Raad Justitie en Binnenlandse Zaken (Justitie), 6 maart 2026

Voornaamste resultaten

Verordening betreffende de bescherming van volwassenen

De Raad bepaalde zijn standpunt over de verordening betreffende de bescherming van volwassenen. De voorgestelde regels zijn bedoeld om de rechten te beschermen van volwassenen die niet in staat zijn hun eigen belangen te behartigen in grensoverschrijdende situaties, bijvoorbeeld vanwege een leeftijdsgerelateerde aandoening zoals Alzheimer. Hun rechten worden na goedkeuring gewaarborgd bij onder meer de verkoop van eigendom, medische zorg in het buitenland of verhuizing naar een ander land. Het recht van volwassenen op individuele autonomie – met inbegrip van de vrijheid om beslissingen te nemen over hun persoonlijke aangelegenheden en toekomstige regelingen – wordt voortaan geëerbiedigd wanneer zij zich binnen de EU verplaatsen.

• Raad bepaalt standpunt over EU-wetgeving ter verbetering van de rechtsbescherming van volwassenen die zorg nodig hebben (persmededeling, 6 maart 2026)
• Raad bepaalt standpunt over EU-wetgeving ter verbetering van de rechtsbescherming van volwassenen die zorg nodig hebben (persmededeling, 12 juni 2025)
• Verordening betreffende de bevoegdheid, het toepasselijke recht, de erkenning en de tenuitvoerlegging van maatregelen en de samenwerking op het gebied van de bescherming van volwassenen (partiële algemene oriëntatie), 12 juni 2025

Onafhankelijkheid van advocaten in Europa

In het kader van de dialoog van de Raad over de rechtsstaat wisselden de ministers van gedachten over de onafhankelijkheid van advocaten in Europa, de rol van de EU en het Europees Verdrag betreffende het advocatenberoep. Advocaten staan steeds vaker voor uitdagingen op het gebied van onafhankelijkheid, veiligheid en professionele autonomie. Zo krijgen ze te maken met bedreigingen, intimidatie, pesterijen en politiek gemotiveerde inmenging. Hun onafhankelijkheid is essentieel om de rechtsstaat te beschermen. Tegen deze achtergrond bespraken de ministers wat er op nationaal en EU-niveau aan deze uitdagingen kan worden gedaan en hoe de EU de bestaande instrumenten en praktijken ter bescherming van advocaten kan stroomlijnen. Het Verdrag van de Raad van Europa tot bescherming van advocatenberoep kan dienen als referentiepunt om in te gaan op risico's die de onafhankelijkheid van advocaten aantasten.

• Waarom is de rechtsstaat belangrijk? (achtergrond­informatie)

Ruslands aanvalsoorlog tegen Oekraïne: strijd tegen straffeloosheid

De ministers wisselden van gedachten over de strijd tegen straffeloosheid met betrekking tot in Oekraïne gepleegde misdrijven, en benadrukten dat de inspanningen in dit verband moeten worden voortgezet. De Commissie informeerde de ministers over de vorderingen met de oprichting van het Speciaal Tribunaal voor het Misdrijf Agressie tegen Oekraïne. De Commissie benadrukte voorts dat zij op 24 februari 2026, precies 4 jaar na het begin van de oorlog, een voorstel heeft ingediend voor een besluit van de Raad betreffende de sluiting van het Verdrag tot oprichting van een internationale schadevergoedingscommissie voor Oekraïne. Eurojust gaf ook een update van de maatregelen die op dit gebied zijn genomen, met een overzicht van de meest recente ontwikkelingen.

• Ruslands oorlog tegen Oekraïne (achtergrond­informatie)

EU-Handvest van de grondrechten

De Raad keurde de conclusies over de toepassing van het EU-Handvest van de grondrechten goed. Deze sluiten aan op het jaarverslag 2025 van de Commissie over de uitvoering van het Handvest en gaan met name over de samenwerking tussen de EU-instellingen, de lidstaten en andere belanghebbenden (bv. maatschappelijke organisaties en mensenrechtenverdedigers) ter versterking van de toepassing van het Handvest. De ministers benadrukten dat er op nationaal, regionaal en lokaal niveau meer moet worden gedaan om het Handvest in de hele EU meer bekendheid te geven en te zorgen dat het beter wordt begrepen en toegepast.

Ze wisselden ook van gedachten met directeur van het Bureau voor de grondrechten Sirpa Rautio over hoe het Handvest beter kan worden toegepast om de grondrechten te beschermen en te bevorderen.

• Conclusies van de Raad over de toepassing van het EU-Handvest van de grondrechten

  Dit document is momenteel alleen beschikbaar in de volgende talen:

  EN
• Grondrechten in de EU (achtergrond­informatie)

Bestrijding van de georganiseerde criminaliteit

Tijdens een werklunch bespraken de ministers de kwestie van leden van criminele organisaties die hun illegale activiteiten vanuit de gevangenis voortzetten, bijvoorbeeld via nieuwe communicatiemiddelen of met de hulp van corrupt gevangenispersoneel. De besprekingen spitsten zich toe op de dreiging die uitgaat van de activiteiten van criminele organisaties in gevangenissen en op de vraag of deze kwestie op EU-niveau meer aandacht verdient, specifiek door informatie en beste praktijken uit te wisselen.

• Bestrijding van criminaliteit (achtergrond­informatie)

Diversen

• De Raad werd bijgewoond door 2 rechters van het ICC (uit Slovenië en Frankrijk) tegen wie sancties van de VS gelden. Zij lichtten de gevolgen van die sancties voor hun dagelijkse leven toe.
• De Commissie gaf een update over de herziening van de Eurojust-verordening, die nauw zal worden afgestemd op die van de Europol-verordening en van het EU-kader voor gegevensbescherming voor agentschappen op het gebied van justitie en binnenlandse zaken.
• Polen diende een initiatief in om 11 januari uit te roepen tot Dag van de Onafhankelijkheid van de Rechterlijke Macht.