Χρονολόγιο – Τεχνητή νοημοσύνη

Το Συμβούλιο έδωσε το τελικό πράσινο φως για νέο κανονισμό που αποσκοπεί στον εξορθολογισμό και την απλούστευση ορισμένων κανόνων σχετικάμε την τεχνητή νοημοσύνη (ΤΝ).

Στα βασικά στοιχεία του νέου κανονισμού περιλαμβάνονται:

• καθορισμένο χρονοδιάγραμμα για την καθυστερημένη εφαρμογή των κανόνων υψηλού κινδύνου: 2 Δεκεμβρίου 2027 για τα αυτόνομα συστήματα ΤΝ υψηλού κινδύνου και 2 Αυγούστου 2028 για τα συστήματα ΤΝ υψηλού κινδύνου που είναι ενσωματωμένα σε προϊόντα
• μια νέα διάταξη στον κανονισμό για την ΤΝ που απαγορεύει τις πρακτικές ΤΝ οι οποίες παράγουν μη συναινετικό σεξουαλικό ή ευαίσθητο προσωπικό περιεχόμενο ή υλικό σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών
• μετάθεση έως τις 2 Δεκεμβρίου 2027 της προθεσμίας για την ίδρυση ρυθμιστικών δοκιμαστηρίων ΤΝ από τις αρμόδιες αρχές σε εθνικό επίπεδο και μείωση της περιόδου χάριτος για τους παρόχους όσον αφορά την εφαρμογή λύσεων διαφάνειας για τεχνητώς παραγόμενο περιεχόμενο από 6 μήνες σε 3 μήνες, με τη νέα προθεσμία να ορίζεται στις 2 Δεκεμβρίου 2026
• αποσαφήνιση των αρμοδιοτήτων της Υπηρεσίας ΤΝ όσον αφορά την εποπτεία των συστημάτων ΤΝ που βασίζονται σε μοντέλα ΤΝ γενικού σκοπού, όταν το μοντέλο και το σύστημα αναπτύσσονται από τον ίδιο πάροχο

Όσον αφορά την αλληλεπίδραση των κανόνων για την ΤΝ με την τομεακή νομοθεσία σε τομείς όπως τα ιατροτεχνολογικά προϊόντα, τα παιχνίδια, οι ανελκυστήρες και τα σκάφη, η νέα νομοθεσία προβλέπει μηχανισμό που επιτρέπει την αντιμετώπιση καταστάσεων στις οποίες η τομεακή νομοθεσία έχει παρόμοιες ειδικές απαιτήσεις για την ΤΝ με τον κανονισμό για την ΤΝ, περιορίζοντας την εφαρμογή του κανονισμού σε αυτές τις ειδικές περιπτώσεις μέσω εκτελεστικών πράξεων.

Η έγκριση της δέσμης Omnibus για την ΤΝ αποτελεί βασικό ορόσημο που εκπληρώνουμε στο πλαίσιο του χάρτη πορείας «Μία Ευρώπη, μία αγορά».

• Τεχνητή νοημοσύνη: Τελικό πράσινο φως από το Συμβούλιο για απλουστευμένους και εξορθολογισμένους κανόνες (δελτίο Τύπου, 29 Ιουνίου 2026)

Οι διαπραγματευτές της Προεδρίας του Συμβουλίου και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου κατέληξαν σε προσωρινή συμφωνία σχετικά με πρόταση για τον εξορθολογισμό ορισμένων κανόνων που αφορούν την τεχνητή νοημοσύνη (ΤΝ), η οποία εντάσσεται στη δέσμη νομοθετικών μέτρων «Omnibus VII».

