Nadzwyczajny instrument jednolitego rynku
1 lutego 2024 r. Rada i Parlament osiągnęły wstępne porozumienie co do nadzwyczajnego instrumentu jednolitego rynku (SMEI). Ustalono, że jego nazwa zostanie zmieniona na „akt o sytuacji nadzwyczajnej na rynku wewnętrznym i odporności rynku wewnętrznego” (IMERA).
Opierając się na wnioskach płynących z ostatnich sytuacji nadzwyczajnych, takich jak COVID-19, wojna Rosji przeciwko Ukrainie i kryzys dostaw energii, ten nowy mechanizm ma przewidywać skutki przyszłych kryzysów, przygotowywać na nie i na nie reagować.
Unijny nadzwyczajny instrument jednolitego rynku: wzmacnianie rynku wewnętrznego w czasach kryzysu
Kryzys
Rodzaje kryzysów:
- klęski żywiołowe
- kryzysy w dziedzinie zdrowia publicznego
- wstrząsy gospodarcze
- obawy związane z bezpieczeństwem
Skutki:
- utrudnienia w swobodnym przepływie towarów, usług i osób
- trudności przedsiębiorstw w zakresie zaopatrzenia, dostaw czy sprzedaży towarów i usług
- łańcuchy dostaw mogą zostać szybko przerwane
- utrudnienie konsumentom dostępu do kluczowych produktów i usług.
nadzwyczajny instrument jednolitego rynku
- tworzy strukturę zarządzania kryzysowego dla jednolitego rynku (w tym mechanizmu monitorującego zagrożenia)
- wprowadza komitet ds. sytuacji nadzwyczajnych na rynku wewnętrznym i odporności rynku wewnętrznego, który doradza w sprawie zalecanych środków reagowania
- zapewnia elastyczność, która umożliwia podejmowanie szybkich i skutecznych działań
JAK DZIAŁA?
Przewidywanie:
Nacisk na system wczesnego powiadamiania:
- komitet ds. sytuacji nadzwyczajnych na rynku wewnętrznym i odporności rynku wewnętrznego: wzmocnienie w trybie podwyższonej czujności/sytuacji nadzwyczajnej
- szkolenie i testy w warunkach skrajnych
Przygotowanie:
- monitorowanie łańcuchów dostaw
- większa przejrzystość/koordynacja pomiędzy państwami członkowskimi
- po zidentyfikowaniu zagrożenia można uruchomić tryb podwyższonej czujności
Reagowanie:
- uruchamianie/przedłużanie/odwoływanie trybu podwyższonej czujności
- uruchamianie trybu sytuacji nadzwyczajnej
- przyjmowanie wykazów towarów i usługi istotnych w kontekście kryzysu
- koordynowanie zamówień publicznych
- umożliwienie przemieszczania pracowników i towarów o krytycznym znaczeniu