Sztuczna inteligencja: kalendarium

Zaczęła obowiązywać większość przepisów aktu o sztucznej inteligencji. Rozpoczęło się ich egzekwowanie.

Rada ostatecznie zatwierdziła nowe rozporządzenie, które ma usprawnić i uprościć niektóre przepisy dotyczące sztucznej inteligencji.

Kluczowe elementy nowego rozporządzenia to:

• konkretne terminy opóźnionego rozpoczęcia stosowania przepisów dotyczących wysokiego ryzyka: 2 grudnia 2027 r. – dla samodzielnych systemów AI wysokiego ryzyka i 2 sierpnia 2028 r. – dla systemów AI wysokiego ryzyka wbudowanych w produkty
• nowy przepis zakazujący wykorzystywania sztucznej inteligencji do tworzenia treści o charakterze seksualnym i intymnym bez zgody osoby zainteresowanej oraz do generowania materiałów przedstawiających wykorzystywanie seksualne dzieci
• przedłużenie do 2 grudnia 2027 r. terminu, w jakim właściwe organy na szczeblu krajowym powinny ustanowić piaskownice regulacyjne w zakresie AI i skrócenie okresu karencji dla dostawców na wdrożenie rozwiązań dotyczących przejrzystości w odniesieniu do sztucznie generowanych treści z 6 miesięcy do 3 miesięcy, z nowym terminem 2 grudnia 2026 r.
• doprecyzowanie kompetencji Urzędu ds. AI w zakresie nadzoru nad systemami sztucznej inteligencji opartymi na modelach AI ogólnego przeznaczenia, w sytuacji gdy dany model i dany system opracował ten sam dostawca.

W przypadkach, gdy przepisy aktu o AI są zbieżne z przepisami sektorowymi regulującymi takie branże jak wyroby medyczne, zabawki, dźwigi i jednostki pływające, nowe przepisy przewidują mechanizm rozwiązywania sytuacji, w których wymogi prawa sektorowego w zakresie AI są podobne do przepisów aktu o sztucznej inteligencji. Stosowanie przepisów aktu o AI będzie wtedy ograniczane w drodze aktów wykonawczych.

Przyjęcie aktu zbiorczego o AI jest kluczowym rezultatem planu działania „Jedna Europa, jeden rynek”.

Negocjatorzy z ramienia prezydencji Rady oraz Parlamentu Europejskiego osiągnęli wstępne porozumienie dotyczące projektu uproszczenia niektórych przepisów o sztucznej inteligencji (AI). Stanowią one element tzw. siódmego pakietu zbiorczego w ramach unijnego programu upraszczania przepisów.

Współprawodawcy:

• dodali do aktu o sztucznej inteligencji nowy przepis zakazujący wykorzystywania AI do tworzenia treści o charakterze seksualnym i intymnym bez zgody osoby zainteresowanej. Zakaz ten ma też obejmować generowanie materiałów przedstawiających wykorzystywanie seksualne dzieci
• wyznaczyli sztywne terminy opóźnionego wdrażania przepisów dotyczących wysokiego ryzyka: 2 grudnia 2027 r. – dla samodzielnych systemów sztucznej inteligencji wysokiego ryzyka i 2 sierpnia 2028 r. – dla systemów sztucznej inteligencji wysokiego ryzyka wbudowanych w produkty
• przywrócili wymóg, aby dostawcy rejestrowali systemy AI w unijnej bazie danych systemów wysokiego ryzyka, nawet gdy uważają, że ich systemy są wyłączone z klasyfikacji takich systemów
• przywrócili standard absolutnej konieczności przetwarzania szczególnych kategorii danych osobowych dla potrzeb wykrywania i korygowania stronniczości
• przedłużyli do 2 grudnia 2027 r. termin, w jakim właściwe organy na szczeblu krajowym powinny ustanowić piaskownice regulacyjne w zakresie AI. Skrócili też – z 6 do 3 miesięcy – okres karencji dla dostawców na wdrożenie rozwiązań w zakresie przejrzystości w odniesieniu do sztucznie generowanych treści; nowy termin to 2 grudnia 2026 r.
• doprecyzowali kompetencje Urzędu ds. AI do nadzoru nad systemami AI opartymi na modelach AI ogólnego przeznaczenia, w sytuacji gdy dany model i dany system opracował ten sam dostawca.

