"Aby łatwiej było ci korzystać z portalu, używamy plików cookie. Niezbędne pliki cookie pozwalają na obsługę podstawowych funkcji portalu. Opcjonalne pliki cookie pomagają nam opracowywać anonimowe, zagregowane raporty statystyczne, abyśmy mogli lepiej odpowiadać na twoje potrzeby.
Za twoją zgodą zastosujemy pliki cookie do wygenerowania zbiorczych, anonimowych danych o sposobach korzystania z naszego portalu. Wykorzystamy te dane do jego zoptymalizowania.
Nowe technologie w bankowości i płatnościach zmieniają branżę usług finansowych. UE promuje innowacje mające zwiększyć konkurencyjność sektora finansowego. Tworzy też przepisy, które zapewnią stabilność finansową i ochronę konsumentów.
Czym są finanse cyfrowe?
Finanse cyfrowe opierają się na prowadzeniu czynności finansowych za pomocą technologii cyfrowych (zwłaszcza cyfrowego rejestru i tokenizacji aktywów).
Konsumenci i firmy coraz częściej używają cyfrowych usług finansowych. Trend ten przyspieszył jeszcze bardziej podczas pandemii COVID-19. Innowacje w finansach widać wszędzie: od bankowości mobilnej, e-handlu i płatności zbliżeniowych po zarządzanie aktywami i kryptowaluty.
Transformacja ta otwiera przed biznesem nowe perspektywy rozwoju i kreatywności, a to z kolei przyczynia się do wzrostu gospodarczego i tworzenia miejsc pracy. Równocześnie pojawia się ryzyko – głównie jeśli chodzi o cyberbezpieczeństwo, finansowanie nielegalnych działań, ochronę konsumentów i stabilność finansową.
UE chce wykorzystać zalety finansów cyfrowych, a równocześnie ograniczyć związane z nimi ryzyko. Chce stworzyć konkurencyjny i innowacyjny sektor finansowy, chronić konsumentów i zapewnić silnym europejskim firmom warunki, by mogły być awangardą w sektorze.
Finanse cyfrowe mogą strukturalnie zrewolucjonizować to, jak kapitał jest pozyskiwany, lokowany, rozliczany i nadzorowany. Mogą też zmniejszyć dystans między oszczędzającymi a innowatorami, między małymi firmami a dużymi źródłami kapitału, między rynkami krajowymi a rynkiem unijnym. W efekcie wzrośnie efektywność lokowania kapitału i spadną koszty systemu finansowego, a poprawi się finansowanie realnej gospodarki.
Przewodniczący Eurogrupy Kiriakos Pierakakis – pismo do przewodniczącego szczytu strefy euro Antónia Costy (11 marca 2026)
Czym są technologia rozproszonego rejestru i tokenizacja aktywów?
Ogólnie mówiąc, rozproszony rejestr to zdecentralizowana, współdzielona baza danych, za pośrednictwem której zatwierdzana jest transakcja. Sieć komputerowych węzłów zastępuje tu tradycyjną strukturę rynków finansowych zbudowaną wokół jednego rejestru, w którym zapisuje się transakcje i właścicieli aktywów.
Dzięki tej technologii popularność zyskała tokenizacja aktywów finansowych. Polega ona na tym, że aktywa są emitowane, przechowywane i podlegają obiegowi w postaci tokenów (bloków kodów). W tokenie zapisane są wszystkie cechy aktywu oraz zasady dokonywania na nim transakcji. Tokenizacja najpierw rozprzestrzeniła się wśród kryptoaktywów, a potem coraz bardziej wśród tradycyjnych aktywów finansowych (obligacji, funduszy inwestycyjnych, akcji czy towarów).
Cyfrowe euro
Finanse cyfrowe rozwijają się, dlatego Unia pracuje nad wprowadzeniem cyfrowego euro. Będzie to cyfrowy odpowiednik pieniądza banku centralnego, emitowany przez Europejski bank Centralny do użytku detalicznego obok fizycznych pieniędzy.
Cyfrowe euro ma uzupełniać banknoty i monety, a nie je zastępować. Konsumenci i firmy zyskają nową formę dokonywania płatności, obok płatności gotówką.
Cyfrowe euro może też wesprzeć unijne finanse cyfrowe, gdyż ma duży potencjał jako dodatkowy, innowacyjny i bezpieczny środek płatności.
Ponadto wzmocni ono autonomię strategiczną Europy – zmniejszy zależność od nieeuropejskich rozwiązań płatniczych i zwiększy odporność unijnego systemu płatniczego.