Οι συννομοθέτες:

• πρόσθεσαν μια νέα διάταξη στον κανονισμό για την ΤΝ που απαγορεύει τις πρακτικές ΤΝ οι οποίες παράγουν μη συναινετικό σεξουαλικό ή ευαίσθητο προσωπικό περιεχόμενο ή υλικό σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών
• έθεσαν ένα καθορισμένο χρονοδιάγραμμα για την καθυστερημένη εφαρμογή των κανόνων υψηλού κινδύνου: 2 Δεκεμβρίου 2027 για τα αυτόνομα συστήματα ΤΝ υψηλού κινδύνου και 2 Αυγούστου 2028 για τα συστήματα ΤΝ υψηλού κινδύνου που είναι ενσωματωμένα σε προϊόντα
• επανέφεραν την υποχρέωση των παρόχων να καταχωρίζουν, στη βάση δεδομένων της ΕΕ για τα συστήματα υψηλού κινδύνου, συστήματα ΤΝ που οι ίδιοι θεωρούν ότι εξαιρούνται από την ταξινόμηση ως υψηλού κινδύνου
• επανέφεραν το πρότυπο της αυστηρής αναγκαιότητας για την επεξεργασία ειδικών κατηγοριών δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα με σκοπό τη διασφάλιση της ανίχνευσης και της διόρθωσης περιπτώσεων μεροληψίας
• μετέθεσαν έως τις 2 Δεκεμβρίου 2027 την προθεσμία για την ίδρυση ρυθμιστικών δοκιμαστηρίων ΤΝ από τις αρμόδιες αρχές σε εθνικό επίπεδο και μείωσαν την περίοδο χάριτος για τους παρόχους όσον αφορά την εφαρμογή λύσεων διαφάνειας για τεχνητώς παραγόμενο περιεχόμενο από 6 μήνες σε 3 μήνες, με τη νέα προθεσμία να ορίζεται στις 2 Δεκεμβρίου 2026
• αποσαφήνισαν τις αρμοδιότητες της Υπηρεσίας ΤΝ όσον αφορά την εποπτεία των συστημάτων ΤΝ που βασίζονται σε μοντέλα ΤΝ γενικού σκοπού, όταν το μοντέλο και το σύστημα αναπτύσσονται από τον ίδιο πάροχο

Όσον αφορά τις διατάξεις του κανονισμού για την ΤΝ σχετικά με τη βιομηχανική ΤΝ και την αλληλεπίδρασή τους με την τομεακή νομοθεσία, επιτεύχθηκε συμβιβασμός μεταξύ των συννομοθετών για έναν μηχανισμό που θα επιτρέπει την αντιμετώπιση καταστάσεων στις οποίες η τομεακή νομοθεσία έχει παρόμοιες ειδικές απαιτήσεις για την ΤΝ με τον κανονισμό για την ΤΝ, περιορίζοντας την εφαρμογή του κανονισμού σε αυτές τις ειδικές περιπτώσεις μέσω εκτελεστικών πράξεων.

• Τεχνητή νοημοσύνη: Συμφωνία Συμβουλίου και Κοινοβουλίου για απλούστευση και εξορθολογισμό των κανόνων (δελτίο Τύπου, 7 Μαΐου 2026)

Το Συμβούλιο καθόρισε τη θέση του όσον αφορά την πρόταση για τον εξορθολογισμό ορισμένων κανόνων σχετικά με την τεχνητή νοημοσύνη (ΤΝ).

Η πρόταση αποτελεί μέρος της λεγόμενης δέσμης νομοθετικών μέτρων «Omnibus VII» και εντάσσεται στο πλαίσιο του θεματολογίου απλούστευσης της ΕΕ. Η δέσμη περιλαμβάνει προτάσεις για δύο κανονισμούς που αποσκοπούν στην απλούστευση του ψηφιακού νομοθετικού πλαισίου της ΕΕ και στην εφαρμογή εναρμονισμένων κανόνων σχετικά με την ΤΝ.

• Καθορισμός της θέσης του Συμβουλίου για τον εξορθολογισμό των κανόνων σχετικά με την τεχνητή νοημοσύνη (δελτίο Τύπου, 13 Μαρτίου 2026)

Το Συμβούλιο έδωσε τη συγκατάθεσή του για τον κανονισμό για την τεχνητή νοημοσύνη, ένα ρηξικέλευθο νομοθέτημα που αποσκοπεί στην εναρμόνιση των κανόνων για την τεχνητή νοημοσύνη. Η εμβληματική νομοθεσία ακολουθεί μια προσέγγιση «βάσει κινδύνου», η οποία σημαίνει ότι όσο υψηλότερος είναι ο κίνδυνος πρόκλησης βλάβης στην κοινωνία, τόσο αυστηρότεροι είναι οι κανόνες.

