Jak UE reguluje rynki kryptoaktywów

Unijne przepisy o rynkach kryptoaktywów lepiej chronią konsumentów i inwestorów, regulują zagrożenia związane z przestępstwami finansowymi i pobudzają innowacje.

Co to są kryptoaktywa?

Kryptoaktywa to cyfrowe przedstawienia wartości lub praw.

Można je przenosić i przechowywać elektronicznie dzięki np. technologii rozproszonego rejestru (ang. DLT). Kryptoaktywa są jednym z najważniejszych zastosowań DLT w sektorze finansowym.

Co to jest technologia rozproszonego rejestru?

DLT umożliwia zdecentralizowane przechowywanie, aktualizowanie i walidację zaszyfrowanych danych.

Przykładem DLT są łańcuchy bloków (blockchain). Kolejne wpisy dodawane są jako „bloki” tworzące „łańcuch”, którego nie da się przerwać. Transakcje są rejestrowane w łańcuchu, tak by użytkownicy mogli je weryfikować i mieć dowód ich przeprowadzenia, bez potrzeby angażowania strony trzeciej.

Abstrakcyjna ilustracja kryptoaktywów z symbolem bitcoina i innymi symbolami.

Do czego używa się kryptoaktywów?

Kryptoaktywa mogą służyć:

jako środki płatnicze lub środki wymiany (tzw. kryptowaluty)

jako środek dostępu do towarów lub usług, tak jak bony („tokeny użytkowe”)

do celów inwestycyjnych (np. nadawania praw własności)

do kilku z tych funkcji naraz.

Źródła: Europejski Bank Centralny, Komisja Europejska, Parlament Europejski

Co reguluje UE?

Rozporządzenie o rynkach kryptoaktywów to akt, który po raz pierwszy obejmuje jednolitymi zharmonizowanymi ramami regulacyjnymi kryptoaktywa, emitentów kryptoaktywów i dostawców usług kryptoaktywowych. Rada formalnie przyjęła to rozporządzenie 16 maja 2023 r.

Obejmuje ono trzy rodzaje kryptoaktywów:

tokeny powiązane z aktywami

Zachowują one stabilną wartość dzięki powiązaniu z kilkoma walutami uznawanymi za legalne środki płatnicze („waluty fiat”), z co najmniej jednym towarem, z co najmniej jednym kryptoaktywem lub z połączeniem takich aktywów.

Służą jako środek zapłaty za towary i usługi oraz jako środek przechowywania wartości.

tokeny będące e-pieniądzem

Utrzymują one stabilną wartość poprzez powiązanie z wartością wyłącznie jednej waluty fiat i są elektronicznym substytutem banknotów i monet.

Służą głównie jako środek płatniczy.

inne kryptoaktywa, jak np. tokeny użytkowe

Ramy prawne obejmują emitentów kryptoaktywów niezabezpieczonych i tzw. kryptowaluty stabilne, a także platformy obrotu kryptoaktywami i portfele kryptoaktywowe.

Nowe przepisy wprowadzają wymogi dla emitentów kryptoaktywów i dostawców usług kryptoaktywowych, jeśli chodzi o:

nadzorowanie i autoryzowanie transakcji

przejrzystość

ujawnianie wpływu kryptoaktywów na środowisko

(Według szacunków niektóre kryptoaktywa zużywają rocznie tyle samo energii co niektóre średniej wielkości kraje.)

Zgodnie z rozporządzeniem dostawcy usług kryptoaktywowych potrzebują zezwolenia na prowadzenie działalności w UE. Muszą też przestrzegać surowych wymogów ochrony portfeli konsumentów i odpowiadają w przypadku utraty kryptoaktywów inwestorów.

Europejski Urząd Nadzoru Bankowego (EUNB) będzie prowadzić publiczny rejestr dostawców usług kryptoaktywowych, którzy nie spełniają wymogów.

Kryptoaktywa już regulowane przepisami UE będą nadal podlegać obecnym przepisom.