Kinderen en gewapende conflicten: Raad actualiseert EU-richtsnoeren en keurt conclusies goed

De Raad heeft de EU-richtsnoeren over kinderen en gewapende conflicten geactualiseerd. Deze richtsnoeren werden in 2003 voor het eerst aangenomen en vervolgens in 2008 al een keer bijgewerkt. De Raad keurde op hetzelfde moment ook conclusies goed over dit onderwerp.

De Raad maakt zich ernstig zorgen over het toenemende aantal kinderrechten­schendingen in gewapende conflicten, mede vanwege het feit dat er steeds meer oorlogen bijkomen, waaronder Ruslands aanvalsoorlog tegen Oekraïne en de illegale deportatie en gedwongen overbrenging van Oekraïense kinderen.

Kinderen lijden sterk onder gewapende conflicten. In bijna alle conflictgebieden ter wereld, van de Sahel, Centraal- en Oost-Afrika tot het Midden-Oosten en Azië, vertegenwoordigen kinderen tot de helft van de getroffen bevolking. Zij worden geconfronteerd met geweld, verwondingen en de dood, worden gerekruteerd, ontheemd en ontworteld, kunnen niet langer naar school, krijgen gebrekkige gezondheidszorg en kampen met langdurige fysieke en psychische trauma's. Bovendien zijn de risico's voor kinderen en burgers in het algemeen toegenomen door de veranderende aard van de conflicten, tactieken en wapens.

In het meest recente jaarverslag van de secretaris-generaal van de VN over kinderen en gewapende conflicten, wordt erop gewezen dat het aantal ernstige kinderrechtenschendingen in conflictsituaties in 2023 is toegenomen met 21%. De meeste gevallen kwamen voor in Israël en de bezette Palestijnse Gebieden, de Democratische Republiek Congo, Myanmar, Somalië, Nigeria en Sudan.

Met adequate en tijdige ondersteuning kunnen kinderen extreme situaties te boven komen en weer opbloeien. Hun bescherming, herstel en re-integratie zijn van essentieel belang voor vrede en veiligheid op lange termijn en voor duurzame ontwikkeling.

De geactualiseerde EU-richtsnoeren over kinderen en gewapende conflicten hebben tot doel de bijdrage van de EU aan de eerbiediging, bescherming en uitoefening van de rechten van kinderen in gewapende conflicten en andere situaties met gewapend geweld door terroristische organisaties of georganiseerde criminele groepen wereldwijd te versterken. In de richtsnoeren wordt gekozen voor een robuuste, alomvattende en holistische aanpak. Ze zullen het operationele kader vormen voor alle lidstaten en EU-instellingen bij acties op dit gebied.

Er wordt rekening gehouden met nieuwe ontwikkelingen, zoals toegenomen dreigingen door onder andere nieuwe technologieën en het willekeurige gebruik van explosieve wapens in bevolkte gebieden. Ook is de aanpak van de EU volledig in lijn gebracht met het kader dat in opeenvolgende resoluties is ontwikkeld door de VN-Veiligheidsraad, met name inzake de 6 ernstige schendingen ten aanzien van kinderen in tijden van gewapende conflicten. Ze zijn nu ook beter afgestemd op het mandaat van en sturen aan op meer samenwerking met de secretaris-generaal van de VN en de speciale vertegenwoordiger inzake kinderen en gewapende conflicten.

Tegelijkertijd heeft de EU de checklist om de bescherming van kinderen te integreren in missies en operaties in het kader van het gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid van de EU (GVDB-checklist) bijgewerkt en gepubliceerd. De GVDB-checklist is een operationeel en praktisch instrument dat richtsnoeren biedt voor de planning en uitvoering van de activiteiten van meer dan 20 missies en -operaties voor crisisbeheer.

De bescherming van kinderen in gewapende conflicten moet een centrale pijler blijven van de agenda's voor mensenrechten, vrede en veiligheid, conflictpreventie, vredesopbouw, ontwikkeling en humanitaire hulp.

• Conclusies van de Raad over kinderen en gewapende conflicten
• EU-richtsnoeren over kinderen en gewapende conflicten (2003)
• De 6 ernstige schendingen (Bureau van de speciale vertegenwoordiger van de VN-secretaris-generaal inzake kinderen en gewapende conflicten)
• Jaarverslag van de secretaris-generaal van de VN over kinderen en gewapende conflicten (2023)