UE i Światowa Organizacja Handlu
Unii Europejskiej zależy na otwartym, sprawiedliwym i wielostronnym systemie handlowym opartym na zasadach, którego centralnym elementem jest Światowa Organizacja Handlu (WTO).
Czym jest WTO?
Światowa Organizacja Handlu (WTO) jest głównym organem odpowiedzialnym za zasady handlu międzynarodowego obowiązujące na szczeblu wielostronnym. Ogólnym celem WTO jest zwiększenie wymiany handlowej, co ma podnieść poziom życia ludzi i poprawić jego jakość, a także tworzyć miejsca pracy.
WTO powstała w 1995 r. Zastąpiła Układ ogólny w sprawie taryf celnych i handlu (GATT), będący wynikiem negocjacji w sprawie międzynarodowej współpracy gospodarczej po drugiej wojnie światowej.
Obecnie porozumienia WTO obejmują wiele obszarów handlu międzynarodowego, m.in.:
- handel towarami
- handel usługami
- ochronę własności intelektualnej.
Główne funkcje WTO
WTO pełni trzy główne funkcje:
Jest forum negocjacji handlowych i ustalania zasad handlu międzynarodowego
WTO pełni funkcję forum, którego członkowie negocjują zasady handlowe.
Rozstrzyga spory handlowe
Jeżeli członkowie WTO uważają, że doszło do naruszenia zasad organizacji, korzystają z wielostronnego systemu rozstrzygania sporów zamiast podejmowania jednostronnych działań.
Monitoruje polityki handlowe członków
WTO regularnie dokonuje przeglądu krajowych polityk handlowych, aby zwiększać przejrzystość i oceniać skutki tych polityk.
Wszystkie porozumienia WTO opierają się na wspólnym zbiorze zasad, które stanowią podstawę wielostronnego systemu handlowego. W ich myśl należy:
- prowadzić handel bez dyskryminacji (zgodnie z zasadą największego uprzywilejowania i zasadą traktowania narodowego)
- stopniowo – i w drodze negocjacji – zmniejszać bariery handlowe
- zapewniać przewidywalność dzięki wiążącym przepisom i przejrzystości
- promować uczciwą konkurencję
- zachęcać do rozwoju i reform gospodarczych.
WTO jest dla UE głównym punktem odniesienia w jej wielostronnej polityce handlowej, a zasady WTO stanowią podstawę unijnych stosunków handlowych. Inne uzgodnienia handlowe UE, takie jak umowy o wolnym handlu, opierają się na zasadach WTO.
UE w WTO
UE jest członkiem WTO od 1 stycznia 1995 r. Każde z 27 państw członkowskich UE jest również pełnoprawnym członkiem WTO. Jako unia celna posiadająca wspólną politykę handlową i wspólną zewnętrzną taryfę celną UE dysponuje w ramach WTO jednym głosem. Reprezentuje ją Komisja Europejska.
Rada odgrywa kluczową rolę w określaniu polityki UE w ramach WTO. W odniesieniu do WTO Rada przede wszystkim:
- omawia i koordynuje unijne stanowiska w sprawie handlu, m.in. poprzez regularne konsultacje z Komisją w ramach Komitetu ds. Polityki Handlowej (znanego również jako Komitet Art. 207 ust. 3)
- upoważnia Komisję do negocjowania, podpisywania i (po wyrażeniu zgody przez Parlament Europejski) zawierania wszelkich prawnie wiążących porozumień WTO oraz do zajmowania wszelkich oficjalnych stanowisk w odpowiednich organach WTO
- przyjmuje stanowiska, jakie UE ma zająć na forum WTO
- zatwierdza wyniki obrad konferencji ministerialnej WTO – najwyższego organu decyzyjnego WTO, który zbiera się zazwyczaj co dwa lata.
Cele UE
Celami UE jako członka WTO jest:
- utrzymać i usprawnić handel oparty na zasadach dzięki zreformowanej i wzmocnionej WTO
- zadbać, by światowy system handlu pozostał otwarty, sprawiedliwy, przewidywalny i oparty na wspólnych zasadach
- modernizować WTO i umożliwić jej wywiązywanie się ze swoich zadań, tak aby unijny handel i inwestycje nadal czerpały z niej korzyści
- zapewniać, aby inni członkowie również przestrzegali zasad, m.in. poprzez przywrócenie w pełni funkcjonującego systemu rozstrzygania sporów
- wspierać integrację krajów rozwijających się z gospodarką światową
- zwiększyć wsparcie WTO na rzecz zrównoważonych polityk handlowych na całym świecie.
Modernizacja WTO
Od zakończenia drugiej wojny światowej UE odgrywa główną rolę w rozwoju międzynarodowego systemu handlu. Obecnie bada możliwość modernizacji WTO, aby organizacja ta mogła wywiązywać się ze swoich zadań w obliczu rosnących wyzwań dla handlu światowego opartego na zasadach.
Więcej
Rola UE w światowym handlu
Umowy handlowe UE
Unijne cła bez tajemnic
Ostatnia aktualizacja: 20 marca 2026