Równolegle Europejski Bank Centralny pracuje nad wprowadzeniem cyfrowego euro jako waluty hurtowej, tak by transakcje międzybankowe czy walutowe można było np. finalizować w pieniądzu banku centralnego. Wzmocni to unijne rynki finansowe i międzynarodową rolę euro.
Rozporządzenie o rynkach kryptoaktywów to pierwszy w historii akt, który jednymi unijnymi przepisami obejmuje kryptoaktywa, ich emitentów i dostawców usług kryptoaktywowych.
Przepisy dotyczą emitentów kryptoaktywów niezabezpieczonych (czyli olbrzymiej większości kryptoaktywów, takich jak bitcoiny, których wartość rynkowa nie jest zabezpieczona rezerwą aktywów finansowych), stabilnych kryptowalut oraz platform obrotu kryptoaktywami i portfeli kryptoaktywowych.
Nowe przepisy mają:
lepiej chronić konsumentów i inwestorów
lepiej regulować ryzyko
promować innowacje i wzmocnić rolę UE w wyznaczaniu standardów polityki cyfrowej.
Dostawcy usług kryptoaktywowych skorzystają na jasnych, zharmonizowanych przepisach. Będą też potrzebowali tylko jednej licencji, by działać w całej UE. Niemniej będą musieli sprostać surowym wymogom ochrony portfeli konsumentów i będą odpowiadać za utratę kryptoaktywów inwestorów. Europejski Urząd Nadzoru Bankowego będzie prowadzić publiczny rejestr dostawców, którzy nie spełniają wymogów.
Dostawcy usług kryptoaktywowych będą też musieli informować o swoim śladzie środowiskowym i klimatycznym.
Rozporządzenie weszło w życie w czerwcu 2023 r., a pełne zastosowanie ma od grudnia 2024 r. Rada formalnie przyjęła nowe przepisy w maju 2023 r.
Kryptoaktywa to cyfrowe reprezentacje wartości lub praw. Są jednym z najważniejszych zastosowań technologii rozproszonego rejestru w sektorze finansowym.
Co to są stabilne kryptowaluty?
W przeciwieństwie do kryptoaktywów niezabezpieczonych, takich jak bitcoiny, które w wycenach nieuchronnie podlegają wahaniom rynkowym, stabilne kryptowaluty to waluty wirtualne, których wartość rynkowa ma być ustalana w stosunku do określonej zewnętrznej wartości referencyjnej, na przykład waluty tradycyjnej. Ich emitenci zazwyczaj zakładają rezerwę w postaci instrumentów długu państwowego, innych płynnych aktywów i gotówki. Rezerwa ta stanowi zabezpieczenie wartości kryptowaluty i chroni jej wycenę.
Akt o operacyjnej odporności cyfrowej
Sektor finansowy coraz bardziej zależy od procesów cyfrowych i oprogramowania. Wzrasta więc ryzyko zakłóceń i zwiększa się zagrożenie systemów informacyjno-komunikacyjnych.
Akt o operacyjnej odporności cyfrowej (DORA) sprawi, że europejski sektor finansowy będzie potrafił poradzić sobie z poważnymi zakłóceniami operacyjnymi. DORA ustanawia jednolite wymogi bezpieczeństwa sieci i systemów informatycznych dla firm i instytucji sektora finansowego, a także dla kluczowych zewnętrznych dostawców usług informatycznych (np. dla platform w chmurze czy firm analizy danych). Wszystkie firmy muszą być w stanie wytrzymać zakłócenia i zagrożenia informatyczne, zareagować na nie i przezwyciężyć ich skutki.
Negocjatorzy Rady i Parlamentu osiągnęli wstępne porozumienie co do aktu DORA w maju 2022 r. Rada formalnie przyjęła nowe przepisy w listopadzie 2022 r.
W ramach strategii finansów cyfrowych Unia pracuje nad usuwaniem barier w stosowaniu technologii rozproszonego rejestru na rynkach finansowych.
W grudniu 2025 r. Komisja przedstawiła pakiet dotyczący integracji rynków oraz nadzoru. Zawiera on przepisy mające promować szersze stosowanie tej technologii i poprawić funkcjonowanie rynków finansowych w całej UE.
Pakiet opiera się na doświadczeniach w stosowaniu pilotażowego systemu regulacyjnego. Dzięki temu uczestnikom rynków finansowych będzie łatwiej używać tę technologię w obrocie instrumentami finansowymi i ich rozliczaniu oraz rozbudowywać działalność biznesową.
Pakiet ma też zwiększyć integrację i efektywność unijnych rynków finansowych. W tym celu dostosowuje dotychczasowe przepisy do nowych technologii, a równocześnie utrzymuje zabezpieczenia stabilności finansowej i ochrony inwestorów.
