„Gotowi na 55”: fundusz dla najbardziej dotkniętych obywateli i firm
Przejście na neutralność emisyjną przyniesie korzyści nie tylko środowisku, lecz także ludziom. Jednak wzrost cen paliw kopalnych wynikający z wprowadzenia nowego systemu handlu uprawnieniami do emisji z budynków, transportu drogowego i paliw może być problemem dla osób o niskich dochodach i dla mikroprzedsiębiorstw. Dlatego proponowany Społeczny Fundusz Klimatyczny zapewni wsparcie słabszym grupom i podmiotom, które najbardziej odczują skutki nowego systemu wprowadzanego w ramach pakietu „Gotowi na 55”.
Państwa członkowskie UE uzgodniły na forum Rady podejście ogólne wobec funduszu. Wstępne porozumienie w jego sprawie Rada i Parlament Europejski osiągnęły w grudniu 2022 r. Rada formalnie przyjęła nowe przepisy w kwietniu 2023 r.
Czym jest Społeczny Fundusz Klimatyczny?
Społeczny Fundusz Klimatyczny to nowe źródło wsparcia finansowego dla obywateli i firm najbardziej odczuwających skutki wprowadzenia nowego systemu handlu uprawnieniami do emisji obejmującego budynki, transport drogowy i paliwa dla dodatkowych sektorów.
Fundusz pomoże zmniejszać ubóstwo energetyczne i poprawiać dostęp w UE do mobilności i transportu o zerowej lub niskiej emisyjności.
Szacuje się, że ponad 34 mln osób w UE są dotknięte ubóstwem energetycznym. Prognozy wskazują, że liczba ta zwiększy się przez zapoczątkowany w 2021 r. gwałtowny wzrost cen energii.
Jak będzie działać?
- w ramach pakietu „Gotowi na 55” powstanie nowy system handlu uprawnieniami do emisji obejmujący budynki, transport drogowy i paliwa dla dodatkowych sektorów
- paliwa kopalne dla transportu drogowego i ciepłownictwa zostaną obłożone opłatą emisyjną
- sprzedawcy paliwa będą musieli kupować uprawnienia (uiszczać opłatę emisyjną) za emisje spowodowane ich działalnością
- dochody ze sprzedaży uprawnień trafią do Społecznego Funduszu Klimatycznego
-
państwa członkowskie będą mogły korzystać z funduszu, by pomagać najbardziej potrzebującym:
- działaniami i inwestycjami promującymi efektywność energetyczną budynków, renowację budynków, dekarbonizację ogrzewania i chłodzenia budynków oraz upowszechnianie mobilności i transportu o zerowej lub niskiej emisyjności
- tymczasowym i ograniczonym bezpośrednim wsparciem dochodów
Beneficjenci
- gospodarstwa domowe
- mikroprzedsiębiorstwa
- użytkownicy transportu
Budżet
- nawet 65 mld EUR dla państw członkowskich na lata 2026–2032
Jak fundusz pomoże osiągać cele klimatyczne?
- ułatwi dekarbonizację transportu
- poprawi parametry ekologiczne i energooszczędnościowe budynków
- ograniczy ubóstwo energetyczne
- wesprze wzrost gospodarczy i tworzenie ekologicznych miejsc pracy
Inne działania UE na rzecz społecznie sprawiedliwej transformacji
- mechanizm sprawiedliwej transformacji: wsparcie finansowe dla obywateli w trudnej sytuacji, wysokoemisyjnych branż i regionów, by złagodzić koszty przechodzenia na czystszą energię
- przepisy energetyczne: dyrektywa o opodatkowaniu energii przewiduje określone ulgi podatkowe dla gospodarstw domowych w trudnej sytuacji; dyrektywa o efektywności energetycznej przewiduje środki walki z ubóstwem energetycznym
- „Gotowi na 55”: Rada przyjmuje kluczowe akty pozwalające zrealizować cele klimatyczne na 2030 r. (komunikat prasowy z 25 kwietnia 2023)
- „Gotowi na 55”: wstępne porozumienie Rady i Parlamentu dotyczące ETS i Społecznego Funduszu Klimatycznego (komunikat prasowy z 18 grudnia 2022)
- „Gotowi na 55”: Rada ustala podejścia ogólne co do redukcji emisji i co do skutków społecznych (komunikat prasowy z 29 czerwca 2022)
- „Gotowi na 55”: reforma unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji (infografika)
- „Gotowi na 55” (podsumowanie informacyjne)
- Europejski zielony ład (podsumowanie informacyjne)
Ostatnia aktualizacja: 3 lutego 2025