Είναι η πρώτη νομοθεσία αυτού του είδους στον κόσμο και μπορεί να αποτελέσει παγκόσμιο πρότυπο για τη ρύθμιση της τεχνητής νοημοσύνης.

• Κανονισμός για την τεχνητή νοημοσύνη (ΤΝ): Τελικό πράσινο φως του Συμβουλίου στους πρώτους κανόνες για την ΤΝ παγκοσμίως (δελτίο Τύπου, 21 Μαΐου 2024)

Έπειτα από τριήμερες μαραθώνιες συνομιλίες, το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο κατέληξαν σε προσωρινή συμφωνία επί του κανονισμού στις 9 Δεκεμβρίου 2023, έπειτα από μήνες διαπραγματεύσεων.

Ο κανονισμός για την ΤΝ εναρμονίζει τους κανόνες για τα συστήματα ΤΝ, διασφαλίζοντας ότι είναι ασφαλή και σέβονται τα θεμελιώδη δικαιώματα και τις αξίες της ΕΕ.

Το τελικό κείμενο πρέπει να εκδοθεί τυπικά από τους συννομοθέτες της ΕΕ —το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο. Ο κανονισμός για την ΤΝ θα πρέπει να εφαρμοστεί από το 2026.

• Κανονισμός για την τεχνητή νοημοσύνη: Συμφωνία Συμβουλίου και Κοινοβουλίου για τους πρώτους κανόνες για την ΤΝ παγκοσμίως (δελτίο Τύπου, 7 Δεκεμβρίου 2023)

Το Συμβούλιο καθόρισε την κοινή του θέση («γενική προσέγγιση») σχετικά με την πράξη για την τεχνητή νοημοσύνη. Ο νέος προτεινόμενος κανονισμός αποσκοπεί να διασφαλιστεί ότι τα συστήματα ΤΝ που διατίθενται στην αγορά της ΕΕ και χρησιμοποιούνται στην Ένωση είναι ασφαλή και τηρούν την ισχύουσα νομοθεσία για τα θεμελιώδη δικαιώματα και τις αξίες της Ένωσης.

Με την έγκριση της γενικής προσέγγισης, το Συμβούλιο μπορεί πλέον να αρχίσει διαπραγματεύσεις με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο («τριμερείς διάλογοι») μόλις το Κοινοβούλιο καθορίσει τη δική του θέση για την επίτευξη συμφωνίας επί του προτεινόμενου κανονισμού.

• Πράξη για την τεχνητή νοημοσύνη: Το Συμβούλιο ζητεί την προώθηση ασφαλών συστημάτων ΤΝ που σέβονται τα θεμελιώδη δικαιώματα

Η Επιτροπή εξέδωσε πρόταση κανονισμού για την εναρμόνιση των κανόνων σχετικά με την τεχνητή νοημοσύνη (πράξη ΤΝ) και συντονισμένο σχέδιο που περιλαμβάνει σύνολο κοινών δράσεων για την Επιτροπή και τα κράτη μέλη.

Η εν λόγω δέσμη κανόνων αποσκοπεί να βελτιώσει την εμπιστοσύνη στην τεχνητή νοημοσύνη και να προωθήσει την ανάπτυξη και την επικαιροποίηση της τεχνολογίας ΤΝ.

• Πρόταση ενωσιακού κανονισμού για την ΤΝ (Ευρωπαϊκή Επιτροπή)

Τον Οκτώβριο του 2020 οι ηγέτες και οι ηγέτιδες της ΕΕ συζήτησαν για την ψηφιακή μετάβαση. Στα συμπεράσματά του, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο κάλεσε την Επιτροπή:

• να προτείνει τρόπους για την αύξηση των ευρωπαϊκών και των εθνικών δημόσιων και ιδιωτικών επενδύσεων στην έρευνα, την καινοτομία και την ανάπτυξη στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης
• να εξασφαλίσει καλύτερο συντονισμό και περισσότερα δίκτυα και συνέργειες μεταξύ των ευρωπαϊκών ερευνητικών κέντρων με βάση την αριστεία
• να παράσχει σαφή, αντικειμενικό ορισμό των συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης υψηλού κινδύνου

• Συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, 1-2 Οκτωβρίου 2020