Rada ds. Wymiaru Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych (wymiar sprawiedliwości), 6 marca 2026

Główne wyniki

Rozporządzenie o ochronie osób dorosłych

Rada wypracowała stanowisko w sprawie rozporządzenia o ochronie osób dorosłych. Proponowane przepisy mają na celu ochronę praw osób dorosłych, które – na przykład z powodu chorób wieku starczego, takich jak choroba Alzheimera – nie są w stanie zadbać o swoje interesy w sytuacjach transgranicznych.

Gdy nowe przepisy zostaną przyjęte, zagwarantują przestrzeganie praw osób dorosłych potrzebujących ochrony lub wsparcia w sytuacjach transgranicznych związanych na przykład ze sprzedażą majątku, opieką medyczną za granicą czy przeprowadzką do innego kraju. Rozporządzenie zapewni poszanowanie praw osób dorosłych do autonomii osobistej w kontekście przemieszczania się w obrębie UE – w tym swobodę podejmowania decyzji dotyczących ich spraw osobistych i przyszłych ustaleń.

• Rada uzgadnia stanowisko co do przepisów o ochronie osób dorosłych (komunikat prasowy z 6 marca 2026)
• Rada uzgadnia stanowisko co do unijnych przepisów zwiększających ochronę prawną dorosłych potrzebujących opieki (komunikat prasowy z 12 czerwca 2025)
• Rozporządzenie w sprawie jurysdykcji, prawa właściwego, uznawania i wykonywania środków oraz współpracy w kwestiach dotyczących ochrony osób dorosłych – częściowe podejście ogólne (12 czerwca 2025)

Niezależność prawników w Europie

W ramach prowadzonego przez Radę dialogu na temat praworządności ministrowie wymienili poglądy na temat niezależności prawników w Europie, roli UE i na temat europejskiej konwencji o zawodzie prawnika. Prawnicy stoją w obliczu rosnących wyzwań związanych z ich niezależności, bezpieczeństwem i autonomią zawodową – borykają się z groźbami, zastraszaniem, nękaniem i ingerencjami motywowanymi politycznie. Ich niezależność jest niezbędnym elementem ochrony praworządności. W tym kontekście ministrowie zastanawiali się, jak zająć się tymi wyzwaniami, zarówno na szczeblu krajowym, jak i unijnym, oraz jak UE może usprawnić istniejące narzędzia i praktyki w celu ochrony prawników. W refleksji nad zagrożeniami dla niezależności prawników pomocna może być Konwencja Rady Europy o ochronie zawodu prawnika.

• Praworządność (podsumowanie informacyjne)

Rosyjska wojna napastnicza przeciwko Ukrainie: walka z bezkarnością Rosji

Ministrowie wymienili poglądy na temat walki z bezkarnością w odniesieniu do zbrodni popełnionych w Ukrainie i podkreślili, że należy kontynuować wysiłki w tym zakresie. Komisja poinformowała ministrów o postępach w procesie ustanawiania specjalnego trybunału do spraw zbrodni agresji. Podkreśliła ponadto, że 24 lutego 2026 r., dokładnie cztery lata po wybuchu wojny, przedstawiła wniosek w sprawie decyzji Rady dotyczącej zawarcia Konwencji w sprawie utworzenia Międzynarodowej Komisji ds. Roszczeń dla Ukrainy. Także Eurojust omówił aktualny stan działań podjętych w tej dziedzinie, informując o najnowszych postępach.

• Wojna Rosji przeciwko Ukrainie (podsumowanie informacyjne)

Karta praw podstawowych UE

Rada zatwierdziła konkluzje o stosowaniu Karty praw podstawowych UE. Konkluzje te są następstwem rocznego sprawozdania Komisji z wdrażania Karty praw podstawowych za 2025 r. Koncentrują się na współpracy między instytucjami UE, państwami członkowskimi i innymi zainteresowanymi stronami (np. organizacjami społeczeństwa obywatelskiego, obrońcami praw człowieka) służącej wzmocnieniu stosowania Karty. Ministrowie podkreślili, że należy zrobić więcej na szczeblu krajowym, regionalnym i lokalnym, aby zwiększyć wiedzę na temat Karty i jej zrozumienie oraz upowszechnić jej stosowanie w całej UE.

Ministrowie wymienili też poglądy z dyrektor Agencji Praw Podstawowych Sirpą Rautio na temat tego, jak lepiej stosować Kartę, by chronić i propagować prawa podstawowe.

• Konkluzje Rady w sprawie stosowania Karty praw podstawowych UE

  Obecnie tylko w następujących językach:

  EN
• Prawa podstawowe w UE (podsumowanie informacyjne)

Zwalczanie przestępczości zorganizowanej

Podczas obiadu roboczego ministrowie rozmawiali o problemie, jaki stanowią członkowie organizacji przestępczych, którzy kontynuują swoją nielegalną działalność z więzienia, na przykład dzięki nowym narzędziom komunikacji lub z pomocą skorumpowanego personelu penitencjarnego. Dyskusje koncentrowały się na zagrożeniu, jakim jest działalność zorganizowanych grup przestępczych w więzieniach, oraz na tym, czy należy poświęcić tej kwestii większą uwagę na szczeblu UE, w szczególności poprzez wymianę informacji i najlepszych praktyk.

• Walka z przestępczością (podsumowanie informacyjne)

Sprawy różne

• W posiedzeniu Rady uczestniczyło dwóch sędziów MTK (ze Słowenii i Francji) objętych sankcjami USA, którzy opowiedzieli o tym, jak sankcje wpływają na ich codzienne życie.
• Komisja przedstawiła aktualne informacje na temat zmiany rozporządzenia o Eurojuście, która będzie ściśle powiązana ze zmianą rozporządzenia o Europolu i zmianą unijnych ram ochrony danych na potrzeby agencji UE działających w obszarze wymiaru sprawiedliwości i spraw wewnętrznych.
• Polska zaprezentowała inicjatywę dotyczącą ustanowienia dnia 11 stycznia Dniem Niezawisłości Sędziowskiej.