Upraszczanie przepisów UE

Potrzeba uproszczenia przepisów

UE jest zdecydowana zwiększyć długofalową konkurencyjność, ale zachować przy tym swoje cele gospodarcze, społeczne i środowiskowe. Stara się w tym celu m.in. uprościć ramy regulacyjne, czyli niektóre unijne zasady i przepisy. Nie tylko zmniejszy to obciążenia administracyjne, lecz także przyspieszy rozwój unijnych firm i pomoże stworzyć bardziej innowacyjne otoczenie inwestycyjne.

O uproszczenia zaapelowano na najwyższym szczeblu politycznym UE. W ostatnich latach unijni przywódcy zebrani w Radzie Europejskiej wielokrotnie zwracali uwagę na potrzebę uproszczenia przepisów, aby zwiększyć długofalową konkurencyjność UE, i podkreślali, że ważne jest podejście zakładające „prostotę z założenia”.

Aby pobudzić naszą konkurencyjność, wszystkie instrumenty i polityki muszą zostać wykorzystane w sposób kompleksowy i spójny zarówno na szczeblu UE, jak i państw członkowskich. Nie ma już miejsca na utrzymanie status quo.

Deklaracja budapeszteńska (8 listopada 2024)

Upraszczanie przepisów jest jednym z głównych priorytetów zarówno programu strategicznego na lata 2024–2029, jak i Deklaracji budapeszteńskiej w sprawie nowego ładu na rzecz europejskiej konkurencyjności. Wezwano tam do gruntownego upraszczania przepisów.

• Deklaracja budapeszteńska w sprawie nowego ładu na rzecz europejskiej konkurencyjności
• Program strategiczny na lata 2024–2029

Ograniczenie sprawozdawczości i kosztów administracyjnych

Upraszczanie unijnych przepisów ma przede wszystkim zmniejszyć koszty administracyjne i ograniczyć wymogi sprawozdawcze nakładane na unijnych przedsiębiorców.

Konkretne cele to ograniczenie do 2030 r. zarówno kosztów, jak i obowiązków sprawozdawczych – o co najmniej 25% dla wszystkich przedsiębiorstw (oszczędności w wysokości 37,5 mld euro) oraz o co najmniej 35% dla małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP).

Pakiety zbiorcze

W odpowiedzi na apel Rady Europejskiej Komisja – począwszy od lutego 2025 r. – przedstawiła Radzie i Parlamentowi do przyjęcia dwanaście zestawów uproszczeń, zwanych również pakietami zbiorczymi.

Instytucje te obecnie omawiają i negocjują proponowane środki. Następnie nowe przepisy będą mogły zostać przyjęte i stać się prawem UE.

Pierwszy pakiet zbiorczy: zrównoważony rozwój

Pierwszy pakiet zbiorczy proponował ukierunkowane zmiany w unijnych przepisach w dziedzinie zrównoważonego rozwoju. Mają one:

• uprościć obowiązki w zakresie należytej staranności
• uprzystępnić sprawozdawczość w zakresie zrównoważonego rozwoju i ułatwić jej wdrażanie
• uprościć i wzmocnić unijny mechanizm dostosowywania cen na granicach z uwzględnieniem emisji CO₂.

Proponowane akty zmniejszą złożoność unijnych wymogów wobec przedsiębiorstw i zwiększą konkurencyjność firm, a jednocześnie będą chronić cele gospodarcze, społeczne i środowiskowe UE.

24 lutego 2026 r., niecały rok po przedstawieniu projektu przez Komisję, Rada zatwierdziła uproszczenie wymogów sprawozdawczości i należytej staranności firm w zakresie zrównoważonego rozwoju.

• Większa konkurencyjność UE: Rada zatwierdza uproszczenie wymogów dotyczących sprawozdawczości i należytej staranności przedsiębiorstw w zakresie zrównoważonego rozwoju (komunikat prasowy z 24 lutego 2026)
• CBAM: Rada zatwierdza uproszczenie instrumentu zapobiegającego ucieczce emisji (komunikat prasowy z 29 września 2025)

Drugi pakiet zbiorczy: inwestycje UE

Drugi pakiet zbiorczy służył uproszczeniu przepisów dotyczących inwestycji UE, np. programu InvestEU, i miał zmobilizować 50 mld euro dodatkowych inwestycji publicznych i prywatnych wspierających niektóre polityki UE.

