Amlíne - An intleacht shaorga

Chomhaontaigh an Chomhairle a seasamh maidir leis an togra chun rialacha áirithe maidir leis an IS a chuíchóiriú.

Is cuid é an togra den phacáiste reachtach ‘Omnibus VII’, mar a thugtar air, atá mar chuid de chlár oibre an Aontais maidir le simpliú. Sa phacáiste tá tograí le haghaidh dhá rialachán arb é is aidhm dóibh creat reachtach digiteach an Aontais agus cur chun feidhme rialacha comhchuibhithe maidir le IS a shimpliú.

• A seasamh comhaontaithe ag an gComhairle chun na rialacha maidir leis an intleacht shaorga a chuíchóiriú (preaseisiúint, an 13 Márta 2026)

D’fhormheas an Chomhairle an Gníomh um an Intleacht Shaorga (IS), dlí ceannródaíoch arb é is aidhm dó rialacha maidir leis an intleacht shaorga a chomhchuibhiú. Leanann an reachtaíocht shuaitheanta cur chuige ‘rioscabhunaithe’, rud a chiallaíonn dá airde an riosca go ndéanfaí dochar don tsochaí, is ea is déine na rialacha.

Is é an chéad ghníomh dá chineál é agus is féidir caighdeán domhanda a leagan síos ann do rialáil IS. 

• An Gníomh um an Intleacht Shaorga (IS): Cead críochnaitheach tugtha ag an gComhairle do na chéad rialacha domhanda maidir leis an intleacht shaorga (preaseisiúint, an 21 Bealtaine 2024)

Tar éis cainteanna fada 3 lá, tháinig an Chomhairle agus Parlaimint na hEorpa ar chomhaontú sealadach maidir leis an dlí an 9 Nollaig 2023, tar éis na míonna caibidlíochta.

Leis an ngníomh IS, comhchuibhítear na rialacha maidir le córais intleachta saorga, rud a chinntíonn go mbeidh siad sábháilte agus go n-urramóidh siad cearta bunúsacha agus luachanna an Aontais.

Ní mór don Chomhairle agus don Pharlaimint araon, mar chomhreachtóirí an Aontais, an téacs deiridh a ghlacadh go foirmiúil. Ba cheart feidhm a bheith ag an ngníomh um an intleacht shaorga ó 2026.

• An Gníomh um an Intleacht Shaorga: Margadh bainte amach ag an gComhairle agus ag an bParlaimint faoi na chéad rialacha domhanda maidir leis an intleacht shaorga (preaseisiúint, an 7 Nollaig 2023)

Tá a seasamh (‘cur chuige ginearálta’) glactha ag an gComhairle maidir leis an nGníomh um an Intleacht Shaorga. Tá sé d’aidhm leis an rialachán nua atá beartaithe go gcinnteofar go mbeidh na córais intleachta saorga a chuirtear ar mhargadh an Aontais agus a úsáidtear san Aontas sábháilte agus go n-urramaíonn siad an dlí atá ann cheana maidir le cearta bunúsacha agus luachanna an Aontais.

Le glacadh an chur chuige ghinearálta, beidh an Chomhairle in ann dul i mbun caibidlíochta le Parlaimint na hEorpa (‘cruinnithe tríthaobhacha’) a luaithe a ghlacfaidh an Pharlaimint a seasamh féin d’fhonn teacht ar chomhaontú maidir leis an rialachán atá beartaithe.

• An Gníomh um an Intleacht Shaorga: iarrann an Chomhairle go ndéanfaí intleacht shaorga shábháilte lena n-urramaítear cearta bunúsacha a chur chun cinn

D’eisigh an Coimisiún togra le haghaidh rialachán lena ndírítear ar rialacha maidir leis an intleacht shaorga a chomhoiriúnú (an Gníomh um an Intleacht Shaorga) agus plean comhordaithe lena gcuirtear sraith gníomhaíochtaí comhpháirteacha don Choimisiún agus do na Ballstáit san áireamh.

Is é is aidhm don phacáiste rialacha sin cur leis an muinín as an intleacht shaorga agus forbairt agus nuashonrú theicneolaíocht IS a chothú.

• Togra le haghaidh rialachán ón Aontas maidir leis an IS (an Coimisiún Eorpach)

I mí Dheireadh Fómhair 2020, phléigh ceannairí an Aontais an t-aistriú digiteach. Sna conclúidí uaithi, d’iarr an Chomhairle Eorpach ar an gCoimisiún an méid seo a leanas a dhéanamh:

• bealaí a mholadh le hinfheistíochtaí poiblí agus príobháideacha Eorpacha agus náisiúnta a mhéadú i dtaighde, nuálaíocht agus cur in úsáid na hintleachta saorga
• comhordú níos fearr agus tuilleadh líonraí agus sineirgí a chinntiú idir lárionaid taighde Eorpacha bunaithe ar bharr feabhais
• sainmhíniú soiléir, oibiachtúil a thabhairt ar chórais ardriosca intleachta saorga

• Conclúidí ón gComhairle Eorpach, an 1-2 Deireadh Fómhair 2020