Dzieci w konfliktach zbrojnych: Rada aktualizuje wytyczne UE i zatwierdza konkluzje

Wytyczne UE w sprawie dzieci w konfliktach zbrojnych zostały pierwotnie przyjęte w 2003 r. i zaktualizowane w 2008 r. Rada przyjęła dziś ich nową wersję, a także zatwierdziła konkluzje ich dotyczące.

Rada jest poważnie zaniepokojona wzrostem liczby przypadków łamania praw dziecka w związku z konfliktami zbrojnymi, spotęgowanym przez rozprzestrzenianie się wojen, w tym przez rosyjską wojnę napastniczą przeciwko Ukrainie, oraz bezprawną deportacją i przymusowym przemieszczaniem ukraińskich dzieci przez Rosję.

Konflikty zbrojne odciskają na dzieciach ogromne piętno. W niemal wszystkich strefach konfliktu na świecie, od Sahelu, Afryki Środkowej i Wschodniej po Bliski Wschód i Azję, dzieci stanowią aż połowę ludności dotkniętej konfliktami. Napotykają przemoc, są okaleczane, giną, są werbowane, wysiedlane i wyganiane, zmuszane do przerwania nauki, pozbawiane opieki zdrowotnej oraz narażane na długotrwałą traumę fizyczną i psychiczną. Ponadto zmieniający się charakter konfliktów oraz nowe strategie i rodzaje broni zwiększyły ryzyko zarówno dla dzieci, jak i dla ogółu ludności cywilnej.

W najnowszym sprawozdaniu rocznym Sekretarza Generalnego ONZ na temat dzieci w konfliktach zbrojnych wskazano, że w 2023 r. liczba poważnych naruszeń praw dziecka w konfliktach wzrosła o 21%, przy czym najwięcej odnotowano ich w Izraelu i na okupowanych terytoriach palestyńskich, a także w Demokratycznej Republice Konga, Mjanmie, Somalii, Nigerii i Sudanie.

Dzięki stosownemu i udzielonemu w odpowiednim momencie wsparciu dzieci mogą przezwyciężać traumy związane z ekstremalnymi sytuacjami i rozwijać się. Ochrona dzieci, ich powrót do zdrowia i reintegracja mają zasadnicze znaczenie dla długoterminowego pokoju i bezpieczeństwa, a także dla zrównoważonego rozwoju.

Zatwierdzone dziś przez Radę zaktualizowane wytyczne UE w sprawie dzieci w konfliktach zbrojnych mają zwiększyć ogólnoświatowe zaangażowanie UE na rzecz poszanowania, ochrony i przestrzegania praw dzieci w konfliktach zbrojnych i w innych sytuacjach przemocy zbrojnej ze strony organizacji terrorystycznych lub zorganizowanych grup przestępczych. Określają solidne, kompleksowe i całościowe podejście i będą służyć jako ramy operacyjne dla wszystkich państw członkowskich i instytucji UE podejmujących działania w tym zakresie.

Wytyczne UE zaktualizowano, aby uwzględnić nowe wyzwania, takie jak np. nasilone zagrożenia związane m.in. z wykorzystywaniem nowych technologii i masowym użyciem broni wybuchowej na obszarach zaludnionych, oraz aby w pełni dostosować podejście UE do ram ustanowionych przez Radę Bezpieczeństwa ONZ w najnowszych rezolucjach, w szczególności w odniesieniu do „sześciu poważnych naruszeń wobec dzieci w czasie konfliktu zbrojnego”. Zaktualizowane wytyczne mają też usprawnić współpracę UE z mandatem Sekretarza Generalnego ONZ i specjalnego przedstawiciela do spraw dzieci w konfliktach zbrojnych.

Jednocześnie UE zaktualizowała i opublikowała listę kontrolną dotyczącą uwzględniania ochrony dzieci dotkniętych konfliktami zbrojnymi w misjach i operacjach w ramach wspólnej polityki bezpieczeństwa i obrony (WPBiO). Lista kontrolna WPBiO to operacyjne i praktyczne narzędzie, które ułatwi planowanie i prowadzenie działań operacyjnych ponad dwudziestu misji i operacji zarządzania kryzysowego.

Ochrona dzieci dotkniętych konfliktami zbrojnymi musi pozostać głównym filarem programów działań w zakresie praw człowieka, pokoju i bezpieczeństwa, zapobiegania konfliktom, budowania pokoju, rozwoju i pomocy humanitarnej.

• Konkluzje Rady w sprawie dzieci w konfliktach zbrojnych
• Wytyczne UE w sprawie dzieci w konfliktach zbrojnych (2003)
• Ramy Sekretarza Generalnego ONZ dotyczące „sześciu poważnych naruszeń” (biuro specjalnego przedstawiciela Sekretarza Generalnego ONZ do spraw dzieci w konfliktach zbrojnych)
• Roczne sprawozdanie Sekretarza Generalnego ONZ na temat dzieci w konfliktach zbrojnych (2023)