Umowy handlowe UE

Czym są umowy handlowe

UE reguluje swoje stosunki handlowe z państwami trzecimi za pomocą umów handlowych. Służą one zwiększaniu możliwości handlowych i redukowaniu barier w handlu.

Unijna polityka handlowa pomaga też propagować europejskie zasady i wartości: od demokracji i praw człowieka po ochronę środowiska i prawa socjalne.

Klasyfikacja umów handlowych

Umowy handlowe dzielą się na kategorie zależnie od treści:

• umowy o partnerstwie gospodarczym wspierają rozwój partnerów handlowych z państw Afryki, Karaibów i Pacyfiku
• umowy o wolnym handlu pozwalają UE oraz krajom rozwiniętym i gospodarkom wschodzącym wzajemnie otwierać swoje rynki dzięki dostępowi preferencyjnemu
• układy stowarzyszeniowe są konkretyzacją szerzej zakrojonych porozumień politycznych.

UE zawiera także umowy, które nie przewidują preferencyjnego handlu i są częścią szerszych porozumień, takie jak umowy o partnerstwie i współpracy.

Negocjacje w sprawie umów handlowych są prowadzone według zasad określonych w art. 218 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.

• Traktat o funkcjonowaniu UE
• Argumenty za wolnym handlem (Światowa Organizacja Handlu)

Negocjacje i umowy

UE zawarła ponad 40 umów z ok. 80 partnerami. W trakcie przyjmowania lub ratyfikacji są umowy z kolejnymi 27 partnerami.

• Negocjacje i umowy handlowe (Komisja Europejska)
• Stosunki handlowe UE w podziale na kraje/regiony (Komisja Europejska)

Jak negocjowane są umowy handlowe

22 maja 2018 r. Rada przyjęła konkluzje o sposobie negocjowania i zawierania umów handlowych.

Przedstawiła w nich kluczowe zasady swojego nowego podejścia do negocjacji.

Skoncentrowała się na dwóch kwestiach:

• planie Komisji Europejskiej, by zalecać rozdzielanie umów na dwie odrębne: z postanowieniami dotyczącymi ochrony inwestycji i z postanowieniami handlowymi
• roli Rady w negocjacjach handlowych.

• Nowe podejście do negocjowania i zawierania unijnych umów handlowych (komunikat prasowy z 22 maja 2018)

Rola Rady

Rada odgrywa kluczową rolę w powstawaniu każdej nowej umowy handlowej.

Najpierw upoważnia Komisję Europejską do podjęcia negocjacji w imieniu UE. Przyjmuje wtedy tzw. mandat negocjacyjny. Wraz z mandatem Rada wydaje wytyczne negocjacyjne, w których określa cele, zakres i ewentualny termin rozmów.

Na tej podstawie Komisja prowadzi negocjacje z krajem partnerskim w imieniu UE, w ścisłej współpracy z Radą i Parlamentem Europejskim.

Po wypracowaniu porozumienia z partnerami w sprawie treści umowy Komisja przedstawia Radzie do przyjęcia jej formalny projekt.

Po przeprowadzeniu dyskusji Rada przyjmuje decyzję o podpisaniu umowy w imieniu UE. Następnie przekazuje podpisaną umowę Parlamentowi Europejskiemu, by uzyskać jego zgodę.

Na koniec, gdy Parlament Europejski wyrazi zgodę, Rada decyduje o zawarciu umowy.

Zasady handlu

UE przestrzega zasad Światowej Organizacji Handlu (WTO).

Umowy handlowe są z reguły bardzo złożone, ponieważ są to teksty prawne obejmujące szereg zagadnień, od rolnictwa po własność intelektualną. Jednak wszystkie opierają się na pewnych podstawowych zasadach.

Przeciwdziałanie dyskryminacji

Ta zasada handlowa WTO ma dwa aspekty:

• największe uprzywilejowanie – co do zasady państwa nie mogą dyskryminować żadnych spośród swoich partnerów handlowych
• traktowanie narodowe – towary importowane powinny być traktowane na równi z towarami lokalnymi.

Przewidywalność

Według WTO obietnica niepodwyższania bariery handlowej może być równie istotna jak jej obniżenie, ponieważ zapewnia firmom przewidywalność. Dzięki temu napływają inwestycje, powstają miejsca pracy, a konsumenci w pełni korzystają z zalet konkurencji: większego wyboru i niższych cen.

Uczciwa konkurencja

Mimo że WTO ogólnie kojarzona jest z wolnym handlem, organizacja ta czasem zezwala na wprowadzanie ceł i – w ściśle określonych warunkach – na stosowanie innych form ochrony. Propaguje bowiem system zasad sprzyjających wolnej i uczciwej konkurencji.

• Zasady handlowe (WTO)
• WTO w skrócie