Trzeci pakiet zbiorczy: wspólna polityka rolna

Trzeci pakiet zbiorczy służy zwiększeniu konkurencyjności rolników. Zaproponowane zmiany mają:

• zmniejszyć obciążenie administracyjne i ograniczyć kontrole
• uprościć systemy płatności dla małych gospodarstw i przepisy dotyczące warunkowości
• poprawić finansowanie dla rolników w czasie kryzysu.

Uproszczenia mogą przynieść roczne oszczędności w wysokości nawet 1,6 mld euro dla rolników i ponad 200 mln euro dla administracji krajowych.

W grudniu 2025 r. Rada ostatecznie zatwierdziła uproszczenie wspólnej polityki rolnej.

Czwarty pakiet zbiorczy: małe spółki o średniej kapitalizacji i cyfryzacja

Czwarty pakiet zbiorczy ma uprościć szereg obszarów jednolitego rynku, a mianowicie:

• wesprzeć małe spółki o średniej kapitalizacji
• przyspieszyć cyfryzację rozwiązań przewidzianych w przepisach dotyczących produktów
• wprowadzić wspólne specyfikacje dotyczące swobodnego obrotu produktami
• ograniczyć obowiązki prowadzenia dokumentacji przez MŚP i małe spółki o średniej kapitalizacji, w tym w odniesieniu do przepisów RODO
• odroczyć o dwa lata wymogi należytej staranności w odniesieniu do baterii.

• Upraszczanie przepisów: Rada i Parlament porozumiały się co do pomocy rozwijającym się firmom i przyspieszenia cyfryzacji (komunikat prasowy z 9 czerwca 2026)
• Upraszczanie przepisów: Rada przyjmuje akt odraczający stosowanie przepisów o należytej staranności w odniesieniu do baterii (komunikat prasowy z 18 lipca 2025)

Piąty pakiet zbiorczy: gotowość obronna

Projekty tworzące piąty pakiet zbiorczy mają ułatwić i pobudzić inwestycje w obronność i poprawić warunki dla przemysłu obronnego oraz uprościć zamówienia publiczne w dziedzinie bezpieczeństwa i obronności.

Projekty są zgodne z białą księgą Komisji w sprawie obronności europejskiej – Gotowość 2030. Jej celem jest stworzenie warunków dla ogromnego wzrostu inwestycji w obronność w Europie, na którą będzie można dodatkowo wydać w nadchodzących latach nawet 800 mld euro.

Szósty pakiet zbiorczy: chemikalia

Szósty pakiet zbiorczy ma uprościć unijne przepisy dotyczące chemikaliów: zmniejszy koszty przestrzegania przepisów i ograniczy procedury administracyjne dla przedsiębiorstw w całym chemicznym łańcuchu wartości, a jednocześnie utrzyma wysoki poziom ochrony.

Może to przynieść przemysłowi roczne oszczędności w wysokości co najmniej 363 mln euro.

Siódmy pakiet zbiorczy: kwestie cyfrowe

Siódmy pakiet, zaproponowany przez Komisję 19 listopada 2025 r., obejmuje dwa projekty mające uprościć ramy prawne w dziedzinie technologii cyfrowych, zwłaszcza jeśli chodzi o:

• dane
• ogólne rozporządzenie o ochronie danych (RODO)
• cyberbezpieczeństwo
• sztuczną inteligencję.

• Zbiór prawa cyfrowego: Rada uzgadnia stanowisko w sprawie uproszczenia przepisów o ochronie danych, prywatności i zgłaszaniu incydentów cyberbezpieczeństwa (komunikat prasowy z 21 października 2026)
• Sztuczna inteligencja: Rada ostatecznie zatwierdza uproszczenie i usprawnienie przepisów (komunikat prasowy z 29 czerwca 2026)

Ósmy pakiet zbiorczy: środowisko

Sześć projektów zawartych w ósmym pakiecie, przedstawionym przez Komisję 10 grudnia 2025 r., ma uprościć i usprawnić przepisy o ochronie środowiska, a przede wszystkim:

• przyspieszyć oceny oddziaływania na środowisko na potrzeby wydawania zezwoleń
• uprościć normy emisji przemysłowych
• uprościć obowiązki dla upoważnionych przedstawicieli związane z rozszerzoną odpowiedzialnością producenta
• zwiększyć dostęp do danych geoprzestrzennych.