Współprawodawcy osiągnęli kompromis dotyczący przypadków, gdy przepisy aktu o AI dotyczące sztucznej inteligencji w przemyśle są zbieżne z przepisami sektorowymi. Uzgodniono mechanizm rozwiązywania sytuacji, w których wymogi prawa sektorowego w zakresie AI są podobne do przepisów aktu o sztucznej inteligencji. W takich przypadkach stosowanie przepisów aktu o AI będzie ograniczane w drodze aktów wykonawczych.

Rada uzgodniła stanowisko w sprawie projektu aktu usprawniającego niektóre przepisy o sztucznej inteligencji (AI).

Proponowany projekt jest elementem tzw. siódmego pakietu zbiorczego w ramach unijnego programu upraszczania przepisów. Pakiet obejmuje dwa rozporządzenia, które mają uprościć unijne cyfrowe ramy prawne i ułatwić wdrażanie zharmonizowanych przepisów dotyczących sztucznej inteligencji.

Rada zatwierdziła akt o sztucznej inteligencji, przełomowy akt prawny mający na celu harmonizację przepisów o sztucznej inteligencji. Akt ten opiera się na ocenie ryzyka: im większe ryzyko wyrządzenia szkody społeczeństwu, tym surowsze przepisy.

To pierwsze tego rodzaju przepisy w świecie, mogą więc stać się globalnym standardem prawnego regulowania sztucznej inteligencji.

Po trzydniowym maratonie rozmów, będącym zwieńczeniem wielomiesięcznych negocjacji, Rada i Parlament Europejski wypracowały wstępne porozumienie w sprawie aktu o sztucznej inteligencji.

Akt ten harmonizuje przepisy o systemach sztucznej inteligencji: gwarantuje, że będą bezpieczne i będą respektować podstawowe prawa i wartości UE.

Ostateczna wersja aktu musi zostać formalnie przyjęta przez Radę i Parlament jako współprawodawców. Przepisy powinny zacząć obowiązywać w 2026 r.

Rada przyjęła stanowisko („podejście ogólne”) w sprawie aktu o sztucznej inteligencji. Proponowane rozporządzenie ma służyć temu, by systemy sztucznej inteligencji wprowadzane na unijny rynek i używane w UE były bezpieczne oraz zgodne z przepisami obowiązującymi w obszarze praw podstawowych i z unijnymi wartościami.

Dzięki przyjęciu podejścia ogólnego Rada może rozpocząć negocjacje z Parlamentem Europejskim („rozmowy trójstronne”), gdy tylko Parlament przyjmie własne stanowisko. Wspólnie mają wypracować porozumienie w sprawie tego aktu.

Komisja opublikowała projekt rozporządzenia, które ma zharmonizować przepisy dotyczące sztucznej inteligencji (akt o sztucznej inteligencji), oraz skoordynowany plan wspólnych działań Komisji i państw członkowskich.

Pakiet ten ma zwiększyć zaufanie do sztucznej inteligencji oraz wspierać rozwój i unowocześnianie tej technologii.

Na październikowym szczycie w 2020 r. przywódcy UE rozmawiali o transformacji cyfrowej. W konkluzjach ze szczytu Rada Europejska zwróciła się do Komisji, aby:

• zaproponowała, jak zwiększyć europejskie i krajowe inwestycje publiczne i prywatne w badania nad sztuczną inteligencją oraz w innowacje i zastosowania w tej dziedzinie
• zadbała o lepszą koordynację oraz silniejsze powiązania sieciowe i synergie między europejskimi ośrodkami badawczymi na zasadzie doskonałości
• przedstawiła jasną, obiektywną definicję systemów sztucznej inteligencji wysokiego ryzyka.