Przedsiębiorstwa a zrównoważony rozwój
Aby lepiej chronić środowisko i prawa człowieka w UE i poza nią, Unia opracowała strategie na rzecz zrównoważonego charakteru przedsiębiorstw.
Należyta staranność
Unijne przepisy o należytej staranności przedsiębiorstw w zakresie zrównoważonego rozwoju wymagają, aby duże przedsiębiorstwa z UE i przedsiębiorstwa spoza UE, które prowadzą działalność w Unii, identyfikowały niekorzystny wpływ swojej działalności na prawa człowieka lub na środowisko, zapobiegały mu lub go łagodziły. Chodzi konkretnie o wpływ:
- ich własnej działalności
- działalności ich jednostek zależnych
- działalności ich partnerów biznesowych.
Naruszanie tych obowiązków będzie skutkować karami i odpowiedzialnością cywilną.
Cele
Nowe przepisy oznaczają:
- bardziej zrównoważoną produkcję towarów i usług
- lepsze warunki dla pracowników
- bardziej zrównoważone inwestycje
- większą przejrzystość wytwarzania produktów.
zrównoważona produkcja
zrównoważone inwestycje
lepsze warunki pracy
przejrzystość
Sprawozdawczość
Zgodnie z unijnymi przepisami dotyczącymi sprawozdawczości przedsiębiorstw w zakresie zrównoważonego rozwoju duże przedsiębiorstwa objęte tymi przepisami muszą składać sprawozdania w czterech obszarach.
kwestie środowiskowe
działania antykorupcyjne
prawa człowieka
kwestie różnorodności
Przedsiębiorstwa będą miały obowiązek publikować szczegółowe informacje o tym, jak ich działalność wpływa na społeczeństwo i gospodarkę i odwrotnie (wymóg „podwójnej istotności”).
Nowe przepisy, które weszły w życie 5 stycznia 2024 r., mają:
- pozwolić inwestorom podejmować decyzje korzystne zarówno dla ludzi, jak i dla środowiska
- zwiększyć rozliczalność przedsiębiorstw
- ułatwić przechodzenie na zrównoważoną gospodarkę.
Europejskie standardy sprawozdawczości w zakresie zrównoważonego rozwoju
Przedsiębiorstwa będą musiały składać sprawozdania zgodnie z europejskimi standardami sprawozdawczości w zakresie zrównoważonego rozwoju.
Wspólne standardy pozwolą przedsiębiorstwom w całej UE raportować porównywalne informacje i skuteczniej komunikować efekty polityki zrównoważoności.
Zmniejszanie obciążeń regulacyjnych
Aby osiągnąć cel, którym jest zmniejszenie obciążeń administracyjnych o co najmniej 25% – i o co najmniej 35% w przypadku MŚP – w lutym 2025 r. Komisja Europejska w pierwszym pakiecie zbiorczym zaproponowała zmiany do dyrektywy o należytej staranności i do dyrektywy o sprawozdawczości.
24 lutego 2026 r. – z myślą o zwiększeniu konkurencyjności UE – Rada ostatecznie zatwierdziła uproszczenie wymogów dotyczących sprawozdawczości i należytej staranności w zakresie zrównoważonego rozwoju.
Upraszczanie przepisów UE
Uproszczenie wymogów
Zakres dyrektywy w sprawie należytej staranności przedsiębiorstw w zakresie zrównoważonego rozwoju został zawężony. Obejmuje wyłącznie przedsiębiorstwa zatrudniające ponad 5000 pracowników i osiągające przychody netto ze sprzedaży powyżej 1,5 mld euro, ponieważ uznaje się, że przedsiębiorstwa te mają największy wpływ na swój łańcuch wartości i są najlepiej przygotowane do absorpcji kosztów procesów należytej staranności.
Uproszczenie wymogów pozwoli firmom:
- priorytetowo traktować ocenę niekorzystnych skutków obejmujących bezpośrednich partnerów biznesowych
- ograniczyć ilość informacji, których można wymagać od mniejszych partnerów biznesowych w łańcuchu działalności przedsiębiorstwa
- uzyskać więcej czasu na dostosowanie się do nowych przepisów.
Ponadto w zaktualizowanych przepisach zniesiono obowiązek przyjęcia planu transformacji na rzecz łagodzenia zmiany klimatu. Przewidziano też, że kary za nieprawidłowe stosowanie przepisów będą wynosić maksymalnie 3% światowego obrotu netto przedsiębiorstwa.
Przedsiębiorstwa będą musiały zapewnić zgodność z nowymi przepisami do lipca 2029 r.
Ułatwienie sprawozdawczości
Zakres dyrektywy w sprawie sprawozdawczości przedsiębiorstw w zakresie zrównoważonego rozwoju został zawężony i obejmuje wyłącznie przedsiębiorstwa zatrudniające ponad 1000 pracowników i osiągające przychody netto ze sprzedaży powyżej 450 mln euro.
W odniesieniu do przedsiębiorstw z państw trzecich zaktualizowane wymogi będą miały zastosowanie wyłącznie do przedsiębiorstw, których przychody netto ze sprzedaży przekraczają 450 mln euro – w przypadku jednostki dominującej w UE, i do przedsiębiorstw, które wygenerowały ponad 200 mln euro przychodów – w przypadku jednostki zależnej lub oddziału.
Środki upraszczające wprowadzone dyrektywą obejmują:
- zmniejszenie liczby jednostek podlegających wymogom dotyczącym sprawozdawczości w zakresie zrównoważonego rozwoju i umożliwienie przedsiębiorstwom nieobjętym nowym zakresem składania dobrowolnych sprawozdań
- przegląd i uproszczenie europejskiego standardu sprawozdawczości w zakresie zrównoważonego rozwoju
- ograniczenie ilości informacji, których można wymagać od mniejszych partnerów biznesowych w łańcuchu wartości przedsiębiorstwa, które podlega sprawozdawczości
- odroczenie wymogów sprawozdawczych dla dużych przedsiębiorstw
- przejściowe zwolnienie dla firm, które musiały rozpocząć sprawozdawczość od roku obrotowego 2024 (tzw. przedsiębiorstw z pierwszej fali) – jednostki te nie będą objęte zakresem stosowania dyrektywy jeszcze w latach 2025 i 2026
- zwolnienie niektórych finansowych spółek holdingowych z UE i spoza UE ze sprawozdawczości skonsolidowanej.
Ostatnia aktualizacja: 25 lutego 2026