De EU en de Wereldhandelsorganisatie
De EU zet zich in voor een open, eerlijk en op regels gebaseerd multilateraal handelsstelsel waarin een gemoderniseerde Wereldhandelsorganisatie (WTO) centraal staat.
Wat is de WTO?
De Wereldhandelsorganisatie is het mondiale orgaan dat verantwoordelijk is voor internationale handelsregels op multilateraal niveau. Haar algemene doel is de handel uit te breiden als middel om de levensstandaard te verhogen, banen te scheppen en het leven van mensen te verbeteren.
De WTO werd opgericht in 1995 en is de opvolger van de Algemene Overeenkomst betreffende tarieven en handel (GATT), die voortkwam uit de onderhandelingen over internationale economische samenwerking na de Tweede Wereldoorlog.
Vandaag bestrijken de WTO-overeenkomsten meerdere gebieden van de internationale handel, waaronder:
- handel in goederen
- handel in diensten
- bescherming van intellectuele eigendom
Hoofdtaken van de WTO
De WTO heeft 3 hoofdtaken:
fungeren als forum voor handelsbesprekingen en bepalen van regels voor internationale handel
De WTO fungeert als forum waar de leden onderhandelen over handelsregels.
beslechten van handelsgeschillen
Wanneer de leden van mening zijn dat de WTO-regels zijn geschonden, gebruiken ze het multilaterale stelsel om geschillen te beslechten in plaats van unilaterale maatregelen te nemen.
toezien op het handelsbeleid van de leden
De WTO evalueert regelmatig het nationale handelsbeleid om de transparantie te verbeteren en het effect ervan te beoordelen.
Alle WTO-overeenkomsten zijn gebaseerd op een gemeenschappelijke reeks beginselen die de basis vormen van het multilaterale handelsstelsel:
- handel drijven zonder discriminatie (volgens de beginselen van meestbegunstiging en nationale behandeling)
- geleidelijk verminderen van handelsbelemmeringen, via onderhandelingen
- zorgen voor voorspelbaarheid via tariefconsolidatie en transparantie
- eerlijke concurrentie bevorderen
- ontwikkeling en economische hervormingen stimuleren
De WTO staat centraal in het multilaterale handelsbeleid van de EU, en de WTO-regels vormen de basis voor de handelsbetrekkingen van de EU. Andere handelsregelingen van de EU, zoals vrijhandelsovereenkomsten, bouwen voort op de WTO-regels.
De EU in de WTO
De EU is sinds 1 januari 1995 lid van de WTO. De 27 EU-lidstaten zijn ook volwaardige leden. Als douane-unie met een gemeenschappelijk handelsbeleid en een gemeenschappelijk tarief voor handel met landen buiten de EU spreekt de EU met één stem binnen de WTO, vertegenwoordigd door de Europese Commissie.
De Raad speelt een sleutelrol bij het bepalen van het EU-beleid in de WTO. Zijn belangrijkste rol met betrekking tot de WTO:
- de handelsposities van de EU bespreken en coördineren, onder meer via regelmatig overleg met de Commissie in het Comité handelspolitiek (ook bekend als het comité van artikel 207, lid 3, VWEU)
- de Commissie machtigen om juridisch over bindende WTO-overeenkomsten te onderhandelen, deze te ondertekenen en (na goedkeuring van het Europees Parlement) te sluiten, en formele standpunten in te nemen in de bevoegde WTO-organen
- EU-standpunten bepalen die in de WTO moeten worden ingenomen
- de resultaten goedkeuren van de Ministeriële Conferenties van de WTO, het hoogste besluitvormingsorgaan binnen de WTO, dat gewoonlijk om de 2 jaar bijeenkomt
EU-doelstellingen
De doelstellingen van de EU in het kader van de WTO zijn:
- op regels gebaseerde handel in stand houden en verbeteren via een hervormde en versterkte WTO
- het wereldhandelsstelsel open, eerlijk, voorspelbaar en op gemeenschappelijke regels gebaseerd houden
- de WTO moderniseren en aanpassen aan het beoogde doel, zodat de handel en investeringen van de EU erbij gebaat blijven
- ervoor zorgen dat andere leden zich ook aan de regels houden, onder meer door een volledig functionerend stelsel voor geschillenbeslechting te herstellen
- de integratie van ontwikkelingslanden in de wereldeconomie ondersteunen
- de steun van de WTO voor duurzaam handelsbeleid wereldwijd versterken
Modernisering WTO
Sinds de Tweede Wereldoorlog speelt de EU een centrale rol bij de ontwikkeling van het internationale handelsstelsel. Momenteel onderzoekt de EU de mogelijkheid om de WTO te moderniseren om de organisatie af te stemmen op de toenemende uitdagingen voor een op regels gebaseerde wereldhandel.
Zie ook
Rol van de EU in de wereldhandel
Handelsovereenkomsten
Alles over de EU-invoerrechten
Laatst bijgewerkt: 20 maart 2026