben wij besloten meer vaart te zetten achter de Europese klimaatdiplomatie in de aanloop naar de klimaattop in december in Parijs.

In aanwezigheid van de president van de ECB, Mario Draghi, hebben wij gesproken over de Europese economie. De vooruitzichten voor onze economie zijn verbeterd, toch volgens de meest recente ramingen. De olieprijzen zijn sneller gedaald dan verwacht. De ECB past momenteel kwantitatieve versoepeling toe. De euro is in waarde gedaald. Geen enkel monetair initiatief, hoe groot ook, kan echter slagen zonder structurele hervormingen op nationaal niveau. Nu de wind in ons voordeel blaast, is het tijd om hervormingen door te voeren. De Europese Unie telt nog altijd 5 miljoen werkloze jongeren, dus niemand kan op zijn lauweren rusten. Zo ook moet het Parlement zich blijven inspannen om tot een akkoord te komen over het Europees Investeringsfonds, dat ons zal helpen voor de investeringen te zorgen die Europa zo hard nodig heeft.

Wij hebben een zinvol debat gevoerd over het TTIP. Het doel blijft duidelijk: vóór eind 2015 een ambitieuze, alomvattende en voor beide partijen voordelige overeenkomst bereiken. De leiders waren het erover eens dat wij nu, met ons allen, de burgers moeten informeren over de potentiële voordelen ervan.

In onze sessies over buitenlandse zaken hebben wij zowel de oostelijke als de zuidelijke dimensie van het nabuurschapsbeleid besproken. Europa moet haar diplomatieke gewicht in de schaal blijven leggen en blijven fungeren als een stabiliserende factor.

De Europese Raad heeft, op basis van de bijdrage van de ministers van Buitenlandse Zaken, de veiligheidssituatie in Libië besproken. Wij zijn vastbesloten de gesprekken van de Verenigde Naties met het oog op een onmiddellijk staakt-het-vuren en de oprichting van een regering van nationale eenheid ten volle te ondersteunen. Wij hebben duidelijk gemaakt dat wij bereid zijn steun te geven aan een akkoord, zodra dat is bereikt. Daarnaast hebben wij gesproken over de toename van de ongecontroleerde migratie in de context van Libië. De Europese Unie neemt nu al een aantal maatregelen, en deze moeten worden opgevoerd. Ook juichte de Europese Raad het voornemen van de Commissie toe om in mei een Europese agenda inzake migratie voor te leggen. Toch is de beste manier om de migratie onder controle te krijgen, het herstel van het centrale gezag in Libië.

Onze bijeenkomst vond plaats een dag na de terroristische aanslag op het Bardo-museum in Tunis, waarbij velen het leven lieten. Wij spraken eensgezind onze steun uit voor de jonge democratie in Tunesië, haar economische en sociale ontwikkeling, en de strijd tegen het terrorisme. Tunesië is een lichtend voorbeeld van hoop. Daarom moeten wij ons best doen om het land te ondersteunen. Samen met de hoge vertegenwoordiger breng ik volgende week een bezoek aan Tunesië en de regio om de stand van zaken te bespreken en te zien hoe Europa de situatie kan helpen stabiliseren.

Vervolgens richt ik de blik oostwaarts. Dit was de laatste bijeenkomst van de leiders in de aanloop naar de top van het Oostelijk Partnerschap in Riga. Wij bevestigden ons engagement voor de 6 partnerlanden en onderstreepten dat het versterken van de democratische instellingen centraal moet staan.

Tot slot hebben wij besloten onze steun aan het vredesproces in Oekraïne op te voeren en onze sancties te koppelen aan de volledige uitvoering van de akkoorden van Minsk. Alleen zo kan ervoor worden gezorgd dat het door president Hollande en bondskanselier Merkel bemiddelde akkoord in acht wordt genomen. Wij zijn overeengekomen dat, indien de situatie verslechtert, wij verdere maatregelen zullen nemen. Ondertussen zal de Europese Unie de hervormingsinspanningen in Oekraïne blijven ondersteunen. Ik spreek mijn waardering uit voor de werkzaamheden die het Parlement momenteel verricht om de laatste hand te leggen aan de financiële bijstand aan Kiev.

Tot slot wil ik nog even stilstaan bij Griekenland, een land dat zo belangrijk is voor de toekomst van de eurozone en de Europese Unie. Ik heb op verzoek van premier Tsipras een informele bijeenkomst over Griekenland gehouden. Het doel van die bijeenkomst was zeer eenvoudig: het wederzijds vertrouwen herstellen en misverstanden voorkomen. Ik denk dat wij daarin zijn geslaagd. Wij hebben besloten meer vaart te zetten achter de uitvoering van het akkoord van de Eurogroep van 20 februari. Premier Tsipras beloofde spoedig met aanvullende hervormingsplannen te komen. Laat ons hopen dat dit de weg vrijmaakt voor een oplossing.

Aangezien de opzet van die bijeenkomst bijzondere aandacht trok, wil ik vermelden dat ik de leden van de Europese Raad had gevraagd of zij de Griekse kwestie liever tijdens een Eurotop bespraken, die indien nodig onmiddellijk zou kunnen worden belegd. De leiders vonden dat in dit stadium echter niet noodzakelijk of zinvol.    De komende weken en maanden zal ik al het mogelijke blijven doen om deze moeilijke situatie vooruit te helpen.

Ik dank u. Ik kijk met belangstelling uit naar ons debat.