Luchtkwaliteit: akkoord over strengere grenswaarden voor verontreinigende stoffen

Op 30 juni 2016 bereikten de Raad en het Europees Parlement een voorlopig akkoord over een richtlijn die de uitstoot van luchtverontreinigende stoffen moet beperken. De zogenoemde nieuwe NEC-richtlijn legt strengere nationale grenswaarden vast voor de periode 2020-2029 en voor de periode vanaf 2030.

"Met deze richtlijn zullen we de strijd aanbinden tegen luchtvervuiling, een fenomeen dat ieder jaar verantwoordelijk is voor meer dan 400 000 voortijdige sterfgevallen. Door de emissies van bepaalde verontreinigende stoffen terug te dringen, zullen we de volksgezondheid een grote dienst bewijzen. Het stemt mij zeer tevreden dat we, na jaren van onderhandelen, op de laatste dag van het Nederlandse voorzitterschap dit akkoord hebben kunnen sluiten, in het belang van alle mensen in Europa."

Sharon Dijksma, minister van Milieu van Nederland en voorzitter van de Raad

Doel van de richtlijn is de gezondheidsrisico's en ecologische impact van luchtvervuiling verder aan te pakken. De richtlijn moet er ook voor zorgen dat het EU-recht afgestemd wordt op de internationale afspraken (in aansluiting op de herziening van het Protocol van Göteborg uit 2012).

Verontreinigende stoffen

De nieuwe richtlijn legt nationale grenswaarden vast voor de uitstoot van 5 verontreinigende stoffen: zwaveloxide, stikstofoxiden, vluchtige organische stoffen met uitzondering van methaan, ammoniak en deeltjes (fijnstof).

Nationale emissiegrenswaarden

De nationale grenswaarden voor de uitstoot van iedere verontreinigende stof in de periode 2020-2029 zijn gelijk aan de waarden die de lidstaten al hebben onderschreven in het herziene Protocol van Göteborg. Nu is ook overeenstemming bereikt over nieuwe, strengere reducties vanaf 2030.

Dankzij de nieuwe verbintenissen zal de impact van luchtvervuiling op de gezondheid tegen 2030 naar schatting de helft lager liggen dan in 2005.

Emissieniveaus voor 2025

Voor elke lidstaat zullen indicatieve emissieniveaus voor 2025 worden vastgelegd. Daarbij zal worden uitgegaan van een lineair traject naar de emissiegrenswaarden die vanaf 2030 van toepassing zijn. De lidstaten zullen echter een niet-lineair traject mogen volgen als dat efficiënter is.

Indien de lidstaten afwijken van het geplande traject, zullen ze dit moeten motiveren en uitleggen welke maatregelen ze zullen treffen om weer op schema te komen.

Flexibiliteit

Er wordt enige flexibiliteit ingebouwd om aan de grenswaarden te voldoen, in bepaalde omstandigheden. Zo mag een land dat als gevolg van een uitzonderlijk koude winter of droge zomer in een bepaald jaar niet kan voldoen aan zijn verbintenis, het gemiddelde nemen van de emissies van dat jaar, het voorgaande en het volgende jaar.

Tijdlijn en volgende stappen

De Commissie presenteert haar voorstel in december 2013 in het kader van het luchtkwaliteitspakket. Dit dossier doorloopt de gewone wetgevingsprocedure. Het Europees Parlement stemt in oktober 2015 over zijn standpunt over de voorgestelde richtlijn. De Raad komt in december 2015 tot een algemene oriëntatie. De Raad kan de richtlijn aannemen bij gekwalificeerde meerderheid van stemmen.

In juni 2016 schaart het Coreper zich achter een door het voorzitterschap van de Raad voorgestelde compromistekst. Op 30 juni keurt het Europees Parlement de tekst in beginsel goed.

Verwacht wordt dat het Parlement er in het najaar over zal stemmen. Vervolgens zal de tekst aan de Raad worden toegezonden met het oog op de definitieve aanneming ervan in eerste lezing.

• Richtlijn inzake nationale emissieplafonds voor bepaalde luchtverontreinigende stoffen

  Dit document is momenteel alleen beschikbaar in de volgende talen:

  EN