• Uproszczenia: Rada uzgadnia stanowisko w sprawie ograniczenia biurokracji dla małych producentów opakowań (komunikat prasowy z 21 października 2026)
• Uproszczenie przepisów: Rada uzgadnia stanowisko w celu przyspieszenia ocen oddziaływania na środowisko (komunikat prasowy z 30 września 2026)
• Uproszczenia: Rada uzgadnia stanowisko negocjacyjne w sprawie przepisów środowiskowych (komunikat prasowy z 25 czerwca 2026)
• Ósmy pakiet zbiorczy (Komisja Europejska)

Dziewiąty pakiet zbiorczy: przemysł motoryzacyjny

Pakiet dotyczący przemysłu motoryzacyjnego, przedstawiony przez Komisję w grudniu 2025 r., obejmuje środki, które mają pomóc sektorowi w transformacji w kierunku czystej mobilności poprzez zmniejszenie obciążeń administracyjnych i kosztów ponoszonych przez producentów z UE.

Dziesiąty pakiet zbiorczy: bezpieczeństwo żywności i pasz

Dziesiąty pakiet został zaproponowany przez Komisję w grudniu 2025 r. Ma on zracjonalizować i uprościć przepisy o żywności i paszach w konkretnych dziedzinach. Przykładowe zmiany polegają na tym, by:

• wzmocnić przepisy importowe dotyczące pozostałości pestycydów
• przyspieszyć procedury dostępu do rynku w przypadku biopestycydów
• usprawnić procedury przedłużania zezwoleń dotyczących pestycydów, produktów biobójczych i dodatków paszowych
• wprowadzić możliwości cyfrowego etykietowania dodatków paszowych.

Jak ocenia Komisja, zmiana przepisów może przynieść oszczędności kosztów administracyjnych rzędu niemal 1 mld euro rocznie.

• Rada uzgadnia stanowisko w sprawie uproszczenia i racjonalizacji wymogów dotyczących bezpieczeństwa żywności i pasz (komunikat prasowy z 30 września 2026)
• Rada uzgadnia stanowisko w sprawie uproszczenia i wzmocnienia wymogów dotyczących bezpieczeństwa żywności i pasz (komunikat prasowy z 27 maja 2026)
• Bezpieczeństwo żywności i pasz: Rada przyjmuje nowy akt usprawniający przepisy o produktach biobójczych (komunikat prasowy z 11 maja 2026)
• Dziesiąty pakiet zbiorczy (Komisja Europejska)

Jedenasty pakiet zbiorczy: opodatkowanie

Pakiet dotyczący opodatkowania, przedstawiony przez Komisję 24 czerwca 2026 r., ma uprościć unijne przepisy podatkowe i zmniejszyć związane z ich przestrzeganiem obciążenia dla przedsiębiorstw. Jednocześnie dąży do utrzymania obecnego wysokiego poziomu ochrony przed oszustwami podatkowymi, unikaniem i uchylaniem się od opodatkowania.

Do kluczowych środków należą:

• uproszczenie wewnątrzunijnych podatków u źródła
• eliminacja powielania
• usprawnienie procedur
• zachęty do wydatków na badania i rozwój.

Dwunasty pakiet zbiorczy: produkty energetyczne

Zaproponowane przez Komisję 24 czerwca 2026 r. rozporządzenie w sprawie uproszczenia i lepszego wykorzystania cyfrowych opcji etykietowania energetycznego i oznakowania opon ma ułatwić dostawcom i sprzedawcom detalicznym przestrzeganie przepisów, a jednocześnie nadal zapewniać konsumentom informacje niezbędne przy wyborze produktu.

Komisja szacuje, że środki te pozwolą przedsiębiorstwom i organom nadzoru rynku zaoszczędzić do 125 mln euro rocznie w ciągu najbliższych 10 lat.